Praktyki zawodowe – nauczanie języka niemieckiego 4100-IIIMPZNJN
Przedmiot ma na celu praktyczne przygotowanie studentek i studentów do wykonywania zawodu nauczyciela języka niemieckiego w szkole ponadpodstawowej (III etap edukacyjny). Praktyki umożliwiają rozwój kompetencji dydaktycznych poprzez działania z zakresu planowania, realizacji i ewaluacji procesu nauczania oraz refleksyjnego podejścia do pracy dydaktycznej z uwzględnieniem potrzeb uczniów i specyfiki środowiska szkolnego. Celem praktyk jest zdobywanie doświadczenia związanego z pracą dydaktyczno-wychowawczą nauczyciela oraz konfrontowanie wiedzy z zakresu dydaktyki szczegółowej (metodyki nauczania języka niemieckiego) z rzeczywistością pedagogiczną.
Praktyki mają charakter praktyk śródrocznych, czyli odbywają się w roku akademickim i są zintegrowane z treściami kursu Dydaktyka języka niemieckiego. Praktyki odbywają się wyłącznie szkołach ponadpodstawowych (III etap edukacyjny), w których do zajmowania stanowiska nauczyciela wymagane są kwalifikacje zgodne z przepisami wykonawczymi do Karty Nauczyciela (art. 9 ust. 2). Praktyki są prowadzone na lekcjach języka niemieckiego, pod opieką nauczyciela mentora z ramienia szkoły oraz pod merytorycznym nadzorem opiekuna akademickiego.
W ramach praktyk studenci realizują i dokumentują poniższe zadania:
I. zapoznają się z zadaniami dydaktycznymi realizowanymi przez szkołę (efekt E.2.W1.), poznają sposoby funkcjonowania oraz organizację pracy dydaktycznej szkoły (efekt E.2.W2.) jak również zapoznają się z rodzajami dokumentacji działalności dydaktycznej prowadzonej w szkole (efekt E.2.W3.). Na te czynności przeznaczonych jest 5 godzin praktyk.
II. obserwują pracę dydaktyczną nauczyciela, jego interakcje z uczniami oraz sposób planowania i prowadzenia lekcji, stosowanych przez niego metod i form pracy oraz wykorzystywanych pomocy dydaktycznych, a także sposobów oceniania uczniów oraz zadawania i sprawdzania pracy domowej (efekt E.2.U1). Realizacja tych czynności obejmuje obserwację 14 lekcji przedmiotowych.
III. analizują, przy wsparciu nauczyciela, sytuacje i zdarzenia pedagogiczne zaobserwowane lub doświadczone w czasie praktyk (efekt E.2.U3). Na tę czynność przewidziana jest 1 godzina praktyk.
IV. planują i przeprowadzają pod nadzorem nauczyciela mentora 8 lekcji (efekt E.2.U2). Wraz z czasem potrzebnym na przygotowanie odpowiada to 10 godzinom praktyk.
W trakcie praktyk studenci obowiązani są do skutecznego współdziałania z nauczycielem mentorem i innymi nauczycielami w celu poszerzania swojej wiedzy dydaktycznej i rozwijania umiejętności wychowawczych (efekt E.2.K1).
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
uprawnienia pedagogiczne
Wymagania (lista przedmiotów)
Pedagogika
Praktyki psychologiczno-pedagogiczne
Psychologia-Warsztaty zintegrowane z praktykami
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Efekty uczenia się z programu studiów:
S_U04, S_U05, S_U06, S_U07, S_U08, S_U09, S_U10, S_U11, S_U12, S_13, S_U14, S_K03, S_K04, K_K07, K_K11
Efekty ze Standardu kształcenia nauczycieli:
W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie:
E.2.W1. zadania dydaktyczne realizowane przez szkołę lub placówkę systemu oświaty;
E.2.W2. sposób funkcjonowania oraz organizację pracy dydaktycznej szkoły lub placówki systemu oświaty;
E.2.W3. rodzaje dokumentacji działalności dydaktycznej prowadzonej w szkole lub placówce systemu oświaty.
W zakresie umiejętności absolwent potrafi:
E.2.U1. wyciągnąć wnioski z obserwacji pracy dydaktycznej nauczyciela, jego interakcji z uczniami oraz sposobu planowania i przeprowadzania zajęć dydaktycznych; aktywnie obserwować stosowane przez nauczyciela metody i formy pracy oraz wykorzystywane pomoce dydaktyczne, a także sposoby oceniania uczniów oraz zadawania i sprawdzania pracy domowej;
E.2.U2. zaplanować i przeprowadzić pod nadzorem opiekuna praktyk zawodowych serię lekcji lub zajęć;
E.2.U3. analizować, przy pomocy opiekuna praktyk zawodowych oraz nauczycieli akademickich prowadzących zajęcia w zakresie przygotowania psychologiczno-pedagogicznego, sytuacje i zdarzenia pedagogiczne zaobserwowane lub doświadczone w czasie praktyk.
W zakresie kompetencji społecznych absolwent jest gotów do:
E.2.K1. skutecznego współdziałania z opiekunem praktyk zawodowych i nauczycielami w celu poszerzania swojej wiedzy dydaktycznej oraz rozwijania umiejętności wychowawczych.
Kryteria oceniania
Praktyki oceniane są na podstawie wypełnionej dokumentacji z przebiegu praktyk, przedkładanej uczelnianemu opiekunowi praktyk. W skład dokumentacji wchodzą:
1. Dokumenty potwierdzające spełnienie przez studenta wymagań formalnych, podpisane przez nauczyciela mentora i opatrzone pieczęcią placówki przyjmującej. Za te dokumenty nie są przyznawane punkty, jednak złożenie kompletnej, w pełni wypełnionej dokumentacji formalnej jest warunkiem wstępnym dopuszczającym do zaliczenia praktyk.
• Zgoda dyrektora szkoły na przyjęcie studenta na praktyki;
• Deklaracja mentora o przyjęciu studenta na praktyki;
• Dziennik praktyk, zawierający: daty odbycia praktyk, a także liczbę, terminy oraz tematy obserwowanych i przeprowadzonych lekcji oraz wszystkich innych działań wynikających z zakresu obowiązków i czynności realizowanych przez studenta i symbol klasy, w której się odbyły;
• Potwierdzenie odbytych praktyk zawodowych.
2. Dokumenty potwierdzające spełnienie przez studenta wymagań merytorycznych i osiągnięcie efektów uczenia się:
• Arkusz oceny praktykanta przez nauczyciela mentora, weryfikuje efekty: E.2.W1., E.2.W2, E.2.W3., E.2.U2., E.2.K1.;
• Arkusz obserwacji lekcji (student wypełnia 14 arkuszy, ocenie podlegają dwa losowo wybrane), weryfikuje efekt E.2.U1.;
• Konspekt lekcji przeprowadzonych samodzielnie przez studenta (student przedkłada 8 konspektów, ocenie podlega co najmniej jeden), weryfikuje efekt E.2.U2.
• Arkusz analizy sytuacji / zdarzenia pedagogicznego, weryfikuje efekt E.2.U3.
Kryteria oceniania:
1. Arkusz oceny praktykanta przez nauczyciela mentora (maks. 50 pkt)
Wiedza studenta: skala ocen 0 – 0,5 – 1 pkt; maks. 12 pkt
Umiejętności studenta: skala ocen 0 – 1 – 2 – 3 – 4 – 5; maks. 20 pkt
Kompetencje studenta: skala ocen 0 – 1 – 2 – 3; maks. 18 pkt
Zamieszczona w Arkuszu opinia mentora ma charakter uzupełniający i wspierający; nie ma wpływu na ocenę.
2. Arkusz obserwacji lekcji (maks. 15 pkt)
Zgodność treści z zakresem kategorii obserwacji: maks. 3 pkt
Kompletność i wyczerpanie tematu: maks. 3 pkt
Poprawność merytoryczna wniosków: maks. 6 pkt
Spójność i przejrzystość struktury wypowiedzi: maks. 3 pkt
3. Konspekt lekcji (maks. 15 pkt)
Cele lekcji (maks. 2 pkt)
Treści nauczania (maks. 2 pkt)
Organizacja lekcji (maks. 3 pkt)
Metody pracy dydaktycznej (maks. 2 pkt)
Formy pracy z uczniami (maks. 2 pkt)
Środki dydaktyczne, w tym TIK (maks. 1 pkt)
Elastyczność i dostępność lekcji (maks. 1 pkt)
Język i styl konspektu (maks. 2 pkt)
4. Arkusz analizy sytuacji / zdarzenia pedagogicznego (maks. 5 pkt)
Szczegółowość opisu sytuacji – maks. 1 pkt
Głębokość refleksji pedagogicznej – maks. 2 pkt
Umiejętność formułowania wniosków dla własnej praktyki – maks. 2 pkt
Szczegółowe deskryptory do poszczególnych kryteriów znajdują się w Arkuszach.
Opis ocen i progi punktowe:
Przy ocenie praktyk stosuje się następującą skalę ocen:
93 do 100% – bardzo dobry (5);
87 do 92% – dobry plus (4+);
80 do 86% – dobry (4);
70 do 79% – dostateczny plus (3+);
60 do 69% – dostateczny (3);
poniżej 60% – niedostateczny (2).
Student może uzyskać ocenę celującą (5!) jeżeli osiągnął wynik określony dla oceny bardzo dobrej (5) oraz wykazał się ponadprzeciętną i wyróżniającą aktywnością i zaangażowaniem w realizację praktyk.
Literatura
Bimmel, P. / Kast, B. / Neuner, G. (2003): Deutschunterricht planen. Berlin / München: Langenscheidt
Glaboniat, M. / Müller, M. / Rusch, P. (2002): Profile Deutsch. Berlin / München: Langenscheidt
Woolfolk Anita, Schönpflug Ute (2014): Pädagogische Psychologie. [Extras online]. 12., aktualisierte Aufl. Hallbergmoos: Pearson.
Ziebell, B. (2000): Unterrichtsbeobachtung und Lehrerverhalten. Berlin / München: Langenscheidt