Językoznawstwo ogólne 4100-IIMJO
W semestrze drugim zajęcia mają na celu pogłębienie wiedzy i umiejętności studentów w zakresie składni, semantyki i pragmatyki, ze szczególnym uwzględnieniem ich zastosowania w nauczaniu języków obcych. Omawiane są struktury składniowe, relacje między częściami mowy, typy fraz oraz podstawowe mechanizmy budowy zdań. Szczególną uwagę poświęca się związkom między składnią a znaczeniem oraz analizie budowy zdania. W zakresie semantyki poruszane są zagadnienia entailmentu, presupozycji, ról semantycznych oraz relacji leksykalnych (synonimia, antonimia, homonimia, polisemia), natomiast w części pragmatycznej – implikatura, inferencja, dwuznaczność i wieloznaczność, deixis, akty mowy i teoria grzeczności.
Zajęcia przygotowują studentów do świadomego wykorzystania kontekstu kulturowego i sytuacyjnego w interpretacji i nauczaniu języka. Analizowane są sposoby, w jakie język kształtuje relacje społeczne i wpływa na komunikację interpersonalną w klasie. Szczególny nacisk położony jest na praktyczne wykorzystanie teorii językoznawczych w projektowaniu zadań dydaktycznych opartych o sytuacje autentyczne i komunikację w kontekście sytuacyjnym. Studenci uczą się krytycznie oceniać wypowiedzi, przewidywać ich odbiór w różnych kontekstach oraz adaptować i tworzyć tworzyć materiały dydaktyczne z uwzględnieniem aspektów pragmatycznych i kulturowych.
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Wymagania (lista przedmiotów)
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza
Absolwent zna i rozumie:
K_W01 w pogłębionym stopniu wybrane fakty i zjawiska oraz dotyczące ich metody i teorie stanowiące zaawansowaną wiedzę ogólną z zakresu językoznawstwa ogólnego
- definiuje podstawowe pojęcia semantyki i pragmatyki, takie jak entailment, presupozycja, implikatura, deixis, akty mowy
K_W03 w pogłębionym stopniu złożoną strukturę języka jako systemu
- objaśnia strukturę zdania oraz relacje składniowe i semantyczne między jego elementami
K_W06 w pogłębionym stopniu kluczowe zagadnienia z zaawansowanej wiedzy szczegółowej z zakresu składni, semantyki i pragmatyki języka obcego i ich zastosowania praktyczne w nauczaniu języków obcych
- wyjaśnia teorie aktów mowy, grzeczności i maksym konwersacyjnych w kontekście komunikacji językowej
- rozpoznaje funkcje komunikacyjne wyrażeń językowych i ich zależność od kontekstu społeczno-kulturowego
Umiejętności
Absolwent potrafi:
K_U01 w pogłębionym stopniu wykorzystywać zaawansowaną wiedzę szczegółową z zakresu językoznawstwa ogólnego i stosowanego do analizy, interpretacji oraz krytycznej oceny zjawisk językowych w języku angielskim oraz w języku obcym właściwym dla wybranej drugiej specjalności
- analizuje wypowiedzi językowe pod kątem struktur składniowych, relacji semantycznych i zasad pragmatycznych
- interpretuje znaczenia jawne i implikowane w wypowiedziach językowych w kontekście nauczania języków obcych
- dobiera strategie dydaktyczne do nauczania struktur składniowych oraz aspektów znaczeniowych i pragmatycznych języka
- tworzy materiały dydaktyczne uwzględniające kulturowe i kontekstualne aspekty użycia języka
Kompetencje społeczne
Absolwent jest gotów do:
K_K01 uczenia się przez całe życie
- wykazuje gotowość do uwzględniania aspektów kulturowych i pragmatycznych w nauczaniu języka obcego
- podejmuje refleksję nad wpływem użycia języka na relacje międzyludzkie i proces dydaktyczny
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
- przyjmuje informację zwrotną na temat projektowanych zadań dydaktycznych i modyfikować je w oparciu o nowe dane
- konsultuje się z ekspertami w przypadku trudności w interpretacji złożonych struktur składniowych lub pragmatycznych
Kryteria oceniania
WARUNKI DOPUSZCZENIA DO ZALICZENIA
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach
(dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze), terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych oraz zaliczenie (min. 60%) obu testów.
OCENA KOŃCOWA
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie wyników uzyskanych w ramach przyjętych metod i kryteriów oceniania, zgodnie z podanymi niżej wagami.
METODY OCENIANIA
1. Test pisemny z zakresu składni z elementami semantyki (waga: 25%)
Test sprawdzający znajomość struktur składniowych oraz powiązanych z budową zdania elementów semantyki - ról semantycznych i relacji leksykalnych. (efekty: K_W01, K_W03, K_W06)
2. Test pisemny z zakresu pragmatyki z elementami semantyki (waga: 25%)
Test sprawdzający znajomość teorii z zakresu pragmatyki języka oraz entailmentu i presupozycji. (efekty: K_W01, K_W03, K_W06)
3. Scenariusz lekcji z komentarzem pragmatycznym (waga: 40%)
Zadanie polega na zaplanowaniu fragmentu lekcji języka obcego uwzględniającej komponent pragmatyczny (np. maksymy Grice’a, akty mowy), z uzasadnieniem wyborów. ( efekty: K_W06, K_U01, K_K01, K_K02)
Kryteria oceniania:
- adekwatność doboru zagadnień i celów
- spójność i przejrzystość scenariusza
- trafność powiązania z teorią językoznawczą
4. Udział w dyskusjach na temat roli składni i relacji leksykalnych w nauczaniu języków obcych (waga: 10%)
Ocena aktywności w dyskusji seminaryjnej wokół roli relacji leksykalnych oraz składni i umiejętności poprawnego rozbioru zdania w pracy nauczyciela, zarówno w zakresie nauczania języka, jak również w procesie poprawiania błędów uczniów i udzielania informacji zwrotnej. ( efekty: K_W06, K_U01, K_K01, K_K02)
Kryteria oceniania:
- poprawność merytoryczna wypowiedzi
- umiejętność odniesienia teorii do kontekstu dydaktycznego
- jakość współpracy i interakcji z innymi uczestnikami
OCENA KOŃCOWA
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie wyników uzyskanych w ramach przyjętych metod i kryteriów oceniania, zgodnie z podanymi wagami.
Skala ocen:
99-100% - 5!
91-98% - 5
83-90% - 4+
75-82% - 4
70-74% - 3+
60-69% - 3
0-59% - 2
WYKORZYSTANIE NARZĘDZI AI
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest
dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania. Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego i wcześniejszego uzgodnienia będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności — skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
Literatura
- Carnie, A. (2021). Syntax - A Generative Introduction Fourth Edition. John Wiley & Sons Inc (Chapters 1-4)
- Paveau, M-A.; Sarfati, G-E. (2009). Wielkie teorie językoznawcze. Kraków, Avalon. (Oryginał: Les grandes théories de la linguistique. De la grammaire comparée à la pragmatique. ARMAND COLIN, 2003)
- Thomas, J. (1995). Meaning in interaction: an introduction to pragmatics. New York, Longman Publishing.
- Wardhaugh, R. (2006). An Introduction to Sociolinguistics. Blackwell.
- Yule G. (2018). Explaining English Grammar. Oxford University Press.
|
W cyklu 2025L:
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: