Pedagogika 4100-IMP
Celem wykładu jest przedstawienie społecznych, prawnych i filozoficznych podstaw funkcjonowania szkoły oraz roli nauczyciela w zmieniającym się systemie edukacji. Omawia się organizację oświaty, podstawy prawne i programowe, a także modele edukacyjne oraz mechanizmy działania instytucji szkolnych. Rola nauczyciela rozpatrywana jest w kontekście odpowiedzialności za nauczanie, wychowanie i opiekę, a także aspektów etycznych i prawnych. Poruszane są kwestie oceny jakości pracy nauczyciela, zasady
projektowania indywidualnej ścieżki rozwoju zawodowego oraz specyfika roli początkującego nauczyciela w szkolnej rzeczywistości. Omawia się również uwarunkowania sukcesu w pracy pedagogicznej oraz problemy
zdrowotne związane z wykonywaniem tego zawodu. Teoretyczne podstawy wychowania analizowane są z uwzględnieniem aspektów ontologicznych, aksjologicznych i antropologicznych. Zwraca się uwagę na współpracę szkoły z rodziną oraz zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Omawiane są zasady pracy opiekuńczo-wychowawczej nauczyciela, obejmujące zarządzanie grupą, promowanie samorządności, rozwiązywanie konfliktów oraz aktywizowanie życia społecznego uczniów. Poruszane są także wyzwania związane z różnorodnością uczniów oraz zagrożenia, takie jak przemoc i uzależnienia.
Porusza się również zagadnienia diagnozy specjalnych potrzeb edukacyjnych, projektowania indywidualnych programów wsparcia oraz oceny skuteczności podejmowanych działań dostosowujących proces nauczania do tych potrzeb. Całość zajęć służy rozwijaniu refleksji nad pracą nauczyciela, kształtowaniu umiejętności etycznej oceny działań pedagogicznych oraz gotowości do ciągłego rozwoju zawodowego i współpracy z innymi specjalistami.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
W cyklu 2025Z: uprawnienia pedagogiczne obowiązkowe | Ogólnie: obowiązkowe uprawnienia pedagogiczne |
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Efekty uczenia się z programu studiów:
K_W15, K_W16, K_W17, K_K06
Efekty przedmiotowe:
Student zna i rozumie:
B2.W1 - system oświaty: organizację i funkcjonowanie systemu oświaty, podstawowe zagadnienia prawa oświatowego, krajowe i międzynarodowe regulacje dotyczące praw człowieka, dziecka, ucznia oraz osób z niepełnosprawnościami, znaczenie pozycji szkoły jako instytucji edukacyjnej, funkcje i cele edukacji szkolnej, modele współczesnej szkoły, pojęcie ukrytego programu szkoły, alternatywne formy edukacji, zagadnienie prawa wewnątrzszkolnego, podstawę programową w kontekście programu nauczania oraz działania wychowawczo-profilaktyczne, tematykę oceny jakości działalności szkoły lub placówki systemu oświaty;
B2.W2 - rolę nauczyciela i koncepcje pracy nauczyciela: etykę zawodową nauczyciela, nauczycielską pragmatykę zawodową – prawa i obowiązki nauczycieli, zasady odpowiedzialności prawnej opiekuna, nauczyciela, wychowawcy i za bezpieczeństwo oraz ochronę zdrowia uczniów, tematykę oceny jakości pracy nauczyciela, zasady projektowania ścieżki własnego rozwoju zawodowego, rolę początkującego nauczyciela w szkolnej rzeczywistości, uwarunkowania sukcesu w pracy nauczyciela oraz choroby związane z wykonywaniem zawodu nauczyciela;
B.2.W5 - sytuację uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: specjalne potrzeby edukacyjne uczniów i ich uwarunkowania (zakres diagnozy funkcjonalnej, metody i narzędzia stosowane w diagnozie), konieczność dostosowywania procesu kształcenia do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów (projektowanie wsparcia, konstruowanie indywidualnych programów) oraz tematykę oceny skuteczności wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
B.2.W6 zasady pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się; przyczyny i przejawy trudności w uczeniu się, zapobieganie trudnościom w uczeniu się i ich wczesne wykrywanie, specyficzne trudności w uczeniu się – dysleksja, dysgrafia, dysortografia i dyskalkulia oraz trudności w uczeniu się wynikające z dysfunkcji sfery percepcyjno-motorycznej oraz zaburzeń rozwoju zdolności, w tym językowych i arytmetycznych, i sposoby ich przezwyciężania; zasady dokonywania diagnozy nauczycielskiej i techniki diagnostyczne w pedagogice;
B2.W7 - doradztwo zawodowe: wspomaganie ucznia w projektowaniu ścieżki edukacyjno- -zawodowej, metody i techniki określania potencjału ucznia oraz potrzebę przygotowania uczniów do uczenia się przez całe życie.
Student potrafi:
B.2.U4 - nawiązywać współpracę z nauczycielami oraz ze środowiskiem pozaszkolnym;
B.2.U5 - rozpoznawać sytuację zagrożeń i uzależnień uczniów;
B.2.U6 - zdiagnozować potrzeby edukacyjne ucznia i zaprojektować dla niego odpowiednie wsparcie;
B.2.U7 - określić przybliżony potencjał ucznia i doradzić mu ścieżkę rozwoju.
Student jest gotów do:
B.2.K1 - okazywania empatii uczniom oraz zapewniania im wsparcia i pomocy;
B.2.K2 - profesjonalnego rozwiązywania konfliktów w klasie szkolnej lub grupie wychowawczej.
Kryteria oceniania
1. Zasady zaliczenia przedmiotu
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na wykładzie (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze). Warunkiem uzyskania zaliczenia jest przystąpienie do testu końcowego i osiągnięcie progu zaliczenia.
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania. Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności — skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
2. Metody oceniania
Test końcowy (waga 100%, indywidualny; symbole weryfikowanych efektów uczenia się: K_W15, K_W16, K_W17, K_K06; efekty przedmiotowe: B.2.W1, B.2.W2, B.2.W5, B.2.W6, B.2.W7, B.2.U4–B.2.U7, B.2.K1–B.2.K2).
3. Kryteria oceniania
– poprawność merytoryczna odpowiedzi (zgodność z treściami wykładu),
– kompletność odpowiedzi,
– zgodność z poleceniem.
4. Skala ocen (z progiem zaliczenia)
60–100% – zaliczony
0–59% – niezaliczony
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Chrzanowska, I. (2015). Pedagogika specjalna. Kraków: Oficyna Wydawnicza "Impuls".
2. J. Smyła (2022). Wzory przyszłości osobistej i zawodowej młodzieży licealnej. Między tradycją a ponowoczesnością. Kraków: Oficyna Wydawnicza "Impuls".
3. Szempruch J. (2013). Pedeutologia. Studium teoretyczno-pragmatyczne. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
4. Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – poradnik dla dyrektorów. (2018). Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
5. Wybrane akty prawne związane z organizacją i funkcjonowaniem systemu oświaty.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: