Komórki macierzyste -W 1400-237KM-W
Wykład monograficzny ma na celu zaprezentowanie współczesnej wiedzy na temat różnego rodzaju komórek macierzystych, począwszy od takich jak pluripotentne komórki macierzyste (komórki ES i iPS), a skończywszy na specyficznych tkankowo komórkach macierzystych, oraz komórkach macierzystych nowotworów. Przedstawiona zostanie historia identyfikacji różnego rodzaju komórek, badania, które prowadzą do ich charakterystyki, współczesne sposoby ich analiz i wykorzystania w biologii i medycynie. Prezentowane i omawiane będą przełomowe odkrycia w badaniach dotyczących komórek macierzystych.
Podczas wykładów omówione zostaną następujące zagadnienia:
■ powstawanie komórek macierzystych podczas rozwoju zarodkowego;
■ podstawy regulacji cyklu komórkowego, mechanizmy molekularne regulujące zachowanie toti- i pluripotencji oraz różnicowanie komórek zarodkowych;
■ historia uzyskania zarodkowych komórek macierzystych oraz indukowanych komórek pluripotentnych, podobieństwa i różnice między tymi komórkami; wykorzystanie komórek pluripotentnych w biologii (np. badania nad funkcją genów - uzyskiwanie zwierząt typu knock-out lub knock-in, analizy różnicowania) i medycynie;
■ komórki macierzyste specyficzne tkankowo, ich powstawanie, mechanizmy różnicowania oraz rola w odnowie i naprawie tkanek; charakterystyka wybranych rodzajów komórek macierzystych;
■ hematopoetyczne komórki macierzyste, powstawanie i wykorzystanie w medycynie
■ mezenchymalne komórki macierzyste, ich pochodzenie i próby wykorzystania w medycynie;
■ komórki macierzyste w tkance mięśniowej, regeneracja mięśni szkieletowych; wykorzystanie komórek macierzystych w terapiach dystrofii mięśniowych,
■ komórki macierzyste w tkance nerwowej;
■ nisza komórek macierzystych, białka macierzy pozakomórkowej, czynniki wzrostu - znaczenie dla zachowania populacji (samoodnowy) komórek macierzystych, znaczenie dla mobilizacji i różnicowania;
■ komórki macierzyste nowotworów, historia odkrycia, sposoby identyfikacji, znaczenie dla terapii przeciwnowotworowych.
Kierunek podstawowy MISMaP
biologia
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Wymagania (lista przedmiotów)
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Biologia (II stopień):
W zakresie wiedzy po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- w pogłębionym stopniu zna mechanizmy molekularne i komórkowe dotyczące
komórek macierzystych ssaków (K_W05),
- zna specjalistyczne terminy dotyczące biologii komórek macierzystych oraz
literaturę kierunkową z tego obszaru (K_W06),
- zna w pogłębionym stopniu różnorodne metody badawcze, stosowane w badaniach
biologii komórek macierzystych (K_W10),
- zna zasady planowania badań i wykonywania eksperymentów z zastosowaniem
specjalistycznych metod stosowanych w biologii komórek macierzystych (K_W13),
W zakresie umiejętności po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- potrafi wykazywać umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji dotyczących
komórek macierzystych, zwłaszcza ze źródeł elektronicznych i mediów (K_U04),
- na podstawie danych literaturowych potrafi krytycznie sformułować własne opinie i
wnioski dotyczące wybranego zagadnienia z zakresu biologii komórek macierzystych
(K_U08),
W zakresie kompetencji po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- pełni rolę edukacyjną w społeczeństwie w zakresie przekazywania wiedzy o
osiągnięciach nauk biologicznych i zasadności prowadzenia podstawowych badań
naukowych dotyczących komórek macierzystych (K_K03),
- jest gotowy/a do stałego dokształcania się i aktualizowania wiedzy, korzystając ze
źródeł naukowych i popularnonaukowych, dotyczących biologii komórek
macierzystych (K_K07).
Biotechnologia (II stopień):
W zakresie wiedzy po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- wykazuje w pogłębionym stopniu aktualną wiedzę w zakresie biotechnologii komórek
macierzystych, w tym zna terminologię, najnowsze badania i przykłady zastosowania
komórek macierzystych w biotechnologii (K_W03),
- wykazuje w pogłębionym stopniu znajomość zasad planowania badań, nowoczesnych
technik zbierania danych oraz różnych narzędzi badawczych wykorzystywanych dla
celów biotechnologii komórek macierzystych (K_W05).
W zakresie umiejętności po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- potrafi krytycznie analizować i wybierać informacje dotyczące biotechnologii komórek
macierzystych (K_U03),
- potrafi wyciągać wnioski oraz formułować opinie na podstawie danych oraz informacji
z różnych źródeł dotyczących biotechnologii komórek macierzystych (K_U07).
W zakresie kompetencji po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- korzysta z obiektywnych źródeł informacji naukowej oraz posługiwania się zasadami
krytycznego wnioskowania przy rozstrzyganiu praktycznych problemów związanych z
biotechnologią komórek macierzystych (K_K04).
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny.
Kryterium zaliczenia jest wykazanie, że opanowana została wiedza przekazywana na wykładzie.
Praktyki zawodowe
nie
Literatura
• Postępy Biologii Komórki 37, Nr 1, 2010, red. M.A. Ciemerych i J. Dulak, zeszyt monograficzny poświęcony komórkom macierzystym
• Postępy Biologii Komórki 59, Nr 2, 2013, red. M.A. Ciemerych, zeszyt monograficzny poświęcony komórkom macierzystym
• Essentials Of Stem Cell Biology, red. Robert Lanza, Elsevier, 2009