Historia i kultura Bośni 3005-LICFAK-K-BOSNIA
Kultura i historia Bośni nie jest szerzej znana, chociaż kraj ten przyciąga coraz więcej turystów, budzi również zainteresowanie badaczy regionu znęconych jego orientalnym obliczem.
Podstawy historyczne są konieczne, aby zrozumieć specyfikę kraju, jego odrębność wobec sąsiednich regionów (Chorwacji, Dalmacji, Serbii, Czarnogóry), jak i wewnętrzną złożoność nacechowaną od lat 90. nieustannym napięciem między grupami etnokonfesyjnymi.
Wiele uwagi zostanie poświęcone procesom definiowania kultur nowożytnych, toczących się w XIX i XX wieku; miejscu Bośni w programach politycznych Serbów i Chorwatów oraz definiowaniu muzułmańskiej/boszniackiej tożsamości narodowej.
W program zajęć będą włączone także elementy etnologii - wiedzy o obyczajach i tradycyjnych wierzeniach. Nie zabraknie też literatury, która pomoże zrozumieć odrębną mentalność mieszkańców i ich doświadczenia trafniej czasem niż rozprawy naukowe. W tym ambitnym programie pojawi się też miejsce na film.
Zajęcia są adresowane do osób, które chcą poznać kulturę wyjątkową przez swoją euro-orientalną hybrydowość oraz włożyć w wysiłek w osiągnięcie tego celu. Konwersatorium jest otwarte dla wszystkich, nie tylko specjalności południowosłowiańskich.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu kursu osoba uczestnicząca:
(wiedza)
- rozumie specyfikę kultury Bośni i jej podstawowe cechy dystynktywne
- zna ważniejsze postacie z historii Bośni oraz wydarzenia wpływające na dzieje i kulturę tego kraju
- zna dorobek różnych dyscyplin w stopniu podstawowym i rozumie konieczność sięgania po metodologię wielodyscyplinową w badaniach kulturologicznych
(umiejętności)
- umie analizować opracowania naukowe i wynajdywać w nich cenne informacje
- potrafi przygotować się do zajęć i sensownie wypowiadać na temat
- przygotować samodzielnie małe badanie dotyczące wybranego zjawiska kulturowego z zakresu kultury Bośni
(kompetencje)
- dostrzega konieczność sięgania po różne źródła w celu uniknięcia jednostronnej interpretacji w przypadku społeczności skonfliktowanych, takich jak społeczeństwo bośniackie
- wykazuje gotowość do podjęcia postawy otwartej na wpływy różnych kultur i unikanie gotowych, stereotypowych wyjaśnień procesów i postaw kulturowych.
Kryteria oceniania
Oceniana jest bieżąca aktywność na zajęciach: uczestnicy musza się wykazać przygotowaniem do zajęć (wskazane uprzednio lektury i/lub filmy).
Zajęcia kończy rozmowa zaliczeniowa, która obejmuje (1) prezentację zagadnienia wybranego przez studenta/studentkę, związanego z kulturą Bośni, (2) dyskusję na temat zagadnień omawianych na zajęciach.
Dopuszczalna jest jedna nieobecność w semestrze. Pozostałe muszą być usprawiedliwione. Nieobecności na ponad 30 % zajęć wymagają uzupełnienia przez studenta/studentkę i sprawdzianu wiedzy.
Narzędzia sztucznej inteligencji są dopuszczalne jako pomoc w przygotowaniu się do zajęć lub do przeprowadzenia kwerendy.
Literatura
Proponowane teksty oraz filmy dokumentalne podzielę na dwie grupy.
(A) Teksty ogólnokształcące, podstawa dla wiedzy o historii Bośni
A1. Noel Malcolm, "Bosnia. A Short History" (różne wydania).
A2. Andrzej Krawczyk, "Czyja jest Bośnia? Krótka historia kraju trzech narodów", Wydawnictwo Znak, Kraków 2024.
A3. Publikacje i podcasty Ośrodka Studiów Wschodnich, dostępne na stronie OSW: https://www.osw.waw.pl/pl
(B) Krótsze teksty, które będą podstawą dyskusji na zajęciach bądź wsparciem dla tematów na nich realizowanych. Większość tekstów będzie udostępniana na bieżąco w trakcie semestru.