Pop Art and the Redefinition of American Culture (Pop-art i redefinicja amerykańskiej kultury) 4219-SD0097-OG

Kurs poświęcony jest analizie praktyk artystycznych rozwijanych przez twórców takich jak Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Jasper Johns oraz Claes Oldenburg, którzy poprzez apropriację wizualnego języka kapitalizmu konsumpcyjnego podważali tradycyjne różnicowanie „sztuki wysokiej” i kultury popularnej. Szczególna uwaga zostanie poświęcona wykorzystaniu estetyki reklamy, komiksu, ikonografii celebryckiej oraz wzornictwa przemysłowego jako narzędzi krytycznej refleksji nad kulturą masową i społeczeństwem konsumpcyjnym. Analizowane strategie artystyczne - takie jak ironia, powtórzenie, dystans czy apropriacja - zwrócą uwagę na Pop Art zarówno jako afirmację, jak i krytykę mechanizmów komodyfikacji, spektaklu oraz mediów masowych, które ukształtowały rzeczywistość społeczną i kulturową powojennej Ameryki.

Kurs podejmuje problematykę relacji między sztuką konceptualną, kulturą masową i estetyką późnego kapitalizmu, ujmując amerykański Pop Art jako zjawisko sytuujące się na styku sztuki, mediów i ideologii. Studenci będą analizować Pop Art nie tylko jako nurt stylistyczny, lecz także jako formę konceptualnej analizy obrazu, cyrkulacją znaków oraz procesów konstruowania tożsamości we współczesnej kulturze wizualnej. Istotnym elementem kursu będzie również osadzenie Pop Artu w szerszym kontekście przemian historycznych, technologicznych i społecznych lat sześćdziesiątych XX wieku, a także prześledzenie jego wpływu na późniejsze praktyki sztuki konceptualnej i postmodernistycznej, które konsekwentnie zacierają granice między sztuką, konsumpcją a codziennością.

Program kursu:
- Historiografia, definicje oraz kluczowe debaty wokół Pop Artu, oraz kształtowanie się kategorii „Pop” w ramach krytyki artystycznej. Wprowadzenie do koncepcji ready-made oraz pionierska twórczość Marcela Duchampa - przekształcanie przedmiotów codziennego użytku w dzieła sztuki.
- Przejście od abstrakcyjnego ekspresjonizmu do proto-Popu. Praktyki neo-dadaistyczne oraz pracę artystów takich jak Jasper Johns i Robert Rauschenberg.
- Semiotyka i teoria obrazu w Pop Arcie, system znaków, strukturalizm oraz myśl Roland Barthes i Ferdinand de Saussure w odniesieniu do obrazu, tekstu i produkcji znaczenia.
- Kultura konsumpcyjna, reklama i powojenny kapitalizm, w tym teoria spektaklu i ideologia mediów masowych w ujęciu Guy Debord.
- Andy Warhol: seryjność, kultura celebrytów, mechaniczna reprodukcja oraz teoria aury w ujęciu Walter Benjamin.
- Roy Lichtenstein: mediacja, technika kropek Ben-Day, ironia, aproprjacja oraz dysonans między kulturą wysoką i niską.
- Rzeźba, przedmiotowość i codzienność w Pop Arcie, obejmujące twórczość Claes Oldenburg i George Segal, ze szczególnym uwzględnieniem materialnych transformacji przedmiotów banalnych.
- Fotografia, obieg mediów i reprodukcja obrazu, w dialogu z refleksją Susan Sontag oraz Barthesa na temat nadmiaru wizualnego, reprodukowalności fotografii i etyki reprezentacji.
- Interwencje genderowe i feministyczne w Pop Arcie, w tym teoria spojrzenia Laura Mulvey oraz twórczość takich artystek jak Marisol Escobar i Evelyne Axell w kontekście reprezentacji i ucieleśnienia.
- Rasa, widzialność i narracje kontr-hegemoniczne w Pop Arcie; Faith Ringgold oraz Barkley L. Hendricks.
- Pop Art i sztuka konceptualna, ze szczególnym uwzględnieniem dematerializacji, praktyk językowych oraz zwrotu od obiektu ku idei.
- Pop w różnych mediach - muzyka, film, moda i współpraca artystyczna - The Velvet Underground, David Bowie, oraz transmedialna produkcja kulturowa.
- Neo-Pop, globalizacja i dziedzictwo postmodernizmu. Twórczość Jeff Koons i Takashi Murakami, oraz ramy teoretyczne symulacji i hiperrzeczywistości w ujęciu Jean Baudrillard.
- Prezentacje, dyskusja nad projektem końcowym, ze szczególnym naciskiem na analizę wizualną i ocenę peer review.

