Socjologia przestrzeni-ćwiczenia 4208-M1SPc
Kurs rozpocznie się zajęciami wprowadzającymi, poświęconymi podstawowym pojęciom socjologii przestrzeni, w tym klasycznemu podziałowi na przestrzeń społeczną, fizyczną i symboliczną.
Następnie omówiona zostanie problematyka społecznego wytwarzania przestrzeni, która — zaproponowana przez Henri Lefebvre’a — stanowi socjologiczny fundament współczesnych badań nad miastem. Jej rozwinięcie w pracach Bohdana Jałowieckiego pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych wkładów polskiej socjologii miasta.
Zasadnicza część kursu poświęcona będzie socjologicznym teoriom procesów przekształcających miejską przestrzeń: przemianom po socjalizmie (miastu socjalistycznemu i postsocjalistycznemu),
mechanizmom gentryfikacji i segregacji, dynamice suburbanizacji, konfliktom klasowym w mieście oraz relacjom między architekturą, środowiskiem i infrastrukturą. Spróbujemy przyjrzeć się tym
procesom na przykładzie przemian zachodzących w Warszawie. Ważnym wątkiem będzie także rola nie-ludzkich aktorów w przestrzeni (metabolizm miejski, posthumanizm).
Kurs, oprócz wprowadzenia w aparat pojęciowy, kładzie nacisk na rozwijanie krytycznego myślenia oraz zaangażowanie studentów i studentek w omawianą problematykę.
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
W zakresie wiedzy:
1. Charakteryzuje kluczowe procesy społeczne i urbanistyczne kształtujące współczesne miasta.
2. Operuje podstawowymi pojęciami i terminami z zakresu socjologii przestrzeni.
3. Zna aktualne teorie i ujęcia dotyczące badań społecznych nad przestrzenią.
W zakresie umiejętności:
4. Wykorzystuje teorie socjologiczne do wyjaśniania procesów społecznych zachodzących w mieście.
5. Wyciąga wnioski i krytycznie analizuje informacje uzyskane z literatury naukowej.
6. Opracowuje wybrane zagadnienie na podstawie literatury i własnych analiz.
W zakresie kompetencji społecznych:
7. Rozwija postawę krytyczną poprzez wybór interpretację wybranego problemu lub procesu zachodzącego w mieście.
8. Rozumie powiązania między teoriami socjologicznymi a współczesnymi przemianami miejskimi.
9. Samodzielnie poszerza swoją wiedzę poprzez lekturę wybranych publikacji z zakresu socjologii i studiów miejskich.
Kryteria oceniania
1. Aktywność na zajęciach (40%)
2. Prace zaliczeniowe na wybrane zajęcia (60%)
Literatura
1. Bourdieu, P. (2018). Social Space and the Genesis of Appropriated Physical Space. „International Journal of Urban and Regional Research”, 42(1), 106–114.
2. Castells, M. (1982). Kwestia miejska. Przeł. B. Jałowiecki, J. Piątkowski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
3. Drozda, Ł. (2017). Uszlachetniając przestrzeń. Jak działa gentryfikacja i jak się ją mierzy. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.
4. Gandy, M. (2013). O miejskim metabolizmie na nowo: woda, przestrzeń i nowoczesne miasto. W: J. Kusiak, B. Świątkowska (red.), Miasto-zdrój. Architektura i programowanie zmysłów (s.339–360). Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
5. Jałowiecki, B. (2010). Społeczne wytwarzanie przestrzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
6. Krajewski, M. (2011). Miasto. Na tropach tego, co niewidzialne. „Przegląd Socjologiczny”,
60(2–3), 111–134.
7. Kusiak, J. (2017). Chaos Warszawa. Porządki przestrzenne polskiego kapitalizmu. Warszawa:
Fundacja Bęc Zmiana.
8. Murawski, M. (2015). Kompleks Pałacu. Życie społeczne stalinowskiego wieżowca w kapitalistycznej Warszawie. Warszawa: Muzeum Warszawy.
9. Orchowska, J. (2022). Białe plamy. Mieszkańcy Warszawy o usługach publicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
10. Smith, N. (1996). The New Urban Frontier: Gentrification and the Revanchist City. Londyn-Nowy Jork: Routledge.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: