Wstęp do językoznawstwa 3320-LWJEZ12
Ramowy program kursu
1. Zmiany w języku – Dlaczego języki się zmieniają? Co się zmienia w języku? Które elementy języka zmieniają się najszybciej?
2. Rodziny językowe – Co to znaczy, że języki są ze sobą spokrewnione? jakie są największe rodziny językowe na świecie? W jaki sposób ustala się pokrewieństwo między językami?
3. Kontakty między językami – W jaki sposób języki na siebie wpływają? Jakie są typy zapożyczeń leksykalnych? Co to jest liga językowa?
4. Języki w Europie – Jakimi cechami języki fiński i węgierski różnią się od innych języków europejskich? Pod jakim względem są do nich podobne?
5. Język a kultura cz. 1 – W jaki sposób język może odzwierciedlać warunki życia i kulturę społeczności mówiącej tym językiem? W jaki sposób język może wpływać na postrzeganie rzeczywistości przez ludzi mówiących tym językiem?
6. Język a kultura cz. 2 – Co to są akty mowy? Co to znaczy, że akty mowy są uwarunkowane kulturowo?
7. Język a polityka cz. 1 – W jaki sposób ludzie próbują wpływać na język? Z jakich powodów to robią?
8. Język a polityka cz. 2 – Co to znaczy, że język jest skodyfikowany? W jaki sposób ustala się kryteria poprawności językowej ?
9. Odmiany języka – Co to jest język ogólny? Czym różnią się gwary od języków regionalnych? Co to są socjolekty?
10. Pismo – Jakie cechy pisma odróżniają je od mowy? Czym się różni pismo alfabetyczne od innych systemów pisma? Co to jest grafem?
11. Podsumowanie kursu
Zajęcia będą zawierały elementy warsztatowe, w tym również elementy pracy w grupach.
Większość spotkań będzie składała się z następujących części:
część 1: dyskusja
część 2: podsumowanie ustaleń
część 3: rozwiązywanie zadań lingwistycznych
Rodzaj przedmiotu
Wymagania (lista przedmiotów)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Osoba uczestnicząca w zajęciach po ich ukończeniu:
WIEDZA
− zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zjawiska zachodzące w obszarach języka oraz terminologię używaną w opisie języka oraz rozumie jej źródła oraz zastosowania (K_W01);
− zna i rozumie w stopniu zaawansowanym pojęcia z zakresu językoznawstwa ogólnego oraz gramatyki, stylistyki, historii swojego języka kierunkowego (K_W02);
− zna i rozumie w stopniu zaawansowanym metodologię, pragmatykę, zasady projektowania i prezentacji badań naukowych, a także zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_W12);
UMIEJĘTNOŚCI
− potrafi posługiwać się w sposób zaawansowany ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla językoznawstwa (K_U01);
− potrafi − z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów − wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację niezbędną do udziału w zajęciach (K_U04);
− potrafi wykorzystać swoje umiejętności badawcze w sferze językoznawstwa, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników w zakresie niezbędnym do udziału w dyskusji na zajęciach i przygotowania własnych prac (K_U05);
− potrafi stosować zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego, w szczególności reguły rządzące przytaczaniem cudzych wypowiedzi (K_U16);
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
− jest gotowa do śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w języku;
− jest gotowa do stosowania regulacji prawnych związanych z ochroną własności intelektualnych (K_K08).
Kryteria oceniania
Aby zaliczyć zajęcia, należy:
– regularnie na nie uczęszczać (dozwolone są trzy nieusprawiedliwione nieobecności) oraz
– aktywnie brać w nich udział, zabierając głos w dyskusjach oraz rozwiązując zadania.
Nieobowiązkowe testy
Po każdym temacie w Google Classroom będą publikowane nieobowiązkowe testy. Łącznie w drugim semestrze będzie można zdobyć za nie 120 punktów. Po drugim semestrze zajęć odbędzie się egzamin, za który będzie można zdobyć maksymalnie 100 punktów. Do wyniku uzyskanego podczas egzaminu zostanie dodane 10% sumy punktów zdobytych we wszystkich testach łącznie przez osoby uczestniczące w zajęciach.
Oceny z egzaminu będą wystawiane z uwzględnieniem następujących progów:
61−69: dostateczny
70−78: dostateczny plus
79−87: dobry
88−96: dobry plus
powyżej 96: bardzo dobry
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone jedynie w przypadku wybranych zadań kursowych. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi podczas zajęć jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej.
Literatura
Podręczniki, prace naukowe i popularnonaukowe:
– Bojar, Bożenna. Językoznawstwo dla studentów informacji naukowej. Warszawa 2005.
– Grzegorczykowa, Renata. Wstęp do językoznawstwa. Warszawa 2011.
– Perlin, Jacek. Metodologia językoznawstwa diachronicznego. Warszawa 2004.
– Wierzbicka, Anna. Język – umysł – kultura. Warszawa 1999.
– Bartmiński, Jerzy (red.). Współczesny język polski. Lublin 2014.
– Dorren, Gaston. Gadka. W sześćdziesiąt języków dookoła Europy. Kraków 2021, tłum. Anna Sak.
– Ratajczak Jagoda. Języczni. Co język robi naszej głowie. Kraków 2020.
Strony internetowe i bazy danych:
– Languages in Danger: http://pl.languagesindanger.eu/book-of-knowledge/
– World Atlas of Language Structures: https://wals.info/
– World Loanword Database: https://wold.clld.org/
Materiały audiowizualne:
– Crash Course Linguistics. Kurs wideo publikowany na kanale YouTube. 2021.
– Gendler, Alex. How Languages Evolve. ed.ted.com.
– LangFocus. Kanał popularnonaukowy na YouTube. 2016–2024.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: