Nauczanie języków obcych uczniów z różnorodnymi potrzebami edukacyjnymi 4100-3SNJOUzRPE
Przedmiot ten zapewnia teoretyczno-pojęciowe przygotowanie do rozumienia wyzwań współczesnej edukacji językowej w kontekście rosnącej różnorodności grup uczących się oraz wymogów edukacji włączającej. Celem wykładu jest przekazanie zaawansowanej wiedzy akademickiej z zakresu prawnych, psychologicznych i glottodydaktycznych podstaw inkluzji, ze szczególnym uwzględnieniem wdrażania koncepcji Uniwersalnego Projektowania w Nauczaniu (UDL) w kształceniu językowym. W ramach zajęć analizowane są poznawcze, emocjonalne oraz społeczne uwarunkowania procesów przyswajania języka drugiego (SLA) u osób ze zróżnicowanymi profilami uczenia się, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru neuroróżnorodności — obejmującej specyficzne trudności w uczeniu się, takie jak dysleksja, a także spektrum autyzmu oraz ADHD. Wykład przedstawia glottodydaktyczne fundamenty włączenia, ukazując, w jaki sposób zasady dostarczania zrozumiałego przekazu językowego (comprehensible input), stosowanie rusztowania poznawczego (scaffolding), obniżanie filtra afektywnego oraz redukowanie lęku językowego przekładają się na neutralizowanie barier w dostępie do wiedzy lingwistycznej. Uczestnicy zajęć zgłębiają teoretyczne założenia podejścia multimodalnego i wielozmysłowego oraz nowoczesnych modeli oceniania kształtującego i przyrostowego (ipsative assessment), które pozwalają rzetelnie oceniać kompetencje językowe uczniów z uwzględnieniem ich indywidualnych możliwości. Ponadto wykład dostarcza wiedzy na temat kryteriów identyfikacji barier komunikacyjnych, metodycznych i cyfrowych w przestrzeni edukacyjnej oraz mechanizmów wprowadzania racjonalnych dostosowań treści, metod i form nauczania. Całość służy kształtowaniu dojrzałej refleksji akademickiej, ukazywaniu różnorodności jako naturalnej normy w grupie klasowej oraz budowaniu etycznej odpowiedzialności przyszłych nauczycieli za tworzenie dostępnego, elastycznego i wspierającego środowiska glottodydaktycznego.
Nauczanie języków obcych uczniów z różnorodnymi potrzebami edukacyjnymi jest kursem wielosemestralnym realizowanym przez 2 semestry w formie wykładu w wymiarze 30h - po 15h w semestrze trzecim i czwartym. Zajęcia odbywają się w sposób zdalny synchroniczny. Do realizacji kolejnego semestru wymagane jest zaliczenie na ocenę pozytywną poprzedniego semestru tego przedmiotu (w sekwencji określonej w programie studiów).
Przedmiot należy do grupy przedmiotów o pogłębionym charakterze dyscyplinarnym, zapewniających teoretyczne podstawy kształcenia. Został przyporządkowany do dyscypliny językoznawstwo. Wymagane jest zaliczenie na ocenę pozytywną wszystkich wcześniejszych zajęć przypisanych do dyscypliny językoznawstwo, zgodnie z programem studiów.
Tematyka wykładu obejmująca dwa semestry:
- Prawne, społeczne i etyczne fundamenty edukacji włączającej w glottodydaktyce.
- Modele niepełnosprawności: medyczny, społeczny, biopsychospołeczny oraz model oparty na prawach człowieka
- Paradygmat neuroróżnorodności w nauczaniu języków obcych – pojęcia, klasyfikacje i modele teoretyczne.
- Psychologiczne i poznawcze uwarunkowania przyswajania języka drugiego (SLA) u uczniów o różnorodnych profilach uczenia się.
- Specyficzne trudności w uczeniu się (SpLD) a nauka języka obcego: dysleksja, dysgrafia i dyspraksja.
- Spektrum autyzmu oraz ADHD w klasie językowej – specyfika funkcjonowania poznawczego i społeczno-emocjonalnego.
- Zaburzenia rozwoju językowego (DLD) oraz zaburzenia komunikacji językowej w procesie glottodydaktycznym.
- Uniwersalne Projektowanie w Nauczaniu (UDL) jako ramy teoretyczne w edukacji językowej.
- Identyfikacja i niwelowanie barier komunikacyjnych, metodycznych i cyfrowych w środowisku szkolnym.
- Podejście wielozmysłowe (multisensoryczne) i multimodalność w prezentacji materiału językowego.
- Inkluzywne modele ewaluacji: założenia i rola oceniania kształtującego w klasie zróżnicowanej. Ocenianie przyrostowe (ipsative assessment) oraz dostosowania formatów sprawdzania wiedzy językowej.
- Etyczna odpowiedzialność i samoświadomość nauczyciela w budowaniu otwartego i bezbarierowego środowiska glottodydaktycznego.
|
W cyklu 2026Z:
Przedmiot ten zapewnia teoretyczno-pojęciowe przygotowanie do rozumienia wyzwań współczesnej edukacji językowej w kontekście rosnącej różnorodności grup uczących się oraz wymogów edukacji włączającej. Celem wykładu jest przekazanie zaawansowanej wiedzy akademickiej z zakresu prawnych, psychologicznych i glottodydaktycznych podstaw inkluzji, ze szczególnym uwzględnieniem wdrażania koncepcji Uniwersalnego Projektowania w Nauczaniu (UDL) w kształceniu językowym. W ramach zajęć analizowane są poznawcze, emocjonalne oraz społeczne uwarunkowania procesów przyswajania języka drugiego (SLA) u osób ze zróżnicowanymi profilami uczenia się, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru neuroróżnorodności — obejmującej specyficzne trudności w uczeniu się, takie jak dysleksja, a także spektrum autyzmu oraz ADHD. Wykład przedstawia glottodydaktyczne fundamenty włączenia, ukazując, w jaki sposób zasady dostarczania zrozumiałego przekazu językowego (comprehensible input), stosowanie rusztowania poznawczego (scaffolding), obniżanie filtra afektywnego oraz redukowanie lęku językowego przekładają się na neutralizowanie barier w dostępie do wiedzy lingwistycznej. Uczestnicy zajęć zgłębiają teoretyczne założenia podejścia multimodalnego i wielozmysłowego oraz nowoczesnych modeli oceniania kształtującego i przyrostowego (ipsative assessment), które pozwalają rzetelnie oceniać kompetencje językowe uczniów z uwzględnieniem ich indywidualnych możliwości. Ponadto wykład dostarcza wiedzy na temat kryteriów identyfikacji barier komunikacyjnych, metodycznych i cyfrowych w przestrzeni edukacyjnej oraz mechanizmów wprowadzania racjonalnych dostosowań treści, metod i form nauczania. Całość służy kształtowaniu dojrzałej refleksji akademickiej, ukazywaniu różnorodności jako naturalnej normy w grupie klasowej oraz budowaniu etycznej odpowiedzialności przyszłych nauczycieli za tworzenie dostępnego, elastycznego i wspierającego środowiska glottodydaktycznego. Nauczanie języków obcych uczniów z różnorodnymi potrzebami edukacyjnymi jest kursem wielosemestralnym realizowanym przez 2 semestry w formie wykładu w wymiarze 30h - po 15h w semestrze trzecim i czwartym. Zajęcia odbywają się w sposób zdalny synchroniczny. Do realizacji kolejnego semestru wymagane jest zaliczenie na ocenę pozytywną poprzedniego semestru tego przedmiotu (w sekwencji określonej w programie studiów). Przedmiot należy do grupy przedmiotów o pogłębionym charakterze dyscyplinarnym, zapewniających teoretyczne podstawy kształcenia. Został przyporządkowany do dyscypliny językoznawstwo. Wymagane jest zaliczenie na ocenę pozytywną wszystkich wcześniejszych zajęć przypisanych do dyscypliny językoznawstwo, zgodnie z programem studiów. |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Wymagania (lista przedmiotów)
Teorie i procesy przyswajania języków
Współczesne metody nauczania języków
Wstęp do językoznawstwa
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Efekty przedmiotowe (P) i odpowiadające im efekty kierunkowe (K):
Wiedza — student zna i rozumie:
P_W01: Student zna i wyjaśnia teoretyczne oraz prawne podstawy edukacji włączającej, zasady Uniwersalnego Projektowania w Nauczaniu (UDL) oraz glottodydaktyczne uwarunkowania przyswajania języka obcego przez uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru neuroróżnorodności. (K_W18, K_W28)
P_W02: Student charakteryzuje i klasyfikuje metody nauczania oraz zasady doboru tradycyjnych i cyfrowych środków dydaktycznych (w tym zasobów internetowych) wspomagających kształtowanie sprawności językowych w kontekście różnicowania wymagań i form pracy. (K_W28, K_W18)
Umiejętności — student potrafi:
P_U01: Student potrafi przeanalizować specyfikę potrzeb językowych uczniów z trudnościami w uczeniu się oraz dobrać odpowiednie strategie dydaktyczne, środki wspomagające i formy dostosowania środowiska uczenia się języka obcego zgodnie z założeniami inkluzji oraz UDL. (K_U03, K_W28)
P_U02: Student potrafi identyfikować własne potrzeby w zakresie wiedzy o dydaktyce włączającej oraz samodzielnie planować dalszy rozwój zawodowy i uczenie się przez całe życie w obszarze pracy z osobami neuroróżnorodnymi. (K_U13)
Kompetencje społeczne — student jest gotów do:
P_K01: Student jest gotów do odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela języka obcego, kierowania się uniwersalnymi zasadami etyki, wywoływania szacunku dla różnorodności oraz dbania o godność każdego ucznia w procesie edukacyjnym. (K_K05)
P_K02: Student jest gotów do przemyślanego podejmowania decyzji dotyczących organizacji procesu kształcenia włączającego, a także do krytycznej oceny własnych możliwości i konsultowania złożonych problemów metodycznych ze specjalistami. (K_K02, K_K08)
Kryteria oceniania
1. Zasady zaliczenia przedmiotu
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest:
– obecność na zajęciach (dopuszczalna jest 1 nieobecność; nieusprawiedliwione nieobecności powyżej limitu skutkują oceną NK i koniecznością powtarzania przedmiotu),
– terminowe wykonanie wszystkich obowiązkowych zadań pisemnych i/lub ustnych realizowanych podczas zajęć oraz na platformie e-learningowej.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie metod i kryteriów oceniania opisanych poniżej w punktach 2, 3 i 4.
Korzystanie z narzędzi SI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie w zakresie niesprzecznym z realizacją zakładanych efektów uczenia się, za zgodą prowadzącego, po uzgodnieniu zakresu ich zastosowania oraz pod warunkiem złożenia pisemnej deklaracji. Wykorzystanie narzędzi SI bez zgody prowadzącego jest traktowane jako naruszenie zasad samodzielności i skutkuje oceną niedostateczną.
2. Metody oceniania
Średnia z ocen uzyskanych za cząstkowe prace pisemne - quizy śródsemestralne, sprawdzające znajomość pojęć, klasyfikacji, celów, technik i dydaktycznych rozwiązań,
- weryfikowane efekty uczenia się: K_W18, K_W28, K_U03, K_U13, K_K02, K_K05, K_K08.
3. Kryteria oceniania
Kryteria oceny z prac pisemnych - quizów:
- poprawność odpowiedzi,
- kompletność odpowiedzi.
Kryteria oceny każdego quizu stosowane są łącznie. Wszystkie muszą być spełnione w stopniu przynajmniej zadowalającym. Ocena każdego quizu odbywa się zgodnie z obowiązującą punktacją i skalą ocen.
4. Skala ocen
Próg uzyskania oceny pozytywnej i zaliczenia przedmiotu to uzyskanie minimum 60% z każdego quizu.
90–100% → bardzo dobry (5,0)
85–89% → dobry plus (4,5)
75–84% → dobry (4,0)
70–74% → dostateczny plus (3,5)
60–69% → dostateczny (3,0)
0–59% → niedostateczny (2,0)
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Literatura obowiązkowa:
- Kormos, J., & Smith, A. M. (2024). Teaching languages to students with specific learning differences (2nd ed.). Multilingual Matters.
- Kormos, J., & Indrarathne, B. (2025). Specific learning differences in learning, teaching, and assessing additional languages. Language Teaching, 1–25.
- Kałdonek-Crnjaković, A., & Nijakowska, J. (in press). Neurodiverse students – ASD, ADHD, and Tourette’s syndrome. In K. R. Mahan & D. Tsagari (Eds.),
- Inclusive instruction and assessment in TESOL: Strategies for teaching diverse learners. Routledge.
- Nijakowska, J. (in press). Neurodiverse multilingual learners with specific learning disorder (SLD), developmental language disorder (DLD), and speech sound disorder (SSD). In K. R. Mahan & D. Tsagari (Eds.), Inclusive instruction and assessment in TESOL: Strategies for teaching diverse learners. Routledge.
- Materiały dostarczone przez prowadzącego na zajęcia i umieszczone na platformie e-learningowej.
Literatura uzupełniająca:
- Cirocki, A., Indrarathne, B., & McCulloch, S. (Eds.). (2023). Cognitive and educational psychology for TESOL: A guide for practitioners. Springer.
- Floyd, K. K., Jeffs, T., & Puckett, K. S. (2024). Assistive technology and Universal Design for Learning: Toolkits for inclusive instruction. Plural Publishing.
- Instytut Badań Edukacyjnych. (2024). Projektowanie uniwersalne w edukacji: Poradnik dla nauczycieli i nauczycielek. Instytut Badań Edukacyjnych.
- Kormos, J. (2017). The second language learning processes of students with specific learning difficulties. Routledge.
|
W cyklu 2026Z:
Literatura obowiązkowa: Literatura uzupełniająca: |
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Zajęcia odbywają się w sposób zdalny synchroniczny. Do realizacji kolejnej części tego przedmiotu w semestrze czwartym wymagane jest zaliczenie na ocenę pozytywną tego przedmiotu w semestrze trzecim. Wymagane jest zaliczenie na ocenę pozytywną wszystkich wcześniejszych zajęć przypisanych do dyscypliny językoznawstwo, zgodnie z programem studiów. |