Scary America: Looking at US Culture Through Horror Cinema (Straszna Ameryka: Patrząc na kulturę amerykańską oczami kina grozy) 4219-SD0094
Celem kursu jest zapoznanie studentów zarówno z amerykańskim kinem grozy, jak i teoriami oraz koncepcjami z kulturoznawstwa. Przyjrzymy się historii gatunku i jego kontekstowi społeczno-kulturowemu. Każde zajęcia będą koncentrować się na jednym
głównym tekście audiowizualnym (filmie) i jednym tekście teoretycznym (rozdziale lub artykule naukowym), które osoby uczestniczące obejrzą/przeczytają w ramach przygotowań do zajęć. Każde zajęcia są zaplanowane wokół danego tematu i dogłębnie omawiane w trakcie zajęć, gdzie zadane teksty zostaną umieszczone w szerszym kontekście przez prowadzącą. Pozwala to nie tylko zapoznać się z klasyką gatunku, ale także poznać mniej znane teksty należące do niszowych podgatunków horroru, które rezonują z napięciami kluczowymi dla współczesnego amerykańskiego klimatu kulturowego. Wybrane przykłady tematów zajęć obejmują: szaleństwo i przemoc, upłciowienie bohaterek i złoczyńców (męskie i kobiece spojrzenie – male gaze/female gaze), monsteryzacja niepełnosprawności (enfreakment), starzejące się ciała (hagsploitation), kino zemsty, amerykańskie filmy dla młodzieży i nastolatków, queerowość i transpłciowość na ekranie (reprezentacja
nienormatywności). Tematy te będą zgłębiane na zajęciach z wykorzystaniem pojęć z różnych dziedzin kulturoznawstwa, takich jak: studia o niepełnosprawności (disability studies), studia o szaleństwie (mad studies), studia o cielesności (body studies), nekropolityka, studia o starzeniu się (cultural gerontology), studia o płci i queerze (gender & queer studies). Każde zajęcia poświęcone są konkretnemu filmowi, omawianego z wykorzystaniem tekstu teoretycznego oraz narzędzi z zakresu filmoznawstwa.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Po ukończeniu tego kursu osoba studiująca:
WIEDZA
- Zna bogatą i różnorodną historię gatunku horroru i jego wielu podgatunków, a także ich kontekst historyczny i społeczno-ekonomiczny.
- Zna terminologię stosowaną w dogłębnej krytycznej analizie filmu, zarówno na poziomie narracyjnym, jak i wizualnym.
- Rozumie, w jaki sposób lęki społeczne i kulturowe przyczyniają się do rozwoju gatunku horroru, a także zna narzędzia teoretyczne, które je konceptualizują.
UMIEJĘTNOŚCI
- Potrafi stosować kluczowe koncepcje z zakresu kulturoznawstwa w analizie mediów audiowizualnych.
- Potrafi identyfikować i kontekstualizować motywy gatunku horroru.
- Potrafi analizować teksty audiowizualne, stosując bliskie/uważne czytanie (close reading).
KOMPETENCJE
- Potrafi uczestniczyć w pracy zespołowej i dyskusjach grupowych, krytycznie analizując teksty kultury.
- Potrafi identyfikować i analizować napięcia wokół reprezentacji człowieka i nienormatywności w amerykańskim filmie i kulturze popularnej.
Kryteria oceniania
Aktywny udział w dyskusjach na zajęciach i praca w grupach → 30% oceny
3 krótkie wpisy na platformie internetowej (każda na inny temat związany z zajęciami) → 3 x
10% oceny
Projekt końcowy na wybrany temat związany z kursem → 40% oceny
Literatura
Filmy:
Dziwolągi (Tod Browning, 1932)
Kobieta pijawka (Edward Dein, 1960)
Teksańska masakra piłą mechaniczną (Tobe Hooper, 1974)
Milczenie owiec (Jonathan Demme, 1991)
Krzyk (Wes Craven, 1996)
American Psycho (Mary Harron, 2000)
May (Lucky McKee, 2002)
Zabójcze ciało (Karyn Kusama, 2009)
Ma (Tate Taylor, 2019)
Fresh (Mimi Cave, 2022)
Strange Darling (J. T. Mollner, 2023)
Substancja (Coralie Fargeat, 2024)
A Different Man (Aaron Schimberg, 2024)
Literatura teoretyczna:
“The Female Avenger, Women's Anger and Rape-Revenge Film and Television” (Margrethe Bruun Vaage, 2024)
“The Silvering Screen: Old Age and Disability in Cinema” (Sally Chivers, 2011)
“Men, Women and Chainsaws: Gender in the Modern Horror Film” (Carol J. Clover, 1992)
“Return of the Monstrous-Feminine: Feminist New Wave Cinema” (Barbara Creed, 2022)
“Corpses, Fools and Monsters: The History and Future of Transness in Cinema” (Willow Maclay and Caden Gardner, 2024)
“Extraordinary Bodies: Figuring Physical Disability in American Culture and Literature”(Rosemarie Garland-Thomson, 1997)
“The Shock of Aging (Women) in Horror Film” (Dawn Keetley, 2019)
“Mental Illness in Popular Culture” (Sharon Packer, 2017)
“Queer for Fear. Horror Film and the Queer Spectator” (Heather O. Petrocelli, 2024)
“On the Politics of Ugliness” (Ela Przybylo and Sara Rodrigues, 2018)
“Natural Born Celebrities: Serial Killers in American Culture” (David Schmid, 2005)
“Hideous Progeny: Disability, Eugenics, and Classic Horror Cinema” (Angela M. Smith, 2012)
“The Style of Sleaze: The American Exploitation Film, 1959 - 1977” (Calum Waddell, 2020)
Uwaga: Selekcja literatury może ulec zmianie, zależnie od potrzeb grupy.