Odmienność ciała i umysłu: doświadczenie neuroodmienności, niepełnosprawności, choroby w świecie hiszpańskojęzycznym 3305-ISH-SEM-LIC
W czasach, gdy coraz częściej i głośniej mówi się o inkluzywności, dostępności, równych prawach osób o rozwoju fizycznym lub umysłowym odmiennym od standardowego - chcemy przyjrzeć się, jak odmienność ciała i umysłu była i jest traktowana oraz doświadczana w krajach hiszpańskojęzycznych. Poznamy - przykładowo - historię definicji normy i normalności, kontrowersje związane z zaliczaniem niektórych kondycji do niepełnosprawności (Głusi, osoby neuroatypowe), postawę władz wobec edukacji osób o specjalnych potrzebach, historyczne podejście do odmienności ciała i umysłu, a także - może przede wszystkim - osobiste doświadczenia ludzkie. Ponieważ tematyka jest niezwykle szeroka, omawiane zagadnienia w dużej mierze będą zależały od indywidualnych zainteresowań i propozycji osób uczestniczących w seminarium.
By nabyć umiejętności opracowania wybranego tematu, osoby studiujące zapoznają się z wybranymi lekturami z zakresu metodologii i filozofii historii oraz analizy tekstu. Poruszymy zagadnienia takie jak fakt historyczny, charakterystyka i krytyka źródeł historycznych, postawa historyka wobec osądów moralnych, kwestie obiektywizmu i prawdy historycznej, jak również od strony praktycznej - formułowanie pytań badawczych, refleksyjna analiza tematyczna tekstów. Osoby studiujące poznają także zasady pisania akademickiego, co zastosują w praktyce, przygotowując pracę licencjacką: uczą się prawidłowo konstruować strukturę pracy, stosować cytaty i przypisy, sporządzać bibliografię.
Zastrzeżenie: niektóre treści prezentowane w ramach kursu mogą zawierać elementy trudne do odbioru dla osób wrażliwych (np. obraz schorowanego ciała, przykłady negatywnego podejścia do osób atypowych). Prosimy o uwzględnienie tego przy podejmowaniu decyzji o udziale w kursie.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Wymagania (lista przedmiotów)
Historia Ameryki Łacińskiej I
Historia Ameryki Łacińskiej I
Historia Ameryki Łacińskiej II
Historia Ameryki Łacińskiej II
Historia Hiszpanii I
Historia Hiszpanii II
Historia Hiszpanii III
Historia Hiszpanii IV
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Student zna i rozumie podstawową terminologię, przedmiot i kierunki badań obejmujące badania historyczne oraz studia nad niepełnosprawnością oraz neuroatypowością w języku hiszpańskim; podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_W03; K_W09)
Student potrafi czytać ze zrozumieniem teksty historyczne w języku hiszpańskim; przedstawić własne poglądy, opinie, dyskutować, prezentować przygotowane zagadnienia z zakresu studiów nad niepełnosprawnością oraz neuroatypowością w języku hiszpańskim; rozpoznawać różne rodzaje hiszpańskojęzycznych tekstów historycznych i współczesnych, umiejscowić je w ogólnym kontekście historyczno-kulturowym oraz przeprowadzić ich analizę z użyciem podstawowej terminologii i właściwych metod; samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności z wykorzystaniem odpowiednich źródeł (tekstów źródłowych, opracowań monograficznych, itp.); napisać oraz zredagować pracę licencjacką w języku hiszpańskim z zastosowaniem odpowiednich metod oraz właściwych źródeł; przygotować wystąpienia ustne w języku hiszpańskim z zastosowaniem odpowiednich metod oraz właściwych źródeł właściwych historii krajów hiszpańskojęzycznych; posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla historii i kultury hiszpańskiego obszaru językowego (K_U01; K_U02; K_U03; K_U04; K_U05; K_U06; K_U07)
Student jest gotów do krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności i rozumie także potrzebę ciągłego doskonalenia się i rozwoju; planowania i organizacji pracy, rozwoju swojej przedsiębiorczości, współdziałania w zespole oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej; aktywnego uczestnictwa w kulturze krajów hiszpańskojęzycznych korzystając z różnych form i mediów oraz do pracy zarówno w zespole pełniąc różne role jak i w sposób autonomiczny; śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w kulturze i historiografii krajów hiszpańskojęzycznych (K_K01; K_K02; K_K03; K_K04)
Kryteria oceniania
Aby zaliczyć semestr zimowy, osoba studiująca obowiązana jest oddać wstępny plan i bibliografię planowanej pracy. Na przestrzeni I semestru monitorowany i wspomagany jest postęp w wyborze tematu i wyszukiwaniu bibliografii. Na koniec II semestru osoba studiująca obowiązana jest oddać gotową pracę. W trakcie II semestru wyznaczane są daty, gdy powinna przedkładać kolejne fragmenty pracy.
Rekomendowane jest aktywne uczestnictwo w dyskusjach nad lekturami oraz nad postępami w przygotowaniu pracy dyplomowej.
Wytyczne nt. korzystania z narzędzi Sztucznej Inteligencji: https://dokumenty.uw.edu.pl/dziennik/DURK/Lists/Dziennik/Attachments/134/DURK.2023.98.UURK.98.pdf
Literatura
• Francisco Alía Miranda, Técnicas de investigación para historiadores. Las fuentes de la Historia, Editorial Síntesis, Madrid 2008 (fragmenty)
• Alicia Alted Vigil, Juan A. Sánchez Belén, Métodos y técnicas de investigación en historia Moderna e Historia Contemporánea, Editorial universitaria Ramón Areces, Madrid 2008
• Wayne C. Booth, Gregory C. Colomb, Joseph M. Williams, Cómo convertirse en un hábil investigador, Editorial Gedisa, b.m., b.d.
• Virginia Braun, Victoria Clarke, Analiza tematyczna. Praktyczny przewodnik, PWN, Warszawa 2024
• Edward H. Carr, ¿Qué es la historia?, Editorial Planeta, Barcelona 2010
Proponowana literatura przykładowa:
Agustina Palacios, El modelo social de discapacidad: orígenes, caracterización y plasmación en la Convención Internacional sobre los Derechos de las personas con Discapacidad, Madrid 2008
Global Disability Inclusion Report. Accelerating Disability Inclusion in a Changing and Diverse World, 2025
Informe mundial sobre la discapacidad, 2011
Patricia Brogna (comp.), Visiones y revisiones de la discapacidad, México D.F., 2009
Sarah Chaney, Czy ktoś tu jest normalny?, Poznań 2024
Rubén Gallego, Blanco sobre negro, Madrid 2003
Rosa Montero, El peligro de estar cuerda, Barcelona 2021
Frida Kahlo, El diario de Frida Kahlo: Un íntimo autorretrato. Madrid 1995
David Rodríguez, Lo mío no es normal, pero lo tuyo tampoco: La verdadera discapacidad es el miedo, Barcelona 2024
Sandra Elena Venegas González, Neurodiversidad en el Siglo XXI, ¿Moda
o realidad?, Rev. Chil. Psiquiatr. Neurol. Infanc. Adolesc. / Volumen 30, Nº 1, Marzo 2019
Cruz Puerto, M. S. y Sandín Vázquez, M. Neurodiversidad, discapacidad y enfoque social: una reflexión teórica y crítica. Revista Española de Discapacidad, 12(1), 2024
Miguel Lois Mosquera, La neurodiversidad en la práctica. Autismo y educación, Madrid 2024
Noemí Navarro, El arte de no encajar: Lo que pasa cuando el autismo llega a casa, 2023
Alfredo Cendejas, La Grandeza De Pensar Distinto: Singularidad Mental, 2024
Zuzanna Jakubowska-Vorbrich, Kokongo, Roviro i choroba Hansena: lekarze na Wyspie Wielkanocnej (Rapa Nui) w latach 1786–1853 [w:] Ciało, choroby i praktyki lecznicze w różnych kulturach świata, red. Bożena Plonka-Syroka, Mateusz Dąsal, seria Doświadczanie choroby w perspektywie badań interdyscyplinarnych, t. VIII, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław 2021