Gramatyka języka niemieckiego 4100-IMGJN

Zajęcia realizowane są w trakcie jednego semestru i obejmują szczegółowe omówienie, utrwalenie oraz praktyczne zastosowanie następujących zagadnień:
Rekcja czasownika, rzeczownika i przymiotnika (Verb-, Nomen- und Adjektivrektion) – konstrukcje wymagające określonego przypadka lub przyimka; rozszerzanie i utrwalanie struktur rekcyjnych charakterystycznych dla poziomu B2–C1 oraz ich zastosowanie w kontekście.
Zdania względne (Relativsätze) – zaawansowane konstrukcje zdań względnych; zaimki względne w różnych przypadkach, zdania względne z przyimkami oraz konstrukcje z wer, wen, wem, wessen, was i wo(r)-.
Strona bierna i konstrukcje zastępujące stronę bierną (Passiv und Passiversatzformen) – pogłębienie i utrwalenie Vorgangspassiv i Zustandspassiv w różnych formach czasowych; konstrukcje alternatywne wobec strony biernej, m.in. sich lassen + Infinitiv, sein + zu + Infinitiv, konstrukcje z man oraz przymiotniki z -bar i -lich.
Nominalizacja i werbalizacja (Nominalisierung und Verbalisierung) – przekształcanie struktur werbalnych w nominalne i odwrotnie; zastosowanie struktur nominalnych i werbalnych w różnych typach wypowiedzi, ze szczególnym uwzględnieniem języka formalnego i akademickiego.
Konstrukcje imiesłowowe i rozbudowane przydawki (Partizipialkonstruktionen und erweiterte Attribute) – Partizip I i Partizip II w funkcji przydawki; rozbudowane konstrukcje przydawkowe oraz transformacje między zdaniami względnymi a konstrukcjami imiesłowowymi.
Zaawansowane struktury zdaniowe i konektory (Komplexe Satzstrukturen und Konnektoren) – struktury służące wyrażaniu relacji przyczynowych, warunkowych, przyzwalających, skutkowych i temporalnych; zaawansowane środki łączenia zdań i budowania spójności tekstu, m.in. sofern, insofern, zumal, wohingegen, dennoch, folglich, demnach, dementsprechend.
Integralną częścią kursu są ćwiczenia interaktywne na platformie CKC, analiza przykładów językowych, transformacje gramatyczne oraz praktyczne zastosowanie omawianych struktur w wypowiedziach ustnych i pisemnych. Analiza i korekta błędów gramatycznych służą rozwijaniu świadomości językowej i utrwalaniu omawianych zagadnień.

W cyklu 2025Z:

Celem przedmiotu jest pogłębienie znajomości zaawansowanych struktur gramatycznych języka niemieckiego oraz rozwój umiejętności ich dydaktycznego przetwarzania. Kurs realizowany jest na poziomie B2 z docelowym poziomem C1.
W aspekcie metodycznym jest on ukierunkowany na przygotowanie studentów do nauczania języka niemieckiego w klasach początkowych szkoły ponadpodstawowej, w których poziom biegłości uczniów mieści się w zakresie A2+ - B1. Zajęcia koncentrują się w związku z tym na analizie materiałów dydaktycznych realizowanych na zajęciach oraz projektowaniu ćwiczeń gramatycznych dostosowanych do potrzeb uczniów na danym etapie zaawansowania językowego, wspierających rozwój poprawności gramatycznej. Studentki i studenci uczą się rozpoznawać typowe błędy popełniane przez uczniów oraz opracowywać strategie korekcyjne. Analizują rzeczywiste wypowiedzi uczniowskie, projektują zadania rozwijające świadomość gramatyczną i utrwalające złożone struktury językowe. Wszystkie działania ukierunkowane są na rozwój praktycznych kompetencji dydaktycznych niezbędnych do rozwijania poprawności gramatycznej w języku niemieckim na poziomie A2+–B1.
Moduły tematyczne
Moduł 1: Die vom Opa erzählte Geschichte war dem mit Aufmerksamkeit zuhörenden Enkel gruselig.
• Paradygmaty deklinacyjne przymiotnika i imiesłów czynny i bierny w formie przydawki
• Konstrukcja przydawki rozwiniętej i transformacje zdań względnych
• Rekcja przymiotnika
• Nominalizacje odprzymiotnikowe i odimiesłowowe
• Prezentacja typu ćwiczeń i zadań analitycznych i zabaw (analytische Übungen und Aufgaben und Knobelstücke)
• Identyfikacja i korekta błędów gramatycznych w ćwiczeniach

Moduł 2: Um mir schnellstmöglich zu begegnen, fuhr sie mit, ohne ein Ticket gezogen zu haben, statt die paar Meter zu Fuß zu laufen.
• Konstrukcje bezokolicznikowe z zu, um…zu, ohne…zu, anstatt…zu
• Konstrukcje imiesłowowe
• Transformacje zdań podrzędnych na konstrukcje bezokolicznikowe i imiesłowowe
• Prezentacja typu ćwiczeń i zadań wprowadzających (Einspielungen)
• Identyfikacja i korekta błędów gramatycznych w ćwiczeniach

Moduł 3: Wenn ich das bloß wüsste, aber um die Zeit muss er schon gekommen sein.
• Wyrażanie domniemań, przypuszczeń i życzeń z trybem łączącym Konjunktiv II
• Użycie czasowników modalnych w aspekcie subiektywnym
• Prezentacja typu ćwiczeń i zadań inwencyjnych (Inventionen)
• Identyfikacja i korekta błędów gramatycznych w ćwiczeniach

Moduł 4: Sie meint, er habe sie durch den Kakao gezogen und nutze sie bis jetzt nur noch aus.
• Relacje zdarzeń, obiektywizacja z trybem łączącym Konjunktiv I w odniesieniu do teraźniejszości i przyszłości
• Relacje zdarzeń, obiektywizacja z trybem łączącym Konjunktiv I w odniesieniu do przeszłosci
• Prezentacja typu otwartych ćwiczeń i zadań (Freie Gestaltungsaufgaben)
• Identyfikacja i korekta błędów gramatycznych w ćwiczeniach
Adnotacja: Zakres treści i kolejność realizacji poszczególnych tematów mogą ulec modyfikacji w zależności od potrzeb studentek i studentów.

W cyklu 2026Z:

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2026Z:

Małgorzata Konopacka

W cyklu 2025Z:

Robert Skoczek

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Założenia (opisowo)

Znajomość języka niemieckiego na poziomie B2: Student powinien być w stanie efektywnie uczestniczyć w zajęciach i przyswajać zaawansowane struktury gramatyczne zmierzające do dalszego rozwoju kompetencji gramatycznej Znajomość podstawowych metod nauczania języka obcego: Student powinien być w stanie efektywnie uczestniczyć w zajęciach i rozwijać warsztat metodyczno-dydaktyczny na podstawie uzyskanych efektów kształcenia zdobytych na studiach I stopnia w zakresie metodyki i dydaktyki nauczania języków obcych.

Efekty uczenia się

wiedza
Student rozumie reguły gramatyczne współczesnego języka niemieckiego, paradygmaty odmian i zna zasady ich zastosowania w modelu zintegrowanego kształcenia językowego K_W03
Student zna innowacyjne materiały dydaktyczne dotyczące struktur gramatycznych współczesnego języka niemieckiego w modelu zintegrowanego kształcenia językowego i rozumie koncepcje gramatyczne w nich zawarte K_W03
umiejętności
Student potrafi na poziomie zaawansowanym zastosować prawidłowo w kontekście komunikacyjnym nowe struktury gramatyczne, S_U01
Student potrafi określić typ przeprowadzonych ćwiczeń i zadań gramatycznych i ocenić stopień trudności z wykorzystaniem różnych źródeł i zasobów w języku niemieckim S_U01
Student potrafi wyszukiwać materiały dydaktyczne, analizować, oceniać ich wartość dydaktyczną S_U01
Student potrafi na poziomie średniozaawansowanym zidentyfikować błędne wypowiedzi, analizować je, oceniać stopień odstępstw gramatycznych i dokonać ich samodzielnej korekty w języku niemieckim na poziomach biegłości A2-B1 wg ESOKJ S_U01, S_U12
Student potrafi wykorzystać zdobyte kompetencje języka niemieckiego, w tym dostosować różnorodne struktury gramatyczne do odpowiednich grup wiekowych uczących się, ich stopnia opanowania języka obcego zgodnie wiążącymi programami nauczania w danej placówce edukacyjnej S_U06, S_U07
Kompetencje społeczne
Student jest świadom nieustannej konieczności i potrzeby podnoszenia własnych kwalifikacji zawodowych i kompetencji językowych. S_K01
Student jest świadom odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy i świata jako osoba będąca pośrednikiem w przekazie wiedzy o kulturze, tradycjach, normach społecznych i prawnych w krajach i regionach języka docelowego. S_K03

Kryteria oceniania

Obecność na zajęciach – dopuszczalna 1 nieobecność w semestrze.
Regularne prace pisemne i ćwiczenia kontrolne.
Aktywność na zajęciach i systematyczna praca.
Praca samodzielna na platformie CKC – minimum 60%.
Test semestralny obejmujący zagadnienia realizowane podczas kursu – minimum 60%.
Ocena końcowa stanowi sumę punktów uzyskanych z prac bieżących, aktywności, zadań realizowanych na platformie CKC oraz testu semestralnego.
Kryteria oceny poszczególnych metod oceniania: poprawność merytoryczna i językowa, poprawne zastosowanie struktur gramatycznych, adekwatność zastosowanych form do kontekstu, kompletność wykonania zadania oraz zgodność z instrukcją.
Skala ocen
60%–68% – dostateczny (3,0)
69%–76% – dostateczny plus (3,5)
77%–84% – dobry (4,0)
85%–89% – dobry plus (4,5)
90%–100% – bardzo dobry (5,0)

Literatura

Jin, Friederike & Voß, Ute (2018): Grammatik aktiv. B2-C1. Berlin: Cornelsen

Buscha, Anne & Szita Szilvia (2034/2024): B- und C-Grammatik. Leipzig: Schubert Verlag
Schreiner, Barbara & Hall, Karin (2018): Übungsgrammatik für Fortgeschrittene. Ismaning: Hueber Verlag
Dreyer, Richard & Schmitt, Hilke (2016): Lehr- und Übungsbuch der deutschen Grammatik – Aktuell. Hueber
Deutsch intensiv. Brammatik B2 i C1. KlettVerlag

W cyklu 2025Z:

Jin, Friederike & Voß, Ute (2018): Grammatik aktiv. B2-C1. Berlin: Cornelsen

W cyklu 2026Z:

Jin, Friederike & Voß, Ute (2018): Grammatik aktiv. B2-C1. Berlin: Cornelsen