Literatura Słowenii I 3005-KL4LSLN
Przedmiot stanowi część cyklu poświęconego literaturze słoweńskiej rozpatrywanej z perspektywy kształtowania się kanonu kulturowego, z uwzględnieniem uwarunkowań historycznych, cywilizacyjnych i estetycznych. Procesy literackie i będące ich reprezentacjami teksty są postrzegane jako świadectwa formowania się świadomości i tożsamości narodowej. Celem przedmiotu jest ukazanie dynamiki procesu historyczno-literackiego, rozpiętego pomiędzy dążeniem do ustanowienia odrębności (wskazanie tego, co w twórczości literackiej specyficzne, rodzime, swojskie) a otwarciem na oddziaływania zewnętrzne (rola centrów kulturowych, stanowiących punkt odniesienia dla kultury Słowenii). Zajęcia w części pierwszej obejmują dzieje piśmiennictwa od jego początków do pierwszej połowy XIX wieku.
Najważniejsze moduły tematyczne:
1) Teksty kultury uznawane za początki słoweńskiego piśmiennictwa, sposoby definiowania piśmiennictwa i literatury na gruncie słoweńskiej historii literatury, najczęściej wykorzystywane gatunki piśmiennictwa religijnego.
2) Rola protestantyzmu w kulturze słoweńskiej, działalność przekładowa protestantów, analiza kontekstów kulturowo-religijnych ich twórczości.
3) Oświecenie. Drogi dotarcia idei oświeceniowych do Słowenii i kształtowanie się struktur długoterminowych, trójpodział słoweńskiego oświecenia, oświeceniowe programy literackie i społeczne, stosunek savants do tradycji protestanckiej, początki kultury popularnej, protonacjonalistyczne idee w literaturze oświecenia.
4) Romantyzm. Dziedzictwo oświeceniowe w literaturze romantyzmu, europejskie źródła słoweńskiego romantyzmu, spory ideologiczne i światopoglądowe i ich znaczenie dla rozwoju kultury słoweńskiej. Liryka o tematyce miłosnej w kontekście tradycji europejskiej.
5) Protorealizm i realizm, tożsamość narodowa w literaturze, mity konstytuujące wspólnotę w czasach austro-węgierskich, odzwierciedlenie nowoczesnego podziału politycznego w tekstach literackich i ich znaczenie dla kultury słoweńskiej, autorzy okresu realizmu i ich miejsce w kanonie literackim.
6) Proces kształtowania się kanonu literatury narodowej i sposoby jego podważania.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Student/ka po ukończeniu przedmiotu
- rozumie procesy historycznoliterackie i ich historyczno-społeczne uwarunkowania w Słowenii;
- zna związki między kształtowaniem się literackiej kultury słoweńskiej a kulturowym i instytucjonalnym kontekstem europejskim;
- potrafi krytycznie analizować zjawiska z zakresu piśmiennictwa i literatury w języku słoweńskim, na podstawie posiadanej wiedzy oraz właściwie dobranych źródeł analizować i rozwiązywać złożone i nietypowe problemy z użyciem metod i narzędzi odpowiednich do zrozumienia danego zagadnienia.
- potrafi przeprowadzić samodzielną analizę i interpretację kluczowych procesów w literaturze słoweńskiej wykorzystując odpowiednie teorie i metodologie z zakresu literaturoznawstwa służące do ich badania;
- posługuje się sprawnie terminami literackimi analizując i interpretując dzieła także w języku słoweńskim;
- rozumie rolę kanonu w procesie definiowania tożsamości narodowej.
Kryteria oceniania
Ocena końcowa wystawiana jest na podstawie
a) oceny aktywnego uczestnictwa w dyskusji, dowodzącego umiejętności zastosowania podstawowych narzędzi służących do analizy zjawisk literackichoraz znajomości literatury przedmiotu;
b) oceny bieżącego przygotowanie do zajęć (lektura wskazanych tekstów i wykonywanie innych zadań domowych);
c) zaliczenia końcowego egzaminu ustnego na podstawie wiedzy pozyskanej w trakcie zajęć.
Osoba studiująca ma prawo do dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności w każdym semestrze. Każda kolejna nieobecność musi być zaliczona w sposób wcześniej uzgodniony z prowadzącą. Nieobecność nie zwalnia z obowiązku nadrobienia znajomości materiału.
Rozkład pracy studenta:
● uczestniczenie w zajęciach: 60 h – 2 ECTS
● regularne przygotowywanie się do zajęć i przygotowanie prezentacji: 60 h - 2 ECTS
● przygotowanie do egzaminu 30 h – 1 ECTS
łącznie: 5 ECTS.
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach pisemnych i prezentacjach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do przygotowania, korekty i redakcji tekstów. Podobne zastrzeżenie dotyczy również innych języków słowiańskich, które są nauczane w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej. Studenci mogą posługiwać się narzędziami SI tylko w sytuacjach, w których prowadzący dopuszcza ich użycie.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Ogólna bibliografia dotycząca zakresu przedmiotu.
Syntezy historycznoliterackie:
M. Kmecl, Tisoč let slovenske literature, Ljubljana 2004.
J. Pogačnik, F. Zadravec, Zgodovina slovenskega slovstva, t. I–VIII, Maribor 1968–1972.
J. Pogačnik, S. Borovnik, D. Dolinar et al., Slovenska književnost III, Ljubljana 2001.
Zgodovina slovenskega slovstva, uredil L. Legiša, knj. I–IV, Ljubljana 1956–1963.
Antologie i wybory tekstów:
Cvetnik slovenskega umetnega pesništva do srede XIX. stoletja, knj. I–II, uredil A. Gspan, Ljubljana 1978–1979.
Iz roda v rod duh išče pot. Izbor slovenske umetne pesmi od začetkov do naših dni, uredil J. Menart, Ljubljana 1969.
Živi Orfej. Velika antologija slovenske poezije, uredili J. Kastelic, D. Šega, C. Vipotnik, Ljubljana 1970.
Sončnice poldneva. Antologija slovenske poezije, uredil D. Bajt, Ljubljana 1993.
Teksty literackie:
A. T. Linhart, Županova Micka, Ta veseli dan, ali Matiček se ženi
V. Vodnik, Pesmi za pokušino (izbrane pesmi)
F. Dev (izbrane pesmi)
F. Prešeren, Poezije, Krst pri Savici.
S. Jenko (izbrane pesmi)
J. Trdina, Bajke in povesti o Gorjancih, Moje življenje
F. Levstik, Popotovanje iz Litije do Čateža, Martin Krpan z Vrha
J. Jurčič, Jurij Kozak, slovenski janičar, Deseti brat
I. Tavčar, Visoška kronika
A. Aškerc, izbrane pesmi in potopisi
Szczegółowy zakres literatury wymaganej do egzaminu będzie podawany na bieżąco w trakcie zajęć.