Kultura audiowizualna i performatywna w Europie Środkowo-Wschodniej 3224-D4AUDIO
- https://classroom.google.com/c/MjE5ODcyMDczMzFa (w cyklu 2025L)
Przedmiotem rozważań na zajęciach będą zagadnienia związane ze sztukami wizualnymi, audiowizualnymi i performatywnymi Europy Środkowo-Wschodniej. Zajęcia mają w zamierzeniu przybliżyć studentom najważniejsze zjawiska z korespondencji sztuk wizualnych, audiowizualnych, performatywnych poszczególnych krajów (punktowy wybór). W ramach zajęć omówione zostaną: wybrane zjawiska wizualne i audiowizualne. Przykłady wytworów kultury będą reprezentować kraje Europy Środkowo-Wschodniej z uwzględnieniem ich kontekstu kulturowego, kultury ikonicznej i nierzadko w perspektywie porównawczej.
Drugą część zajęć stanowić będzie wybór zjawisk definiowanych poprzez koncepcje i teorie widowiska teatralnego (wybór z: teatr w teatrze, teatr w filmie, teatr dźwiękowy, karnawał, rytuał i dramat społeczny), performance (wybór) np. taniec i jego konteksty (antropologiczne rozumienie tańca – bal i współczesne zjawiska artystyczne), muzyka (widowisko muzyczne – koncert).
Omówione zostaną następujące problemy:
01. Wprowadzenie do zajęć – przedstawienie treści programu zajęć
02. Reprodukcja techniczna i narracja wizualna
03. Komiks
04. Graffiti i street art
05. Tradycja Nowego Kina Niemieckiego
06. Współczesne kino niemieckie (wybór zagadnień)
07. Radziecka Szkoła Montażowa (wybór zagadnień i wprowadzenie)
08. Wielcy autorzy kina rosyjskiego. Przeszłość i współczesność (wybór)
09. Kino ukraińskie: przeszłość i współczesność
10. Czechosłowacka Nowa Fala
11. Performance w filmie
12. Rytuał i karnawał
13. Performance i ciało
14. Performance i teatr: Tadeusz Kantor i Jerzy Grotowski.
15. Performance i płeć
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zajęć - 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do egzaminu 60 godzin (2 ECTS)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024L: | W cyklu 2025L: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (lista przedmiotów)
Wprowadzenie do badań nad kulturą
Współczesne kierunki badań nad kulturą
Efekty kształcenia
Wiedza (student zna i rozumie):
● zna i rozumie w stopniu podstawowym specyfikę różnych modeli kultury w ujęciu antropologicznym (tradycyjna, szlachecka, mieszczańska, masowa), procesy ich transformacji i wzajemne powiązania oraz emanacje w sferze symbolicznej i semiotycznej, a więc w przestrzeni kultury i sztuki, literatury oraz historii krajów Europy Środkowo-Wschodniej [K1_W03]
● zna i rozumie w podstawowym stopniu historię i współczesność regionu (dwóch wybranych państw Europy Środkowo-Wschodniej) oraz zagadnienia, pojęcia i koncepcje historyczne związane z wyodrębnianiem Europy Środkowo-Wschodniej jako regionu, ze szczególnym uwzględnieniem procesów i zjawisk kulturowych w kontekście przemian społecznych i politycznych [K1_W04].
● zna i rozumie w podstawowym stopniu kontekst europejski i globalny procesów kulturowych – potrafi zastosować tę wiedzę w odniesieniu do kultury, sztuki, literatury, zjawisk lingwistycznych, a także politycznych, społecznych i gospodarczych krajów regionu na każdym etapie ich rozwoju [K1_W05].
● zna i rozumie w podstawowym stopniu szeroko rozumiany kontekst interkulturowy; ma wiedzę o człowieku jako podmiocie konstruującym struktury społeczne i wytwory kulturowe, ma świadomość zasad ich funkcjonowania i wynikających stąd różnic w postrzeganiu życia społecznego przez przedstawicieli różnych narodowości, grup ideologicznych i wyznaniowych oraz różnie rozumianych mniejszości [K1_W07].
Umiejętności (absolwent potrafi):
● potrafi wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne mu informacje z różnych źródeł [K1_U01]
● potrafi formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia badawcze, oraz prowadzić pod kierunkiem opiekuna naukowego proste badania z zakresu nauk o kulturze i religii i dyscyplin pokrewnych, dotyczących regionu Europy Środkowo-Wschodniej [K1_U02]
● potrafi rozwijać swoje umiejętności badawcze, samodzielnie zdobywać wiedzę, korzystając ze wsparcia opiekuna naukowego; umiejętnie formułować myśli, prezentować wyniki badań w postaci wypowiedzi ustnej lub pisemnej (różnego typu) [K1_U03]
● potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla nauk o kulturze i religii w typowych sytuacjach profesjonalnych [K1_U04]
● potrafi przeprowadzić krytyczną analizę wytworów kultury właściwych dla danej epoki w rozwoju dwóch wybranych krajów Europy Środkowo-Wschodniej; rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury krajów Europy Środkowo-Wschodniej, przeprowadzić ich analizę, odróżniać różne perspektywy spojrzenia na rozwój kultury, mając świadomość istnienia różnic tożsamości kulturowych i kontekstu [K1_U05].
● potrafi odwołując się do zdobytej wiedzy teoretycznej i praktycznej wykorzystać ją w typowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności wybranych krajów regionu, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych [K1_U06]
● potrafi samodzielnie przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki krajów regionu (kultura, polityczne, społeczne i gospodarcze źródła, konsekwencje i konteksty zjawisk kulturowych, literatura i język jako media i świadectwa kultury, media audiowizualne i elektroniczne, relacje i więzi społeczne i religijne etc.). prezentować wyniki swojej pracy na forum grupy [K1_U08]
Kompetencje społeczne (student jest gotów do):
● jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy [K1_K01].
● jest gotów do uczestniczenia w życiu kulturalnym i korzystania z jego różnorodnych form [K1_U05].
Kryteria oceniania
I. Organizacja zajęć:
1) Obecność na zajęciach objętych planem jest obowiązkowa.
2) Nie można poprawkowo zaliczać zajęć, jeśli przyczyną nieuzyskania ich zaliczenia było niespełnienie wymogu uczestnictwa w nich. W takim przypadku student może zostać warunkowo wpisany na kolejny etap studiów i powtarzać niezaliczony przedmiot.
3) W przypadku zajęć o wymiarze 30 godzin w semestrze dopuszczalne jest opuszczenie 2 zajęć bez usprawiedliwienia w semestrze, opuszczone zajęcia należy zaliczyć zgodnie z wymaganiami prowadzącego zajęcia. Wymagania te prowadzący podaje na pierwszych zajęciach.
II. Kryteria oceniania:
Na końcową ocenę składają się:
Merytoryczny udział w zajęciach (40%)
Egzamin ustny składający się z dwóch pytań (60%)
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
01. Rose G., Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością, Warszawa 2010, s. 19-48.
02.1. Burke P., Naoczność. Materiały wizualne jako świadectwa historyczne, tł. Hunia J., Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 164-215.
02.2. Benjamin W., Reprodukcja techniczna, [w:] Kurz I., Kwiatkowska P., Zaremba Ł., (oprac.), Antropologia kultury wizualnej. Zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012, s. 321-329.
03. Łojas J., Komiks [w:] Godlewski G., Karpowicz A., Rakoczy M., Rodak P. (red.), Od aforyzmu do zinu, Wydawnictwa Uniwersytety Warszawskiego, Warszawa 2014, s. 211-220.
04.1. Łojas J., Graffiti [w:] Godlewski G., Karpowicz A., Rakoczy M., Rodak P. (red.), Od aforyzmu do zinu, Wydawnictwa Uniwersytety Warszawskiego, Warszawa 2014, s. 163-174.
04.2. Biskupski Ł., Prosto z ulicy. Sztuki wizualne w dobie mediów społecznościowych i kultura uczestnictwa, Fundacja Bęc Zmiana, Instytut Kultury Polskiej UW, Warszawa 2017, s. 44-84.
05. Demokowicz-Dobrzańska K., Czyim gniewem jest gniew Aguirre?, [w:] Gwóźdź A. (red.), Kino niemieckie w dialogu pokoleń i kultur, Rabid, Kraków 2004, s. 209-221.
06. Brzezińska-Pająk M., Good bye, Lenin !, czyli niemiecka transformacja polityczna w pigułce, [w:] Brzezińska-Pająk M. (red.), Kino – postkomunizm – polityka. Film w krajach Europy Środkowo-Wschodniej wobec procesów transformacji politycznej i konsekwencji roku 1989, Libron, Kraków 2018, s. 267-282.
07. Helman A., Radziecka szkoła montażu [w:] Helman A., Ostaszewski J., Historia myśli filmowej. Podręcznik, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010, s. 55-74.
08. Bogusz-Tessmar P., Kaźmierczak N., Królikiewicz N. et al., Film Powrót Andrieja Zwiagincewa w świetle metody twórczej reżysera, [w:] tychże, Nowe kino rosyjskie wobec tradycji literackiej i filmowej, Instytut Filologii Rosyjskiej i Ukraińskiej UAM, Poznań 2017, s. 69-90.
09. Kotowska M., Zambrzycka M., Przeszłość i teraźniejszość w ukraińskim filmie doby transformacji [w:] Brzezińska-Pająk M. (red.), Kino – postkomunizm – polityka. Film w krajach Europy Środkowo-Wschodniej wobec procesów transformacji politycznej i konsekwencji roku 1989, Libron, Kraków 2018, s. 165-190.
10. Robert M., Socrealizm à rebours Skowronki na uwięzi Jiřiego Menzla, „Kwartalnik Filmowy” 2009, nr 67-68, s. 261-285.
11. Tkaczewski D., Improwizowana (i prowokowana) „komedia dokumentalna”, czyli Czeski Sen na jawie i Czeski Pokój na bojowo, [w:] Jarząbek K., Ruttar A., Sojda S. (red.), Spotkania międzykulturowe. T. 1, Literaturoznawstwo, kultura, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013, s. 165-189.
12. Schechner R., Przyszłość rytuału, przeł. Tomasz Kubikowski, Oficyna Wydawnicza Wolumen, Warszawa 2000, s. 51-96.
13. Artaud A., Teatr okrucieństwa, [w:] Godlewski G., Kolankiewicz L., Mencwel A., Pęczak M., Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1998, s. 527-530.
14.1. Kosiński D., Grotowski i performatyka – pierwsze przybliżenia, „Performer” 2012 nr 5 (jesień), dostępny online < https://grotowski.net/performer/performer-5/grotowski-i-performatyka-pierwsze-przyblizenia>.
14.2. Kocur M., Grotowski jako dzieło sztuki – revisited, tekst dostępny online,
Uwagi
|
W cyklu 2025L:
Literatura będzie dostępna na platformie e-learningowej Google Classroom. |