Komórki macierzyste 1400-237KM
Przedmiot jest skierowany do studentów i studentek zainteresowanych tematyką komórek macierzystych, w tym możliwościami ich wykorzystania w badaniach naukowych i w medycynie. Zajęcia obejmują wykład oraz laboratorium.
Wykład ma na celu zaprezentowanie współczesnej wiedzy na temat różnych rodzajów komórek macierzystych, począwszy od pluripotencjalnych komórek macierzystych (komórki ES i iPS), a skończywszy na specyficznych tkankowo komórkach macierzystych oraz komórkach macierzystych nowotworów. Podczas wykładów przedstawiana jest historia uzyskania różnych rodzajów komórek macierzystych, ich charakterystyka, współczesne sposoby ich analiz oraz przykłady wykorzystania komórek macierzystych w biologii i medycynie. Prezentowane i omawiane są także przełomowe odkrycia w badaniach nad komórkami macierzystymi.
Podczas wykładu omówione zostaną m.in. następujące zagadnienia:
- powstawanie komórek macierzystych podczas rozwoju zarodkowego,
- podstawy regulacji cyklu komórkowego oraz mechanizmy regulujące funkcje komórek macierzystych,
- historia uzyskania zarodkowych komórek macierzystych oraz indukowanych komórek pluripotencjalnych,
- charakterystyka i przykłady wykorzystania wybranych rodzajów komórek macierzystych w biologii i medycynie, m.in. hematopoetycznych komórek macierzystych, mezenchymalnych komórek macierzystych, komórek satelitowych,
- rola niszy w regulacji funkcji komórek macierzystych,
- historia, sposoby identyfikacji i charakterystyka komórek macierzystych nowotworów.
Zajęcia laboratoryjne pozwolą studentom i studentkom na zapoznanie się z wybranymi metodami uzyskiwania, hodowli i analizy różnych rodzajów komórek macierzystych. Studentki i studenci będą pracować w zespołach, korzystając z instrukcji i wskazówek osób prowadzących. Program zajęć laboratoryjnych obejmuje m.in.:
- zapoznanie się z zasadami pracy sterylnej, przygotowanie roztworów i pożywek do hodowli komórek,
- hodowlę pluripotencjalnych komórek macierzystych (zarodkowych komórek macierzystych lub indukowanych komórek pluripotencjalnych),
- uzyskanie komórek macierzystych z tkanek dorosłych osobników (komórek macierzystych szpiku kostnego i mięśni szkieletowych),
- uzyskanie mysich zarodkowych fibroblastów,
- wykonanie wybranych analiz komórek macierzystych – ocena przeżywalności komórek, analiza kariotypu, barwienia cytologiczne, immunolokalizacja białek, mikroskopia konfokalna, analiza skrawków histologicznych uzyskanych z potworniaków.
Proponowany przedmiot może być uzupełnieniem i kontynuacją ćwiczeń "Hodowla komórek zwierzęcych" oraz "Podstawy hodowli komórek zwierzęcych dla biotechnologów".
Kierunek podstawowy MISMaP
biotechnologia
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Wymagania (lista przedmiotów)
Założenia (lista przedmiotów)
Kultury tkankowe zwierząt in vitro dla biotechnologów
Podstawy hodowli komórek zwierzęcych dla biotechnologów
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Biologia (II stopień, specjalność Biologia komórki i organizmu):
W zakresie wiedzy po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- ma pogłębioną wiedzę w zakresie zagadnień teoretycznych i praktycznych w obszarze
biologii ogólnej organizmów eukariotycznych dotyczącej biologii komórek macierzystych
(S3_W01)
- wykazuje znajomość zasad planowania badań oraz procesów dotyczących komórek
macierzystych ssaków w oparciu o osiągnięcia dyscypliny naukowej przedstawione w
literaturze naukowej (S3_W03)
- wykazuje znajomość w stopniu pogłębionym uwarunkowań (bio)etycznych
dotyczących komórek macierzystych ssaków (S3_W05)
W zakresie umiejętności po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- potrafi zaplanować eksperyment wybierając właściwe metody badawcze w świetle
wiedzy z zakresu biologii komórek macierzystych (S3_U01)
- potrafi swobodnie dyskutować w języku ojczystym na tematy związane z biologią
komórek macierzystych (S3_U02)
W zakresie kompetencji po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- potrafi ocenić informacje dotyczące zagadnień dotyczących komórek macierzystych
dostępne w źródłach naukowych i popularnonaukowych (S3_K01)
- rozumie potrzebę aktywnego aktualizowania wiedzy dotyczącej biologii komórek
macierzystych i jej zastosowania praktyczne (S3_K04)
Biotechnologia (II stopień, specjalność Biotechnologia medyczna):
W zakresie wiedzy po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- ma pogłębioną wiedzę w zakresie zagadnień teoretycznych i praktycznych w obszarze
biotechnologii organizmów eukariotycznych dotyczącej komórek macierzystych
(S3_W01)
- wykazuje znajomość potrzeby podejmowania działań mających na celu zastosowanie
wyników badań z zakresu biotechnologii komórek macierzystych ssaków w praktyce
(S3_W03)
- wykazuje znajomość procesów dotyczących komórek macierzystych ssaków oraz
zasad planowania badań z zakresu biotechnologii w oparciu o osiągnięcia dyscypliny
naukowej przedstawione w literaturze naukowej (S3_W04)
- wykazuje znajomość w stopniu pogłębionym uwarunkowań (bio)etycznych
dotyczących wykorzystania komórek macierzystych ssaków w biotechnologii
(S3_W06)
W zakresie umiejętności po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- potrafi zaplanować eksperyment wybierając właściwe metody badawcze w świetle
wiedzy z zakresu biotechnologii komórek macierzystych (S3_U01)
- potrafi swobodnie dyskutować w języku ojczystym na tematy związane z
biotechnologii komórek macierzystych (S3_U02)
W zakresie kompetencji po zaliczeniu zajęć student/studentka:
- potrafi ocenić informacje dotyczące zagadnień dotyczących komórek macierzystych
dostępne w źródłach naukowych i popularnonaukowych (S3_K01)
- rozumie potrzebę aktywnego aktualizowania wiedzy dotyczącej biotechnologii komórek
macierzystych i jej zastosowania praktyczne (S3_K04)
Kryteria oceniania
Wykład - egzamin pisemny.
Laboratorium - kolokwium ustne.
Wykład:
Do egzaminu mogą przystąpić jedynie studentki i studenci, które zaliczyły/którzy zaliczyli ćwiczenia. Kryterium zaliczenia jest wykazanie, że opanowana została wiedza przekazywana na wykładzie.
Laboratorium:
Kolokwium ustne polega na odpowiedzi na pytania dotyczące zagadnień omawianych na zajęciach. Kryterium zaliczenia jest wykazanie, że opanowana została wiedza przekazywana podczas zajęć. Warunkiem dopuszczenia do kolokwium jest zaliczenie części praktycznej zajęć. Zajęcia są zaliczone jeśli studentka/student była/był na nim obecna/obecny oraz wykonała/wykonał należycie wszystkie wymagane zadania. Decyzje o zaliczeniu ćwiczeń podejmuje osoba prowadząca.
Praktyki zawodowe
nie
Literatura
• Postępy Biologii Komórki 37, Nr 1, 2010, red. M.A. Ciemerych i J. Dulak, zeszyt monograficzny poświęcony komórkom macierzystym
• Postępy Biologii Komórki 59, Nr 2, 2013, red. M.A. Ciemerych, zeszyt monograficzny poświęcony komórkom macierzystym
• Essentials Of Stem Cell Biology, red. Robert Lanza, Elsevier, 2009