Narracje o Brazylii: literatura, historia i wielokulturowość 3305-NB-SEM-LIC
Seminarium literaturoznawczo-językoznawcze ma na celu przygotowanie studentów do napisania pracy dyplomowej z uwzględnieniem wymogów przewidzianych na studiach I stopnia. W pierwszej części omawiane będą wymagania merytoryczne, tj. rodzaje źródeł i narzędzi badawczych, aspekty formalne (m.in. struktura i redakcja pracy, normy redakcyjne ABNT) oraz metodologiczne. Druga część obejmuje omówienie problemów badawczych, zasad formułowania hipotez i pytań badawczych, a następnie określenie problematyki pracy licencjackiej, jej temat oraz dobranie stosownych metod badawczych. W trzeciej części zajęć przewidziana jest omówienie i dyskusja w grupie dotycząca wybranych zagadnień, prezentacja projektów badawczych oraz przygotowanie planu pracy. W czwartej części zajęć obejmującej etap redakcyjny pracy przewidziane są konsultacje dotyczące jej struktury oraz treści oraz prezentacje, których celem jest przedstawienie postępów w przygotowywaniu pracy.
Obszarem badawczym uczestników seminarium literaturoznawczego będą zagadnienia dotyczące literatury brazylijskiej w różnorodnym, szerokim i interdyscyplinarnym ujęciu, w tym narracji dotyczących Brazylii, społeczeństwa brazylijskiego oraz jego kultury, również kreatywności i procesów twórczych.
Obszar badań studentów zainteresowanych językoznawstwem będzie skoncentrowany na badaniu języka portugalskiego we wszystkich jego odmianach, w dowolnym kraju CPLP, ze szczególnym uwzględnieniem zjawisk tekstowych, dyskursywnych, pragmatycznych, socjolingwistycznych, kulturowych i polityczno-językowych, w tym:
- językoznawstwo tekstu: odniesienie w dyskursie, gatunki dyskursu, artykulacja tematyczna, sekwencje tekstowe i intertekstualność;
- socjolingwistyka: relacja między gramatyką a tekstem, wariantywność dyskursywna i narracyjność;
- badania nad tradycyjnymi i rdzennymi językami oraz kulturami;
- polityka językowa w krajach portugalskojęzycznych.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Wymagania (lista przedmiotów)
Kultura regionów Brazylii II
Literatura brazylijska I
Literatura brazylijska II ćwicz.
Literatura brazylijska II wykład
Literatura brazylijska III ćwicz.
Literatura brazylijska III wykład
Nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim dla celów literaturoznawstwa I
Nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim dla celów literaturoznawstwa II
Praktyczna nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim I
Praktyczna nauka języka portugalskiego w wariancie brazylijskim II
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie
K_W02 podstawową terminologię nauk humanistycznych w literaturoznawstwie, językoznawstwie i badaniach nad kulturą, jej źródła oraz zastosowania;
K_W03 metodologię badań w literaturoznawstwie i językoznawstwie;
K_W04 miejsce studiów brazylianistycznych w systemie nauk humanistycznych oraz ich przedmiotowe i metodologiczne powiązania z innymi dyscyplinami naukowymi;
K_W05 zasady dotyczące wiedzy językowej niezbędnej w profesjonalnej analizie i interpretacji tekstów reprezentujących różne rejestry i style funkcjonalne języka portugalskiego;
K_W06 fenomeny z zakresu historii, historii literatury i kultury brazylijskiej oraz podstawowe zjawiska dotyczące języka portugalskiego w Brazylii i w krajach portugalskojęzycznych;
K_W08 wyznaczniki niezbędne w profesjonalnej analizie procesów literackich, kulturowych i historycznych związanych z Brazylią oraz procesów tekstowych, dyskursywnych, socjolingwistycznych i polityczno-językowych związanych z Brazylią i krajami portugalskojęzycznymi;
K_W10 podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
Umiejętności: absolwent potrafi
K_U01 z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje;
K_U02 samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego;
K_U03 stosować podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników w literaturoznawstwie lub językoznawstwie;
K_U04 posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla literaturoznawstwa lub językoznawstwa;
K_U05 rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury właściwych dla literaturoznawstwa, oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego oraz miejsca w procesie historyczno-kulturowym; w przypadku profilu językoznawczego absolwent potrafi rozpoznawać i analizować różne typy tekstów, gatunków dyskursu, zjawisk referencyjnych, wariantów dyskursywnych oraz procesów tekstowo-językowych z zastosowaniem właściwych narzędzi analizy językoznawczej;
K_U06 merytorycznie argumentować z wykorzystaniem poglądów innych autorów oraz formułować wnioski;
K_U07 porozumiewać się w języku polskim i portugalskim z wykorzystaniem różnych kanałów i technik komunikacyjnych ze specjalistami w ramach literaturoznawstwa lub językoznawstwa;
K_U08 posługiwać się językiem portugalskim czynnie i biernie na poziomie zaawansowanym w rejestrze pisanym i mówionym, poziom C1, co umożliwia mu porozumiewanie się oraz przygotowanie prac pisemnych i ustnych w zakresie literaturoznawstwa lub językoznawstwa.
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do
K_K01 uczenia się przez całe życie;
K_K04 określania priorytetów służących realizacji określonego przez siebie i innych zadania.
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania seminarium literaturoznawczo-językoznawczego:
Na seminarium literaturoznawczym: tutoring; mentoring; dyskusja problemowa wokół tekstów źródłowych, literackich, teorii i metodologii.
W profilu językoznawczym także wokół tekstów, dyskursów, danych językowych, zjawisk referencyjnych, socjolingwistycznych i polityczno-językowych.
Analiza tekstu.
Warsztaty pisarskie, konstrukcja planu pracy, przypisy, cytowania, metodologia.
Konsultacje indywidualne.
Prezentacje studenckie.
Na ocenę z seminarium literaturoznawczo-językoznawczego wpływa:
obecność na zajęciach, dopuszcza się dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze na zajęciach; obecności nieusprawiedliwione nie powinny przekroczyć 30% wszystkich zajęć;
aktywność, udział w dyskusji przy omawianiu lektur i na warsztatach;
prezentacje.
Warunkiem zaliczenia seminarium literaturoznawczo-językoznawczego w semestrze zimowym jest przedstawienie konspektu pracy wraz z proponowanym tematem pracy i wstępną bibliografią najpóźniej na ostatnich zajęciach w semestrze zimowym.
Warunkiem zaliczenia seminarium literaturoznawczo-językoznawczego w semestrze letnim jest przedstawienie gotowej pracy na co najmniej 3 tygodnie przed ostatecznym złożeniem pracy i wgraniem jej do systemu APD.
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach pisemnych i prezentacjach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunku portugalistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się językiem portugalskim pisanym, w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do przygotowania i redakcji tekstów.
Zajęcia będą realizowane zgodnie z profilem wybranym przez studenta po pierwszym spotkaniu organizacyjnym. Studenci przypisani do profilu literaturoznawczego uczestniczą wyłącznie w zajęciach prowadzonych przez dr Olgę Bagińską-Shinzato, natomiast studenci przypisani do profilu językoznawczego uczestniczą wyłącznie w zajęciach prowadzonych przez dr Samuela Figueirę Cardoso.
Literatura
Becker, Howard S. Truques da escrita: Para começar e terminar teses, livros e artigos. Rio de Janeiro: Zahar, 2015.
Cavalcante, Mônica Magalhães; Custódio Filho, Valdinar; Brito, Mariza Angélica Paiva. Coerência, referenciação e ensino. São Paulo: Cortez, 2014.
Cavalcante, Mônica Magalhães; Lima, Silvana Maria Calixto de, orgs. Referenciação: teoria e prática. São Paulo: Cortez, 2013.
Diretrizes para confecção de teses e dissertações, USP.
Durão, Fábio Akcelrud. Metodologia da pesquisa em literatura. São Paulo: Parábola, 2020.
Eco, Umberto. Como se faz uma tese em ciências humanas. São Paulo: Perspectiva, 2020.
Faraco, Carlos Alberto. Norma culta brasileira: desatando alguns nós. São Paulo: Parábola, 2008.
Koch, Ingedore Villaça; Elias, Vanda Maria. Ler e escrever: estratégias de produção textual. São Paulo: Contexto, 2009.
Lakatos, Eva Maria; Marconi, Marina de Andrade. Fundamentos de Metodologia Científica. 5.ed. São Paulo: Atlas, 2003.
Litosseliti, Lia, ed. Research Methods in Linguistics. 2.ed. London: Bloomsbury Academic, 2018. Link: https://www.bloomsbury.com/us/research-methods-in-linguistics-9781350043459/
Manual para apresentação de trabalhos acadêmicos da PUC-SP.
Normas Técnicas da ABNT: http://www.abnt.org.br/normas-tecnicas/normas-abnt
Oliveira, Gilvan Müller de. Política linguística na e para além da educação formal. Campinas: Pontes, 2013.
Pacheco, Agnelo de Carvalho. A dissertação. São Paulo: Atual, 1988.
Paiva, Vera Lúcia Menezes de Oliveira e. Manual de pesquisa em estudos linguísticos. São Paulo: Parábola, 2019.
Parra Filho, Domingos. Apresentação de trabalhos científicos: monografia, TCC, teses e dissertações. São Paulo: Futura, 2000.
Podesva, Robert J.; Sharma, Devyani, eds. Research Methods in Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.
Rodrigues, Maria das Graças Soares; Passeggi, Luis; Campos, Sulemi Fabiano; Duque, Paulo Henrique; Silva, José Romerito, orgs. Metodologia da pesquisa em linguística teórica, descritiva e experimental. Natal: EDUFRN, 2024.
Vieira, Francisco Eduardo; Faraco, Carlos Alberto. Escrever na universidade: fundamentos. São Paulo: Parábola, 2019.