Sztuka w kulturze Słowacji 3005-SZTUKASLO-OG

Celem konwersatorium jest przedstawienie istotnych procesów i artefaktów z zakresu sztuk wizualnych, a także ich miejsca w kulturze Słowacji oraz roli w formowaniu się kodu kulturowego, wobec którego funkcjonuje określenie "sztuka słowacka" (vs. "sztuka Słowacji). Osoby uczestniczące w zajęciach zapoznają się z głównymi zagadnieniami historii sztuki, na które złożą się przykłady z zakresu słowackiej ikonografii: malarstwa, architektury, rzeźby, rzemiosła artystycznego czy fotografii, a także koncepcji artystycznych (np. manifestów) czy praktyk artystycznych (np. funkcjonowanie środowiska artystycznego w różnych okresach historycznych). W porządku chronologicznym zostaną omówione zagadnienia z zakresu historycznej (odzwierciedlającej uniwersalistyczne i kosmopolityczne tendencje w całej kulturze europejskiej), nowszej (formującej się w kluczu reprezentacji narodowej i dowartościowania lokalnego kontekstu) oraz współczesnej sztuki słowackiej/sztuki Słowacji. W polu zainteresowania znajdą się zatem także kwestie zmian estetyczny od czasów najdawniejszych do współczesności. Omawiane na zajęciach zagadnienia - pokazywane jako kluczowe dla zrozumienia komunikacji kulturowej w Słowacji - prezentowane będą w porządku historycznym i z uwzględnieniem wielowymiarowego kontekstu kulturowego (śródziemnomorskiego, węgierskiego, słowiańskiego, habsburskiego, niemieckiego czy środkowoeuropejskiego). Konwersatorium ma zapewnić uczestnikom praktyczną wiedzę z zakresu posługiwania się podstawowymi narzędziami analizy różnych dzieł sztuki, zaznajamiać z kanonem artystycznym w kontekście zjawisk kulturowych regionu Słowacji i Europy.

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Kobylińska

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty uczenia się

Student/ka zna i rozumie:
- terminologię architektoniczną i plastyczną właściwą dla danego kierunku sztuki, w tym zwłaszcza kluczowe dla opisu cech dystynktywnych sztuki słowackiej pojęcia;
- złożoność interpretacji danych epok artystycznych w kontekście określania ich "sztuką słowacką" oraz zdaje sobie sprawę z polemiki toczonej w tym zakresie;
- wzajemne powiązania między sztuką, literaturą, językiem, polityką oraz ich historyczne konteksty na obszarze słowackim;
- związki między kształtowaniem się i aktualnym stanem sztuki słowackiej a kulturowym i instytucjonalnym kontekstem europejskim;
- sposoby analizy tekstów kultury słowackiej pochodzących z różnych sfer praktyk
- czynniki warunkujące kształtowanie się sfery symbolicznej kultury słowackiej i wpływające na wyodrębnianie się pola sztuki jako sfery manifestacji słowackości.

Student/ka potrafi:
- wskazać najważniejsze zabytki architektury i sztuk plastycznych Słowacji, charakterystyczne dla poszczególnych epok;
- scharakteryzować kolejno najważniejsze cechy kulturowe danej epoki i opisać specyfikę typowych dla niej dzieł artystycznych;
- dokonać samodzielnej analizy i interpretacji dzieła sztuk pięknych;
- wskazać realizacje stylu artystycznego charakterystycznego dla danej epoki w Słowacji oraz rozszerzyć kontekst jego powstania, określić inspiracje i wpływy zewnętrzne;
- analizować najważniejsze zjawiska i ruchy artystyczne w Słowacji w kontekście współczesności, a także w perspektywie diachronicznej;
- wykorzystywać różne źródła oraz dzieła sztuk pięknych w celu analizy zjawisk społecznych i kulturowych na gruncie słowackim oraz w szerszym kontekście europejskim.

Kryteria oceniania

I. Na ocenę końcową składa się:
1) ocena aktywności na zajęciach: udział w dyskusji, umiejętność analizy zjawisk artystycznych, zaangażowanie w interpretację artefaktów i umiejętność ich osadzania w szerszym kontekście kulturowym (30 %);
2) ocena bieżącego przygotowania do zajęć: znajomość zadanych lektur oraz realizacja innych zadań domowych, w tym samodzielny wybór i opracowanie materiału źródłowego (30%);
3) zaliczenie testu końcowego na podstawie materiałów omawianych w trakcie zajęć oraz wiedzy pozyskanej na zajęciach oraz w ramach samodzielnego przygotowania do poszczególnych bloków tematycznych (40%).

II.
Osoba studiująca ma prawo do 2 nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze, każda kolejna nieobecność musi być zaliczona w sposób wcześniej uzgodniony z prowadzącym. Nieobecność ogółem na więcej niż 50 % zajęć wyklucza uzyskanie zaliczenia. Nieobecność nie zwalnia z obowiązku nadrobienia znajomości materiału.

III.
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach pisemnych i prezentacjach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do przygotowania, korekty i redakcji tekstów. Podobne zastrzeżenie dotyczy również innych języków słowiańskich, które są nauczane w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej. Studenci mogą posługiwać się narzędziami SI tylko w sytuacjach, w których prowadzący dopuszcza ich użycie.

IV.
Nakład pracy osoby studiującej:
- uczestniczenie w zajęciach: 60 h – 2 ECTS
- praca własna: 60 h – 2 ECTS
- przygotowanie się do testu końcowego: 30 h - 1 ECTS.

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

Szczegółowa literatura do poszczególnych tematów zostanie udostępniona w trakcie trwania kursu.
Zalecana literatura o charakterze przekrojowym i podręcznikowym:
A) dotycząca kwestii estetycznych i kontekstów europejskich:
J. Knothe, Sztuka budowania, Kraków 2015.
E.H. Gombrich, Pisma o sztuce i kulturze, Kraków 2011.
K. Berger, Potęga smaku, Gdańsk 2008.
J.Huizinga, Jesień średniowiecza, Warszawa 2003.
J.Delumeau, Cywilizacja odrodzenia, Warszawa 1993.
B) dotyczącym sztuki Słowacji:
Z. Bartošová, I. Gerát, M. Herucová, J. Medvecký, M. Vančo, Umenie na Slovensku: stručné dejiny obrazov, Bratislava 2007.
Architektúra na Slovensku: stručné dejiny, red. H. Moravčiková, Bratislava 2005.
Slovenský mýtus, red. A. Hrabušický, Bratislava 2006.
Slovensko v dielach Slovenskej národnej galérie, Bratislava 2001.
L. Almášiová, Do krajiny... Fotografické pohľady na Horné Uhorsko do roku 1918, Ružomberok 2025.
Architektura niepodległości w Europie Środkowej, red. nauk. Ł. Galusek, Kraków 2018.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: