Analiza doświadczeń i refleksja w pracy nauczycielskiej 4501-SME-ADR
Refleksyjna praktyka jako oś rozwoju zawodowego nauczycieli powinna być mocno zakorzeniona w autentycznych sytuacjach zawodowych oraz prawdziwych doświadczeniach, które nauczyciele napotykają w codziennej pracy. Jej fundamentem powinno być przekonanie, że kluczowym elementem rozwoju jest czas zarówno na bieżącą refleksję o własnym warsztacie pracy, jak i na długofalowy rozwój. Refleksyjna praktyka wymaga także gotowości do głębokich zmian, włącznie z przekształceniami w postawach i przekonaniach nauczycieli. To otwarcie na ewolucję, zarówno na poziomie osobistym, jak i zawodowym, poprzez świadome zrozumienie i adaptację do zmieniających się potrzeb edukacyjnych i społecznych.
Podczas zajęć i indywidualnych spotkań uczestnicy i uczestniczki zapoznają się z technikami wspierającymi profesjonalną refleksję nauczycielską, w tym z analizą nagrań lekcji. Będą analizować doświadczenia szkolne i łączyć je z teorią dotyczącą metod zarządzania klasą. Sprzyja to dekonstrukcji przekonań dotyczących pracy nauczyciela, procesu uczenia się, trudności z tego wynikających i możliwości ich przezwyciężania.
Lista omawianych zagadnień:
Zasady informacji zwrotnej we współpracy nauczycielskiej.
Stosowanie w praktyce metod i technik podczas lekcji.
Zasady analizy zachowań uczniowskich i związku tych zachowań z jakością zadań edukacyjnych i przebiegiem lekcji. Autorefleksja odnosząca się do nagrań fragmentów lekcji.
Doskonalenie umiejętności nauczycielskich w odniesieniu do praktyki szkolnej. Omawianie i ewaluacja konspektów planowanych i przeprowadzonych lekcji. Autorefleksja odnosząca się do nagrań fragmentów lekcji.
Współprowadzenie lekcji (co-teaching).
Wpływ kultury edukacyjnej szkoły na pracę nauczycieli oraz uczniów.
Wykorzystanie wiedzy dotyczącej zasad życia szkolnego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
WIEDZA:
OU:
● zna zasady i formy co-teachingu,
● zna narzędzia autoewaluacji w pracy nauczycielskiej,
● zna techniki i metody wspierające efektywne nauczanie,
● wie, jakie jest znaczenie obserwacji, diagnozy i monitorowania w planowaniu rozwoju zawodowego nauczycieli,
UMIEJĘTNOŚCI:
OU:
● potrafi poddawać refleksji własne założenia, wiedzę, umiejętności i kompetencje,
● potrafi wykorzystać narzędzia wspierające wzajemne uczenie się w zespole nauczycieli,
● potrafi współpracować w zespole nauczycieli,
● potrafi przeprowadzić obserwację lekcji stosując jedną z metod obserwacji, wybranych i adekwatnych do celu obserwacji,
● potrafi dokonywać bieżącej ewaluacji planowanych zajęć i działu, modyfikować je wedle potrzeb, uwzględniając postęp i potrzeby każdego z uczniów,
● potrafi dokonać diagnozy warunków i klimatu uczenia się w klasie i podejmuje działania wspierające tworzenie atmosfery sprzyjającej uczeniu się,
● potrafi wyznaczać sobie cele na drodze rozwoju zawodowego oraz wie, za pomocą jakich sposobów może je osiągnąć
POSTAWY:
OU:
● rozumie wagę refleksyjności w pracy nauczyciela, stosowaną tak względem uczniów, jak i samego siebie,
● rozumie rolę samodoskonalenia i rozwoju zawodowego i odnosi ją do samego siebie,
● rozumie znaczenie współpracy z innymi nauczycielami i uczenia się od siebie nawzajem w celu doskonalenia swojego warsztatu pracy,
● rozumie rolę relacji między uczniami oraz między uczniami i nauczycielem w procesie uczenia się,
● ma świadomość istnienia etycznego wymiaru diagnozowania i oceniania uczniów,
● rozumie potrzebę prowadzenia autoewaluacji swojego warsztatu pracy oraz wprowadzania zmian w wyniku wniosków z autoewaluacji.
Kryteria oceniania
Zaliczenie na podstawie realizacji zadania zaliczeniowego
Literatura
Bąbel P., Wiśniak, M.: 12 zasad skutecznej edukacji. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne: Sopot 2016.
Brookfield, S. D., Critically reflective practice, “Journal of Continuing Education in the Health Professions”, nr 18 (4) / 1998, s. 197–205.
Carey B.: Jak się uczyć?. Wydawnictwo Literackie: Kraków 2015.
Dewey, J., How We Think: A Restatement of the Relation of Reflective Thinking to the Educative Process, Massachusetts 1933.
Hattie J.: Widoczne uczenie się dla nauczycieli. Centrum Edukacji Obywatelskiej: Warszawa 2015.
Janowski A.: Poznawanie uczniów jako podstawa indywidualizacji kształcenia, XIII Konferencja Diagnostyki Edukacyjnej „Uczenie się i egzamin w oczach uczniów”, Łomża, 5 - 7.10.2007, http://www.ptde.org/pluginfile.php/13/mod_page/content/6/Archiwum/XIII/
A.Janowski_poznawanie_uczni_w.pdf [dostęp: 1.12.2019].
Kolb, D. A., Experiential learning: Experience as the source of learning and development, Englewood Cliffs 1984.
Leppert, R., Nauczyciel jako adaptacyjny technik, refleksyjny praktyk, transformatywny intelektualista, [w:] Rozwój nauczyciela w okresie transformacji, red. W. Prokopiuk, Białystok 1998.
Marzano R.: Sztuka i teoria skutecznego nauczania. Wydawnictwo Civitas: Warszawa 2012.
Schön, D. A., The reflective practitioner: how professionals think in action, New York 1983.
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz.U.2019.0.1481 t.j. online: [https://www.prawo.vulcan.edu.pl/przegdok.asp?qdatprz=akt&qplikid=1]
Zwierzyńska E.: Poznawanie klasy szkolnej. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej: Warszawa 2008.