Koordynatorzy przedmiotu

Patricia McQueen

Rodzaj przedmiotu

fakultatywne

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Kurs przeznaczony jest dla studentów posiadających podstawową wiedzę z zakresu historii sztuki, kultury wizualnej, medioznawstwa, teorii kultury lub pokrewnych dziedzin humanistyki i sztuki. Od studentów oczekuje się umiejętności krytycznego czytania i pisania, a także zdolności analizowania tekstów wizualnych i kulturowych w szerszych kontekstach historycznych, społecznych i teoretycznych. Mile widziane jest zainteresowanie interdyscyplinarnym podejściem do sztuki, mediów masowych, kultury popularnej oraz polityki reprezentacji.

Efekty kształcenia

Wiedza:
Identyfikowanie i wyjaśnianie kluczowych pojęć, nurtów oraz teorii krytycznych związanych z amerykańskim Pop Artem, w tym idei apropriacji, utowarowienia, kultury masowej i spektaklu.
Opisywanie historycznych, politycznych i technologicznych kontekstów, które ukształtowały Pop Art w powojennej Ameryce, szczególnie w latach 50.–70. XX wieku.
Analizowanie, w jaki sposób artyści tacy jak Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Jasper Johns oraz Claes Oldenburg podważali granice między „sztuką wysoką” a kulturą popularną.
Rozróżnianie różnych strategii artystycznych i mediów wykorzystywanych w Pop Arcie, takich jak malarstwo, rzeźba, grafika, asamblaż, instalacja oraz praktyki multimedialne.
Ocenianie relacji między Pop Artem a kapitalizmem konsumpcyjnym, kulturą celebrytów, reklamą, wzornictwem przemysłowym oraz obiegiem obrazów w mediach masowych.
Analizowanie wpływu Pop Artu na późniejsze praktyki konceptualne, postmodernistyczne i współczesne, które badają kwestie tożsamości, reprezentacji i kultury konsumpcyjnej.

Umiejętności:
Krytyczna analiza dzieł sztuki i kultury wizualnej z wykorzystaniem kluczowych teorii historii sztuki, teorii kultury i studiów kulturowych.
Zastosowanie interdyscyplinarnych podejść do badań nad Pop Artem poprzez integrację teorii medioznawstwa, kulturoznawstwa, socjologii, filozofii i studiów wizualnych.
Interpretowanie symbolicznych, politycznych i ideologicznych wymiarów obrazów, obiektów oraz estetyki konsumpcyjnej w sztuce amerykańskiej i kulturze popularnej.
Syntezowanie źródeł naukowych w spójne analizy pisemne, wizualne i/lub multimedialne.
Opracowanie i prezentacja projektu końcowego (analitycznego, kuratorskiego lub kreatywnego) wykazującego oryginalność, krytyczne zaangażowanie i głębię konceptualną.

Kompetencje społeczne i interpersonalne:
Uczestniczenie w świadomych dyskusjach dotyczących kulturowych, politycznych i etycznych implikacji konsumpcjonizmu, reprezentacji medialnej i kultury masowej.
Efektywna współpraca podczas dyskusji grupowych, krytyki koleżeńskiej oraz wspólnych działań badawczych i prezentacyjnych.
Wykazywanie świadomości kulturowej i krytycznej wrażliwości podczas analizowania zagadnień tożsamości, klasy społecznej i komercjalizacji w kulturze wizualnej.
Formułowanie świadomych opinii na temat etycznych aspektów apropriacji, autorstwa, reprodukcji i reprezentacji artystycznej.
Wnoszenie przemyślanych refleksji do wspólnych analiz podczas dyskusji na zajęciach, analiz wizualnych, oraz prezentacji projektów.

Kryteria oceniania

• Udział w zadaniach i dyskusjach (20)
• Prezentacja na wybrany temat (30)
• Projekt kreatywny z objaśnieniem koncepcji lub pisemna praca analityczna(40)
• Obecność na zajęciach (10)

Literatura

Alberro, A. (2006) Art After Conceptual Art. Cambridge, MA: MIT Press. 
Alloway, L. (1974) American Pop Art. New York: Macmillan. Bader, G. (2002) Hall of Mirrors: Roy Lichtenstein and the Politics of Images. New York: MIT Press. Barthes, R. (1957) Mythologies. Paris: Seuil. (Eng. trans. 1972, London: Jonathan Cape). 
Barthes, R. (1977) Image–Music–Text. London: Fontana. 
Barthes, R. (1980) Camera Lucida: Reflections on Photography. New York: Hill and Wang. 
Baudrillard, J. (1981) Simulacres et Simulation. Paris: Éditions Galilée. (Eng. trans. 1994, Simulacra and Simulation, Ann Arbor: University of Michigan Press). Benjamin, W. (1968) The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction, in Arendt, H. (ed.) Illuminations. London: Fontana. 
Crow, T. (1996) Modern Art in the Common Culture. New Haven: Yale University Press. 
Debord, G. (1967) The Society of the Spectacle. Paris: Buchet-Chastel. 
Dyer, R. (1979) Stars. London: British Film Institute. 
Foster, H. (1996) The Return of the Real. Cambridge, MA: MIT Press. 
Foster, H. (2012) The First Pop Age: Painting and Subjectivity in the Art of Hamilton, Lichtenstein, Warhol, Richter and Ruscha. Princeton: Princeton University Press. 
Harrison, C. (2001) Pop Art and Postmodernism. Cambridge: Cambridge University Press. 
Huyssen, A. (1986) After the Great Divide: Modernism, Mass Culture, Postmodernism. Bloomington: Indiana University Press. 
Jameson, F. (1991) Postmodernism, or, The Cultural Logic of Late Capitalism. Durham, NC: Duke University Press. 
Krauss, R. (1985) The Originality of the Avant-Garde and Other Modernist Myths. Cambridge, MA: MIT Press.
 Lippard, L.R. (1973) Six Years: The Dematerialization of the Art Object from 1966 to 1972. New York: Praeger. 
Lobel, M. (2002) Image Duplicator: Roy Lichtenstein and the Emergence of Pop Art. New Haven: Yale University Press. 
McLuhan, M. (1964) Understanding Media: The Extensions of Man. New York: McGraw-Hill.
 Mercer, K. (1994) Welcome to the Jungle: New Positions in Black Cultural Studies. London: Routledge. 
O’Doherty, B. (1976) Inside the White Cube: The Ideology of the Gallery Space. San Francisco: Lapis Press. 
Pollock, G. (1988) Vision and Difference: Feminism, Femininity and Histories of Art. London: Routledge. 
Sekula, A. (1984) Photography Against the Grain: Essays and Photo Works 1973–1983. Halifax: The Press of the Nova Scotia College of Art and Design. 
Tagg, J. (1988) The Burden of Representation: Essays on Photographies and Histories. Amherst: University of Massachusetts Press. 
Tomkins, C. (1980) Off the Wall: Robert Rauschenberg and the Art World of Our Time. London: Allen Lane. 
Wallis, B. (1987) Blasted Allegories: An Anthology of Writing by Contemporary Artists. Cambridge, MA: MIT Press.
Rekomendowane lektury, muzyka, filmy, podcasty i artykuły będą dostępne po rozpoczęciu kursu.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: