Nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim dla celów literaturoznawstwa III 3305-NJPBdCL3-31

Przedmiot przeznaczony jest dla studentów trzeciego roku studiów licencjackich specjalności brazylijskiej i prowadzony jest w brazylijskiej odmianie języka portugalskiego. W trakcie zajęć wykorzystywane są teksty oraz materiały audiowizualne o zróżnicowanej tematyce, obejmujące filmy, piosenki, reportaże, artykuły prasowe oraz inne gatunki dyskursu analizowane podczas kursu.

Głównym celem przedmiotu jest doskonalenie kompetencji rozwijanych na wcześniejszych etapach kształcenia, w szczególności umiejętności swobodnego, precyzyjnego i adekwatnego do sytuacji komunikacyjnej posługiwania się brazylijskim portugalskim, zarówno w mowie, jak i w piśmie. W tym celu analizowane są teksty literackie, artykuły prasowe oraz inne materiały poświęcone kulturze brazylijskiej, a także współczesnym zagadnieniom społecznym, politycznym i kulturowym Brazylii. Kurs służy również poszerzaniu zasobu słownictwa oraz rozwijaniu ich kompetencji analitycznych w zakresie literaturoznawstwa.

Zajęcia obejmują ćwiczenia leksykalne ukierunkowane na czytanie i interpretację omawianych tekstów, powtórzenie i utrwalenie struktur gramatycznych, a także dyskusje i debaty dotyczące zagadnień poruszanych w wybranych tekstach literackich i prasowych.

Podstawowym celem kursu jest wspieranie dalszego rozwoju i utrwalania zaawansowanych kompetencji językowych w zakresie brazylijskiego portugalskiego, obejmujących rozumienie tekstów mówionych i pisanych oraz tworzenie wypowiedzi ustnych i pisemnych. W tym kontekście dąży się do systematyzacji i wzmacniania umiejętności komunikacyjnych zarówno w zakresie języka mówionego, jak i pisanego, w tym pisania akademickiego.

Kompetencje rozwijane w środowisku akademickim stanowią podstawę do rozumienia, analizy i tworzenia własnych tekstów oraz wypowiedzi w brazylijskim portugalskim, powiązanych z treściami kształcenia w zakresie literaturoznawstwa i kulturoznawstwa. Kurs wspiera również przygotowanie do napisania pracy licencjackiej, stanowiącej zwieńczenie pierwszego cyklu studiów.

Do zagadnień omawianych w trakcie semestru należą między innymi:
– migracje: emigracja i imigracja, integracja oraz zachowanie tożsamości kulturowej, historie sukcesu imigrantów; nauczanie języka polskiego w Brazylii;
– zwyczaje i praktyki społeczno-kulturowe w Brazylii;
– feminicyd;
– rasizm w Brazylii;
– praca dzieci;
– zbieracze surowców wtórnych (catadores);

– stereotypy;
– postrzeganie i wykorzystanie czasu w różnych kulturach;
– różnice przy stole – kultura kulinarna;
– płeć społeczno-kulturowa i tożsamość;
– relacje uczuciowe – konstruowanie wizji romantycznej miłości;
– dzieci – różnice kulturowe w sposobach postrzegania i traktowania dzieci;
– edukacja – znaczenie edukacji we współczesnym świecie;
– tematy proponowane przez studentów.

Zagadnienia gramatyczne:
– zdania złożone;
– czasowniki – zgodność gramatyczna (concordância verbal i nominal);
– pozycja zaimków w zdaniu (colocação pronominal);
– wybrane zagadnienia językowe.

Praca z tekstem:
– akapit;
– spójniki i wyrażenia łączące;
– spójność i koherencja tekstu;
– interpunkcja;
– tekst dyskursywny a tekst argumentacyjny.

Praca realizowana podczas zajęć koncentruje się na doskonaleniu praktycznych umiejętności posługiwania się brazylijskim portugalskim poprzez lekturę i interpretację różnorodnych tekstów (informacyjnych, prasowych i literackich), ze szczególnym uwzględnieniem analizy zagadnień gramatycznych, frazeologicznych i leksykalnych. Obejmuje również dyskusje dotyczące omawianych tekstów oraz aktualnych wydarzeń i zjawisk społecznych, wykorzystanie materiałów audiowizualnych (fragmentów filmów, programów radiowych i telewizyjnych oraz nagrań muzycznych), przygotowywanie prac pisemnych, analizę błędów, tłumaczenie krótkich tekstów, słów i wyrażeń występujących w analizowanych materiałach, a także pogłębianie i systematyzowanie wiedzy gramatycznej.

W cyklu 2025Z:

Celem zajęć jest dalszy rozwój kompetencji językowej, zarówno w mowie, jak i w piśmie. Nacisk położony jest głównie na rozwój słownictwa, oraz na utrwalenie struktur gramatycznych języka portugalskiego które studenci Portugalistyki poznali w I i II roku nauki.

Tematy omawiane na zajęciach, to m.in.:

- Brazylia a kraj pochodzenia studenta (wskaźniki rozwoju społecznego: przyrost naturalny, równość / nierówność płci, sytuacja mniejszości etnicznych, stopa zatrudnienia i bezrobocia, wielokulturowość);

- młodzież i społeczeństwo (nowe umiejętności i technologie: mobilne urządzenia elektroniczne; życie w mieście i na wsi; życie nocne; młodzi i ich przyszłość: szczęście, realizacja zawodowa i osobista, adaptacja do nowych sytuacji i kontekstów; spotkanie pokoleń: tradycje i zwyczaje społeczne oraz rodzinne);

- migracje (emigracja i imigracja: asymilacja w nowym społeczeństwie czy podtrzymywanie korzeni kulturowych; historie sukcesu imigrantów);

- zwyczaje w Portugalii / Brazylii: portugalskie/brazylijskie poczucie humoru; jedzenie, wino, kawa; wypoczynek i sport: piłka nożna;

- ważne postaci portugalskiej / brazylijskiej kultury, np. Zumbi dos Palmares, Carmen Miranda, Maria da Penha, Oscar Niemeyer, Getúlio Vargas, Maria Carolina de Jesus, Rui Barbosa, Machado de Assis.

.........

Praca na zajęciach polega na doskonaleniu praktycznych aspektów posługiwania się językiem obcym, poprzez: lekturę i interpretację różnego rodzaju tekstów (informacyjne, prasowe, literackie) z naciskiem na jednoczesną analizę struktur gramatycznych, frezeologicznych i kwestie leksykalne; dyskusje obejmujące zróżnicowaną tematykę (w oparciu o opracowywane teksty oraz na temat bieżących wydarzeń i zjawisk społecznych); wykorzystanie materiałów audiowizualnych (fragmenty filmów, informacje telewizyjne i radiowe, nagrania muzyczne), pisanie prac pisemnych oraz analizę błędów; tłumaczenie krótkich tekstów oraz pojedynczych wyrazów i fraz występujących w opracowywanych tekstach oraz analizę błędów; pogłębienie i usystematyzowanie kwestii gramatycznych; zapoznanie się z wersją europejską i brazylijską języka portugalskiego, a także z różnorodnymi jego rejestrami, akcentami i regionalizmami.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025Z:

Samuel Figueira Cardoso
Everly Giller

W cyklu 2026Z:

Henrique Shinzato

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Wymagania (lista przedmiotów)

Nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim dla celów literaturoznawstwa I
Nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim dla celów literaturoznawstwa II
Praktyczna nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim I
Praktyczna nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim II

Efekty kształcenia

Wiedza: absolwent zna i rozumie
S1_W02, podstawową terminologię nauk humanistycznych w dyscyplinach, w których prowadzony jest kierunek studiów, jej źródła, oraz zastosowania na poziomie średnio zaawansowanym w brazylijskim portugalskim;
S1_W05, zasady dotyczące wiedzy językowej niezbędnej w pogłębionej analizie i interpretacji tekstów reprezentujących różne rejestry i style funkcjonalne brazylijskiego portugalskiego na poziomie średnio zaawansowanym;
S1_W08, wyznaczniki niezbędne w pogłębionej analizie procesów literackich, kulturowych, historycznych i językowych związanych z Brazylią;
S1_W09, współczesne życie kulturalne Brazylii w stopniu średnio zaawansowanym;
Umiejętności: absolwent potrafi
S1_U01, z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów - wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje;
S1_U04, posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla literaturoznawstwa, językoznawstwa, kulturoznawstwa;
S1_U06, merytorycznie argumentować w elementarnym zakresie z wykorzystaniem poglądów innych autorów oraz formułować wnioski;
S1_U07, porozumiewać się w języku portugalskim w wariancie brazylijskim (w stopniu średnio zaawansowanym) z wykorzystaniem różnych kanałów i technik komunikacyjnych ze specjalistami w ramach zajęć z zakresu literaturoznawstwa, językoznawstwa, kulturoznawstwa;
S1_U08, posługiwać się brazylijskim portugalskim czynnie i biernie na poziomie średnio zaawansowanym w rejestrze pisanym i mówionym (poziom B1), co umożliwia porozumiewanie się w poszerzonym zakresie oraz przygotowanie prac (pisemnych i ustnych) na poziomie średnio zaawansowanym i o pogłębionej treści w zakresie literaturoznawstwa, językoznawstwa, kulturoznawstwa;
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do
S1_K01, uczenia się przez całe życie
S1_K02, podnoszenia poziomu swojej wiedzy i umiejętności językowych w zakresie brazylijskiego portugalskiego, rozwoju osobistego, samooceny własnych kompetencji i doskonalenia umiejętności
S1_K03, komunikowania się i współdziałania w społecznościach portugalskojęzycznych, przede wszystkim w społecznościach brazylijskich;
S1_K07, aktywnego uczestnictwa w kulturze Brazylii przy wykorzystaniu różnych mediów i form;
S1_K08 śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w Brazylii

Kryteria oceniania

Metoda eklektyczna; metoda komunikacyjna.

– Obecność: maksymalnie 4 nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze (po 2 u każdego prowadzącego); liczba nieobecności usprawiedliwionych nie może przekroczyć 30% ogólnej liczby zajęć;
– Kolokwia w trakcie semestru;
– Frekwencja oraz aktywność i wyniki osiągane podczas zajęć będą uwzględniane przy wystawianiu oceny końcowej (ocena ciągła):
– Prace pisemne;
– Zadania domowe;
– Aktywność i zaangażowanie podczas zajęć.

Szczegółowe zasady zaliczenia zostaną przedstawione na pierwszych zajęciach semestru zimowego.

Korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji przy przygotowywaniu prac pisemnych oraz prezentacji podlegających ocenie regulują § 3 i § 4 Uchwały nr 98 Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 r. W związku z tym, że jedną z kluczowych kompetencji rozwijanych na kierunku portugalistyki, specjalności brazylijskiej jest biegłe i profesjonalne posługiwanie się językiem portugalskim w wariancie brazylijskim, ze szczególnym uwzględnieniem stylu naukowego, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do tworzenia, redagowania lub korekty tekstów podlegających ocenie.

Skala ocen:
70–75% – 3 (dostateczny)
76–81% – 3+ (dostateczny plus)
82–87% – 4 (dobry)
88–93% – 4+ (dobry plus)
94–98% – 5 (bardzo dobry)
99–100% – 5! (bardzo dobry!)

Praktyki zawodowe

Literatura

Manual de Redação da Folha de São Paulo.
Ataliba T. de Castilho, Vanda Maria Elias. Pequena gramática do Português Brasileiro.
Ataliba T. de Castilho. Nova gramática do Português Brasileiro.
Luiz Antonio Sacconi. Nossa gramática completa.
Nilson Teixeira de Almeida. Gramática da Língua Portuguesa.
Fernando Pestana. A gramática para concursos públicos.

Lima, Emma Eberlein O. F.; Ishihara, Toniko; Bergweiler, Cristán González. Novo avenida Brasil 3: curso básico de português para estrangeiros. Manual didático. São Paulo: EPU, 2013.
Silva, Sérgio Duarte Julião da. Atividades de literatura brasileira: para o ensino de Português Língua Adicional / Português para Estrangeiros. Atena, 2023.

W cyklu 2025Z:

Uwagi

W cyklu 2025Z:

W cyklu 2026Z: