Konflikty społeczne i religijne w Izraelu 3600-HE-KSRI-OG

W trakcie semestru omawiane są przemiany społeczne i polityczne Izraela po pierwszej intifadzie, których skutki obserwować można w obecnej rzeczywistości państwa. Osoby uczestniczące w zajęciach poznają najnowsza literaturę przedmiotu, co wprowadza do dyskusji elementy meta-namysłu nad dominującymi perspektywami badawczymi w obszarze Israel Studies.

Zagadnienia omawiane w czasie kursu:

- konflikt izraelsko-palestyński - utworzenie Autonomii Palestyńskiej, druga intifada, "mur bezpieczeństwa", przemiany społeczno-polityczne na Zachodnim Brzegu Jordanu i w Strefie Gazy, rozwój żydowskiego osadnictwa na terenach okupowanych oraz jego wpływ na dynamikę izraelskiego społeczeństwa wewnątrz "zielonej linii";
- główne nurty współczesnych badań nad Izraelem - perspektywa kolonializmu osadniczego (“settler colonial turn"), relacja między badaniami akademickimi a publicznym dyskursem o Izraelu;
- różnice etniczne i klasowe - współczesne relacje między Aszkenazim i Mizrachim, społeczne konsekwencje fal migracyjnych z byłego ZSRR i Etiopii, sytuacja palestyńskich obywateli Izraela;
- Izrael postsekularny? - procesy sekularyzacji i równoległy wzrost wpływów religii w życiu publicznym, rozwój religijnego syjonizmu (dati leumi) i partii religijnych, napięcia między środowiskami świeckimi a ultraortodoksyjnymi (charedim);
- stratyfikacja społeczno-przestrzenna - podziały między izraelskim centrum a peryferiami (Negew, Galilea), funkcjonowanie miast arabskich (ha-meszulasz), miast mieszanych (arim me’oravot) oraz tzw. miasteczek rozwojowych (ajarot pituach);
- armia w zmieniającym się społeczeństwie - służba wojskowa jako pole sporu, równość obywatelska a zwolnienia dla środowisk religijnych, służba mniejszości etnicznych;
- współczesne ruchy społeczne, protesty i polaryzacja - od demonstracji w 2011 roku przeciwko nierównościom ekonomicznym po masowe protesty przeciwko reformie sądowniczej w 2023 roku oraz antywojenne demonstracje z lat 2023–2025;
- izraelska kultura pamięci w XXI wieku - dominanty pamięci i ich przemiany, między narracją odgórną a inicjatywami oddolnymi, między indywidualizacją a kolektywnością; rola prawa, instytucji i mediów w kształtowaniu społecznych wyobrażeń o przeszłości.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (lista przedmiotów)

Państwo Izrael-instytucje i polityka

Założenia (opisowo)

Znajomość języka angielskiego umożliwiająca czytanie tekstów akademickich; Znajomość historii Państwa Izrael do końca lat 80.

Koordynatorzy przedmiotu

Maria Piekarska-Baronet

Efekty kształcenia

Osoba studiująca po ukończeniu kursu przewidzianego programem:

Zna i rozumie:

- Szczegółowe zagadnienia społeczno-kulturowe Izraela w zakresie sytuacji etnicznej, demograficznej i politycznej (K_W09),
- Podstawowe zjawiska kulturowe Izraela (K_W10),
- Szczegółowe zagadnienia z zakresu uwarunkowań środowiska geopolitycznego i gospodarczego oraz ich znaczenia dla historycznej i współczesnej sytuacji Izraela (K_W11).

Potrafi:

- Zastosować wiedzę z zakresu historii Izraela i Żydów do analizy i interpretowania wydarzeń współczesnego świata (K_U04),
- Prawidłowo usytuować państwa Izrael w kontekście uwarunkowań środowiska naturalnego, geopolitycznego i gospodarczego (K_U05),
- Zastosować wiedzę z zakresu problematyki społeczno-kulturowej Izraela w typowych sytuacjach profesjonalnych (K_U09),
- Poprawnie funkcjonować w środowisku językowym i kulturowym Izraela (K_U17),
- Prezentować szczegółowe zagadnienia z zakresu problematyki kulturowej Izraela i w języku polskim oraz w języku hebrajskim z uwzględnieniem tradycji intelektualnej judaizmu i Izraela (K_U21).

Jest gotowa do:

- Uczenia się przez całe życie (K_K01),
- Uświadamiania znaczenia kultury Izraela w kulturze światowej (K_K07).

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie:

* kontroli obecności,
* aktywnego uczestnictwa w zajęciach,
* pisemnego egzaminu końcowego (test + pytanie otwarte).

Frekwencja:

Zgodnie z zarządzeniem KJD WO UW z dnia 31.07.2021:

- "dopuszczalna liczba nieobecności nieusprawiedliwionych na zajęciach wynosi 15%"
- "łączna liczba nieobecności usprawiedliwionych i nieusprawiedliwionych umożliwiająca podejścia do egzaminu wynosi 30%"
- "Student winien usprawiedliwić nieobecność na zajęciach niezwłocznie i nie później niż w terminie 7 dni od ustania jej przyczyny. W szczególnie uzasadnionych przypadkach wykładowca może usprawiedliwić nieobecność po tym terminie."

Literatura

Zajęcia opierają się na pracy uczestników z artykułami naukowymi i prasowymi oraz tekstami kultury z ostatnich lat, których lista podawana jest na pierwszym spotkaniu. Dodatkowo polecana jest literatura podstawowa przedmiotu:

- Anita Shapira, Historia Izraela, Dialog 2018.
- Oz Almog, Wielokulturowy Izrael, Wyższa Szkoła Pedagogiczna 2011.
- Daniel Bar-Tal, Złudzenia niszczące życie: o konflikcie państwa izraelskiego z Palestyńczykami. Wydawnictwo Naukowe Scholar 2024.
- Routledge Handbook on Contemporary Israel (eds. Guy Ben-Porat, Yariv Feniger, Dani Filc, Paula Kabalo and Julia Mirsky), Routledge 2022.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3600-HE-KSRI-OG w USOSweb