Podstawy dydaktyki 4100-2SPODSDYD
Celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w podstawy dydaktyki ogólnej jako teorii uczenia się i nauczania, stanowiącej fundament przygotowania do roli nauczyciela. Zajęcia obejmują kluczowe pojęcia dydaktyki jako subdyscypliny pedagogicznej oraz główne nurty i podejścia teoretyczne związane z procesem kształcenia. Omawiane są cele kształcenia, zasady dydaktyczne, dobór i organizacja treści nauczania, modele lekcji oraz środki i metody pracy, w tym metody aktywizujące i uczenie się kooperacyjne.
Studenci poznają współczesne systemy i koncepcje kształcenia, a także podstawy prawne funkcjonowania systemu oświaty konieczne do prawidłowej realizacji działań edukacyjnych. Analizowane są zagadnienia planowania i organizacji procesu dydaktycznego, w tym budowanie rozkładu materiału, projektowanie lekcji i tworzenie scenariuszy zajęć. Omawia się również pracę nauczyciela z uczniami o zróżnicowanych potrzebach, w tym sposoby dostosowania metod nauczania oraz organizacji pracy do możliwości uczniów.
W ramach kursu wprowadzane są zasady komunikacji dydaktycznej, sztuka zadawania pytań i prowadzenia interakcji w klasie, a także elementy oceniania – ocenianie kształtujące, narzędzia diagnozy oraz sposoby formułowania informacji zwrotnej. Studenci uczą się wykorzystywać terminologię dydaktyczną w języku angielskim, zgodnie z wymaganiami profesjonalnej komunikacji nauczycielskiej.
Przedmiot przygotowuje do odpowiedzialnego pełnienia funkcji nauczyciela i wychowawcy, zwracając uwagę na rolę nauczyciela w modelowaniu postaw i zachowań uczniów oraz na konieczność kierowania się zasadami etycznymi i szacunkiem dla każdego ucznia. Rozwijana jest także kompetencja refleksyjnego praktyka – krytycznej analizy i projektowania działań dydaktycznych na wszystkich etapach edukacyjnych.
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
obowiązkowe
Wymagania (lista przedmiotów)
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Efekty kierunkowe realizowane na zajęciach:
K_W16, K_W22, K_U14, K_K05
Symbole szczegółowych efektów uczenia się z rozporządzenia MNiSW z 25 lipca 2019 r.: C.W1, C.W2, C.W3, C.W4, C.W5, C.W6, C.U1, C.U2, C.U3, C.U4, C.U5, C.U6, C.K1
W zakresie wiedzy student zna i rozumie:
1. Rolę nauczyciela i wychowawcy w modelowaniu postaw i zachowań uczniów, w tym zasady kierowania klasą, procesy społeczne zachodzące w grupie, tworzenie środowiska sprzyjającego uczeniu się oraz ogólne zasady doboru metod i środków dydaktycznych
(K_W16; C.W2–C.W5).
2. Podstawy prawne funkcjonowania systemu oświaty oraz elementy niezbędne do prawidłowej realizacji działań edukacyjnych: usytuowanie dydaktyki, cele i treści kształcenia, zasady i organizację procesu dydaktycznego, pracę uczniów oraz podstawy oceniania osiągnięć (K_W22; C.W1–C.W6).
W zakresie umiejętności student potrafi:
1. Komunikować się z otoczeniem z użyciem specjalistycznej terminologii dydaktycznej w języku angielskim poprawnie opisując zjawiska i procesy związane z nauczaniem-uczeniem się (K_U14; C.U1–C.U6).
2. Analizować i wyjaśniać zasady doboru metod nauczania i modeli lekcji, zasady formułowania celów kształcenia, wykorzystania środków dydaktycznych, podstaw oceniania oraz poprawnej komunikacji dydaktycznej w procesie nauczania–uczenia się (K_U14; C.U1–C.U6).
W zakresie kompetencji społecznych student jest gotów do:
1. Odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela, z poszanowaniem zasad etycznych, szacunkiem dla każdego ucznia oraz dbałością o dorobek i tradycje zawodu nauczyciela języka angielskiego i drugiej specjalności (K_K05; C.K1).
Kryteria oceniania
1. Zasady zaliczenia przedmiotu
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest:
– obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności; nieusprawiedliwione nieobecności powyżej limitu skutkują oceną NK i koniecznością powtarzania przedmiotu),
– przygotowanie do zajęć i aktywny udział w omawianiu zagadnień z zakresu dydaktyki ogólnej,
– terminowe wykonanie wszystkich obowiązkowych zadań pisemnych i/lub ustnych realizowanych podczas zajęć oraz – jeśli dotyczy – na platformie e-learningowej.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie metod i kryteriów oceniania opisanych w części 2.
Korzystanie z narzędzi SI jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym uzgodnieniu zakresu ich zastosowania. Wykorzystanie SI bez zgody skutkuje oceną niedostateczną.
2. Metody oceniania
Test końcowy online (pytania zamknięte)
- opis: test odbywa się na platformie e-learningowej i obejmuje podstawowe zagadnienia dydaktyki ogólnej: związek celów kształcenia z treściami nauczania, dobór metod i środków dydaktycznych, organizację procesu kształcenia, strukturę i modele lekcji, zagadnienia funkcjonowania klasy szkolnej oraz podstawy prawne systemu oświaty. Test składa się z pytań jednokrotnego i wielokrotnego wyboru.
– waga: 100%
– weryfikowane efekty: K_W16, K_W22, K_U14, K_K05; C.W1–C.W6, C.U1–C.U6, C.K1.
3. Kryteria oceniania
Ocena - zal./nzal - opiera się na liczbie poprawnych odpowiedzi. Test sprawdza, czy student:
- Rozpoznaje związek między celami kształcenia a innymi aspektami procesu uczenia się i nauczania – potrafi wskazać, które treści , metody, środki etc. realizują dany cel i jakie relacje między nimi zachodzą (C.W3).
- Identyfikuje treści nauczania właściwe dla danego tematu lub etapu kształcenia
(C.W3).
- Identyfikuje i dobiera właściwą metodę nauczania w zależności od treści, kontekstu dydaktycznego lub etapu lekcji (C.W3; C.U3).
- Rozpoznaje poprawną strukturę i model lekcji (C.W4; C.U4).
- Rozpoznaje i proponuje adekwatne środki dydaktyczne dla danej treści lub celu kształcenia (C.W4).
- Wskazuje poprawne sposoby organizacji pracy uczniów oraz elementy środowiska klasy sprzyjające uczeniu się (C.W2; C.U1–C.U2; K_K05).
- Klasyfikuje rodzaje oceniania i ich funkcje oraz rozpoznaje poprawne procedury oceniania (C.W6; C.U6).
- Rozpoznaje podstawy prawne dotyczące procesu dydaktycznego (K_W22; C.W1–C.W6).
Kryteria stosowane łącznie zgodnie z kluczem odpowiedzi.
4. Skala ocen
Próg zaliczenia: 60%
– 90–100% – 5,0
– 85–89% – 4,5
– 75–84% – 4,0
– 70–74% – 3,5
– 60–69% – 3,0
– 0–59% – 2,0
Praktyki zawodowe
nie dotyczy
Literatura
Bereźnicki, F. (2007). Dydaktyka kształcenia ogólnego. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Bereźnicki, F. (2011). Podstawy kształcenia ogólnego. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Bereźnicki, F. (2015). Dydaktyka szkolna dla kandydatów na nauczycieli. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Denek, K. (1998). O nowy kształt edukacji. Akapit.
Kruszewski, K. (red.). (2007). Sztuka nauczania: Czynności nauczyciela (wyd. 7 zm.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kupisiewicz, C. (2000). Dydaktyka ogólna. Graf-Punkt.
Kupisiewicz, C. (2002). Podstawy dydaktyki ogólnej. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne.
Niemierko, B. (2007). Kształcenie szkolne: Podręcznik skutecznej dydaktyki. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Okoń, W. (2003). Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej (wyd. 5). Wydawnictwo Akademickie Żak.
Półturzycki, J. (2002). Dydaktyka dla nauczycieli. Wydawnictwo Adam Marszałek / Novum.
Zaczyński, W. (1988). Metodologiczna tożsamość dydaktyki. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Uwagi
|
W cyklu 2025L:
W semestrze letnim 2025/2026 zajęcia prowadzone są w trybie mieszanym ("blended learning"): |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: