Wczesna Interwencja psychologiczna wobec małych dzieci i ich rodzin (grupa dla studentów wieczorowych) 2500-K302N17
Celem kursu jest zapoznanie studentó z problematyką wczesnej interwencji psychologicznej wobec małego dziecka i jego rodziny. Zajęcia obejmują trzy główne bloki tematyczne. W pierwszym omówione zostaną podstawowe teorie psychopatologii z perspektywy wczesnej interwencji psychologicznej. Studenci analizować będą studia przypadków odwołując się do różnych teorii psychopatologii oraz dyskutować nad konsekwencjami przyjęcia danych ram interpretacyjnych i związanymi z tym ograniczeniami. W kolejnym bloku zajmiemy się związkami pomiędzy diagnozą i interwencją. Studenci poznają wybrane metody i techniki diagnostyczne wykorzystywane dla celów wczesnej interwencji psychologicznej. Ponadto przedyskutowane zostanie zagadnienie odczytywania podstawowych informacji z dokumentacji medycznej dziecka (np. w przypadku wcześniaków z karty wypisowej z oddziału intensywnej terapii noworodkowej lub patologii noworodka). W tej części dyskutowane również będą sprawy współpracy interdyscyplinarnej i studenci będą mieli okazję spotkać się z fizjoterapeutą lub neonatologiem, jak również zagadnienia etyczne oraz tzw. „refleksyjna superwizja”.
Blok trzeci obejmuje zagadnienia kliniczne począwszy od programów wczesnej interwencji adresowanych do rodzin oczekujących na narodziny dziecka, przez wczesną interwencję dla kobiet z depresją okołoporodową, dla rodzin z hospitalizowanym noworodkiem, dzieci urodzonych przedwcześnie i ich rodziców, po interwencję dla rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością sprzężoną.
Nakład czasu: udział w zajęciach 30 godzin. Przygotowanie do zajęć i wykonanie zadania domowego – 45 godzin. Przygotowanie pracy zaliczeniowej – 15 godzin. Łącznie- 90 godzin
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Wymagania (lista przedmiotów)
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza- student:
–- różnicuje pojęcia „wczesna interwencja”, „pomoc psychologiczna” i „psychoterapia”
- wymienia cechy charakterystyczne wczesnej interwencji psychologicznej prowadzonej z różnych perspektyw teoretycznych (np. teoria więzi, podejście interakcyjno-poznawcze, itd.) i skierowanej do różnych grup odbiorców (rodzina z dzieckiem urodzonym przedwcześnie, rodzina z dzieckiem z niepełnosprawnością sprzężoną, matki z depresją poporodową, itd.)
- wyjaśnia mechanizmy zaburzeń dziecka odwołując się do teorii psychopatologii
- rozpoznaje etyczne problemy związane z wczesną interwencją
Umiejętności – student:
- przeprowadza analizę studium rodziny pod kątem działań z zakresu wczesnej interwencji (stawia hipotezy, planuje działania diagnostyczne i interwencyjne, planuje sposób oceny efektów działań)
- przygotowuje plan rozmowy z rodziną
-przygotowuje plan obserwacji dziecka
- analizuje dane obserwacyjne zarejestrowane na wideo odwołując się do znanych mu teorii psychopatologii
Postawy- student:
- zachowuje krytycyzm do postawionych przez siebie hipotez interpretacyjnych
- jest uwrażliwiony na potencjalne wyzwania etyczne we wczesnej interwencji psychologicznej
-rozumie potrzebę współpracy interdyscyplinarnej i potrafi wymienić związane z nią korzyści dla rodziny objętej wczesną interwencją, ale też możliwe wyzwania etyczne.
Kryteria oceniania
Kontrola obecności. Ocena ciągła (przygotowanie do zajęć, aktywność).
- praca śródsemestralna - analiza wybranego programu wczesnej interwencji na podstawie literatury - 50% oceny końcowej
- analiza studium przypadku - 50% oceny końcowej
-Kryteria oceny końcowej:
51-60% dst
61-70% dst+
71-80% db
81-90% db+
91-99% bdb
100% celujacy
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
literatura obowiązkowa:
1. Alderson P., Hawthorne J., Killen M. (2006).Parents' experiences of sharing neonatal information and decisions: Consent, cost and risk. Social Science & Medicine 62, 1319?1329.
2. Ammaniti M. (red). (2006). Early Preventive Intervention and Home Visiting. Infant Mental Health Journal. Special Issue, 27, 1.
3. Kaczmarek T. (2003). Terapia relacji matka - małe dziecko niepełnosprawne. W: M. Kościelska, B. Aouil (red.) Człowiek niepełnosprawny. Sprawność w niepełnosprawności. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej Bydgoszcz, s. 80 ? 89.
4. Kmita G. (2003). Psychologiczna pomoc w traumie wcześniactwa. W: M. Kościelska, B. Aouil (red.) Człowiek niepełnosprawny. Sprawność niepełnosprawności. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej Bydgoszcz, s. 90 ? 100.
5. Kmita G., Kaczmarek T. (red). (2004). Wczesna interwencja. Miejsce psychologa w opiece nad małym dzieckiem i jego rodziną. Zeszyty Sekcji Psychologii Klinicznej Dziecka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (Nr 2). Wydawnictwo EMU, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa.
6. Kmita G. (red.). (2007). Małe dziecko i jego rodzina. Z teorii i praktyki wczesnej interwencji psychologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Emu
7. Kościelska, M. (1998). Trudne macierzyństwo. Warszawa: WSiP
8. Shonkoff, J.P., Phillips, D.A. (red.). (2000). From Neurons to Neighborhoods: The Science of Early Childhood Development. National Research Council and Institute of Medicine, Committee on Integrating the Science of Early Childhood Development, Board on Children, Youth, and Families, Commission on Behavioral and Social Sciences and Education. Washington, D.C.: National Academy Press. (wybrane fragmenty)
9. Święcicka M., Zalewska M.(red.) (2005). Problematyka kontaktu w diagnozie i terapii dzieci. Zeszyty Sekcji Psychologii Klinicznej Dziecka PTP, t.3, Warszawa: Wydawnictwo Emu, PTP.
10. Zeanah,Jr. Ch.H. (red.). (2000) Handbook of Infant Mental Health (wyd.2), New York: The Guilford Press. Rozdziały: 1 (s.3-19), 3 (s.37-59), 6-8 (109-160), 28 i 29 (437-471)
literatura uzupełniająca:
1) Bakermans-Kranenburg M.J., van Ijzendoorn M.H., Juffer F. (2005). Disorganized attachment and preventive intervention: a review and meta-analysis. Infant Mental Health Journal, 26(3), 191-216.
2) Balbernie R. (2002). An infant in context: multiple risks, and a relationship. Infant Mental Health Journal, 23(3), 329-341.
3) Brockington I. (1999). Motherhood and Mental Health. Oxford, Oxford University Press.
4) Van Doesum K.T.M., Hosman C.M.H., Riksen-Walraven J.M. (2005). A model-based intervention for depressed mothers and their infants. Infant Mental Health Journal, 26(2), 157-176.
5) Gaensbauer T.J. (2002). Representations of trauma in infancy: clinical and theoretical implications for the understanding of early memory. Infant Mental Health Journal, 23(3), 259-277.
6) Gilkerson L. (2004). Irving B. Harris distinguished lecture: Reflective supervision in infant-family programs: adding clinical process to nonclinical settings. Infant Mental Health Journal, 25(5), 424-439.
7) Goldson M.D. (red.) (1999). Nurturing the Premature Infant. Developmental Interventions In the Neonatal Intensive Care Nursery. New York: Oxford University Press.
8) Luciana M. (2003). Cognitive development in children born preterm: Implications for theories of brain plasticity following early injury. Development and Psychopathology, 15: 1017-1047.
9) Zaphiriou Woods M. (2000). Preventive work in a toddler group and nursery. Journal of Child Psychotherapy, 26(2): 209-233.