Seminarium licencjackie 2: Kreatywność językowa w nazewnictwie użytkowym 3304-1DZ3O-SL-042
Seminarium poświęcone będzie badaniom, na podstawie korpusów, tworzenia w języku francuskim (też w ujęciu komparatywnym francusko-polskim) jednostek językowych - nowych wyrazów oraz nowych związków wyrazowych, jak również badaniom różnych modyfikacji zarówno wyrazów (prostych, derywowanych i złożonych), jaki i związków wyrazowych istniejących już w języku (kolokacji, tzw. związków łączliwych oraz idiomów których znaczenie i struktura na ogół są całkowicie zleksykalizowne). Nowopowstające jednostki, zarówno jedno- jak i wielowyrazowe, to wynik kreatywności użytkowników języka, ich wyobraźni i wolności tworzenia, co jednocześnie potwierdza jedną z zasad znaku językowego ojca językoznawstwa współczesnego, F. de Saussure’a, o zmienności i ewolucji języka, które są niezbędne, aby język był żywym „organizmem”.
Osoby uczestniczące w seminarium będą samodzielnie tworzyć korpusy nazw użytkowych, tzn. nazw własnych różnych firm, np. nazw lokali gastronomicznych (kawiarni, restauracji), salonów fryzjerskich, klinik weterynaryjnych, osiedli mieszkaniowych itd., Nazwy te staną się następnie przedmiotem analizy pod kątem językowych mechanizmów ich tworzenia, pomysłowości językowej (co sprawia, że zapadają w pamięć – gry słów, modyfikacje formy dźwiękowej i graficznej itd.), motywacji leżących u podstaw ich powstania, a także strategii komunikacyjnych oraz funkcji, jakie pełnią w przestrzeni publicznej (wizualno-komunikacyjna, afektywno-wartościująca, poetycka i konatywna).
Seminarium będzie więc łączyć teorię z praktyką. Z jednej strony będzie stanowić forum refleksji i dyskusji opartych na lekturze wybranych tekstów poświęconych kreatywności leksykalnej i frazeologicznej. Z drugiej strony podczas zajęć uczestnicy będą korzystać z korpusów języka francuskiego i polskiego dostępnych na platformie Sketch Engine m.in. w celu badania leksemów i kolokacji stanowiących punkt wyjścia dla tworzenia kreatywnych wariacji. Zalecane jest uczestnictwo w konwersatorium językoznawczym „Wprowadzenie do językoznawstwa korpusowego”, sem. zim. kod 3304-1D3XW-KJ-17), które przybliży podstawową wiedzę na temat narzędzi wykorzystywanych w badaniach korpusowych.
W ramach rozwijania umiejętności pracy z nowymi technologiami zajmiemy się też możliwościami, jakie daje AI (np. Chat GPT) w badaniach, jakie będą prowadzone na seminarium; przedyskutujemy plusy i minusy pozyskiwania danych językowych z takich źródeł w porównaniu z danymi dostępnymi w korpusach językowych. Uczestnicy seminarium zapoznają się także z regulacjami dotyczącymi etycznego wykorzystania AI w pracach naukowych, a w szczególności – w pracach dyplomowych
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (lista przedmiotów)
Efekty kształcenia
Po pozytywnym zakończeniu seminarium
Wiedza
Absolwent(ka) zna i rozumie:
- w zaawansowanym stopniu miejsce i znaczenie nauk humanistycznych, w szczególności
językoznawstwa, w systemie nauk oraz ich specyfikę przedmiotową i metodologiczną (K_W01)
- w zaawansowanym stopniu terminologię z zakresu językoznawstwa ogólnego i francuskiego, zwłaszcza leksykologii (K_W02)
- w zaawansowanym stopniu główne procesy zachodzące w języku w krajach francuskojęzycznego obszaru kulturowego (K_W03)
- zaawansowanym stopniu kierunki i metodologię badań nad językiem, zwłaszcza w
krajach francuskojęzycznego obszaru kulturowego (K_W04)
- zaawansowanym stopniu główne zagadnienia z zakresu językoznawstwa ogólnego i francuskiego, w szczególności leksykologii (K_W06)
- w zaawansowanym stopniu zasady analizy i interpretacji tekstów należących do różnych stylów
funkcjonalnych języka francuskiego (K_W09)
-podstawowe zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości, możliwości praktycznego zastosowania zdobywanej wiedzy w działalności zawodowej związanej z kierunkiem studiów (K_W12)
- podstawowe pojęcia oraz zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_W13)
Umiejętności
Absolwent(ka) potrafi :
- stosować podczas planowania badań podstawowe koncepcje teoretyczne właściwe dla językoznawstwa ogólnego i francuskiego, w szczególności leksykologii (K_U01)
- wykorzystywać w badaniach podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące analizę problemów
badawczych, formułowanie hipotez, dobór metod i narzędzi badawczych oraz opracowywanie i
prezentowanie wyników podczas przygotowywania własnych prac w zakresie językoznawstwa (K_U02)
- rozpoznawać, analizować i interpretować różne rodzaje wytworów języka, stosując
adekwatną terminologię oraz właściwe metody i narzędzia badawcze (K_U03)
-przedstawiać własne poglądy, odwołując się do różnych źródeł i podstawowych ujęć teoretycznych,
oraz argumentować przyjęty punkt widzenia (K_U04)
- planować i przygotowywać wystąpienia ustne w języku francuskim i polskim, odwołując się do
podstawowych ujęć teoretycznych właściwych dla językoznawstwa(K_U05)
-przygotować pracę pisemną, w języku francuskim i polskim, odwołując się do podstawowych ujęć
teoretycznych właściwych dla językoznawstwa (K_U06)
-komunikować się ustnie i pisemnie w zakresie języka francuskiego poziomie C1 według
Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego (K_U07)
-samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności, korzystając z różnych źródeł(K_U09)
- stosować zaawansowane techniki informacyjno-komunikacyjne w procesie zdobywania wiedzy i
porozumiewania się w zakresie językoznawstwa (K_U13)
Kompetencje społeczne
Absolwent(ka) jest gotów/gotowa do
- krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności (K_K01),
- otwartości wobec różnic osobniczych i kulturowych(K_K02),
- przestrzegania podstawowych zasad etyki zawodowej oraz zasad z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_K06)
Kryteria oceniania
Obecność obowiązkowa. Dopuszcza się 2 nieobecności.
Kryteria zaliczenia zajęć związane z przygotowaniem pracy licencjackiej:
- Semestr I: wybór zakresu nazewnictwa użytkowego (na podstawie przeprowadzonych przeglądów korpusów), które będzie przedmiotem opracowania oraz tematu pracy, a także zebranie bibliografii, przedstawienie wstępnego konspektu pracy;
- Semestr II: zebranie materiału badawczego, opracowanie tego materiału, przygotowanie ostatecznej wersji konspektu pracy oraz prezentacji multimedialnej.
W każdym semestrze student/studentka przedstawia ponadto prezentację/referat z zagadnień związanych z problematyką seminarium lub tematem pracy licencjackiej.
Warunkiem zaliczenia seminarium licencjackiego jest złożenie gotowej pracy dyplomowej.
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) w przygotowywaniu pracy dyplomowej obowiązują zasady określone w uchwale nr 42 Rady Dydaktycznej dla kierunku studiów filologia romańska z dnia 15.04.2024.
Uchwała: https://romanistyka.wn.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2024/04/RD_uchwala_42_15-kwietnia-2024_wytyczne_SI_.pdf
Załącznik: https://romanistyka.wn.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2024/04/RD_uchwala_42_15-kwietnia-2024_wytyczne_SI_ZALACZNIK_1.pdf
Literatura
Bąba S. (1989). Innowacje frazeologiczne współczesnej polszczyzny, Poznań : Wydawnictwo Naukowe UAM.
Burska K., Cieśla B. (2014). Kreatywność językowa w przestrzeni medialnej, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Burska K., Cieśla B. (2022). Kreatywność językowa w marketingu, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Gaweł M. (2014). Kreatywność językowa w tutorialach internetowych, in: K. Burska, B. Cieśla (red.) Kreatywność językowa https://dspace.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/31580/43-55%20Marta%20Gawel.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Kacprzak A. (2019). La néologie de l’adjectif en français actuel, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 9-13.
Kosek I. 2015. Frazeologia i frazeografia polska w badaniach po 1989 in: Język Polski XCV 1–2, s. 43-50.
https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/86eecc89-629d-40d5-a3f0-60ec91a3be2f/content
Krzyżanowska A. (2017). « Innovations phraséologiques dans la presse écrite », Synergies Pologne 14, 121-132.
Krzyżanowska A. (2019). « Variations, adaptations et modifications des séquences figées », Neophilologica 31, pp. 198-213.
Lewicki A. M. (1982). Problemy metodologiczne wariantów związków frazeologicznych in : Stałość i zmienność związków frazeologicznych (red. A.M. Lewicki), Lublin: Uniwersytet M.Curie-Skłodowskiej, s. 37-46.
Niclas-Salminen A. (2015). La lexicologie, Paris : Armand Colin, pp. 140-150.
Perrichon E., Shargay I., Sikora D. (éds) (2026).Créativité en langue et en discours. Humanités, Didactiques, Recherches / Sorbonne la Nouvelle, n° 7.
Poix C. (2021). Études francophones de néologie. Complexité terminologique, Neologica, HAL open science https://hal.science/hal-03856584/document
Pruvost J., Sablayrolles J.-F. (2019). Les néologismes, PUF, coll. « Que sais-je? ».
Sablayrolles J.-F. (2018). Néologie et/ou évolution du lexique ? Le cas des innovations sémantiques et celui des archaïsmes, Neolex 1.
Szerszunowicz J. (2011). Z badań nad synonimią jednostek frazeologicznych, Białostockie Archiwum Językowe 11, 257-281.
Zuffrey S. (2020). Introduction à la linguistique de corpus, London, ISTE Editions (wybrane rozdziały).
Źródła internetowe
https://frazeologia.pl/index.php/bazawiedzyfrazeologicznej
https://fastercapital.com/fr/contenu/L-art-de-FOK--liberer-la-creativite-a-travers-le-langage.html