Literatura anglojęzyczna w nauczaniu języka w szkole ponadpodstawowej 4100-IIMLAwNJwSP
Przedmiot ma na celu przygotowanie studentów do pracy nauczyciela języka angielskiego w szkole ponadpodstawowej poprzez rozwijanie umiejętności merytorycznego wykorzystania literatury anglojęzycznej w procesie dydaktycznym. Konwersatorium koncentruje się na łączeniu wiedzy literaturoznawczej z wymogami podstawy programowej oraz celami edukacyjnymi III etapu edukacyjnego.
Treści programowe obejmują:
- omówienie wybranych dzieł literatury angielskiej i amerykańskiej z uwzględnieniem ich potencjału dydaktycznego i kontekstu epok literackich, w których powstawały,
- rozwijanie kompetencji interpretacyjnych i kulturowych uczniów poprzez pracę z tekstem literackim,
- sposoby integrowania treści literackich z rozwijaniem sprawności językowych i krytycznego myślenia,
- odniesienie literatury do tematów społecznych, historycznych i etycznych poruszanych w edukacji szkolnej.
Zajęcia rozwijają kompetencje nauczycielskie w zakresie selekcji i adaptacji materiałów literackich, a także ich świadomego wykorzystania jako narzędzia wspierającego rozwój językowy, intelektualny i interkulturowy uczniów. Analizowane materiały to opowiadania, fragmenty powieści, teksty autobiograficzne, poezja, adaptacje sceniczne i filmowe oraz wytwory kultury popularnej bazujące na literaturze anglojęzycznej. Szczególny nacisk położony jest na świadome interpretowanie treści literackich w świetle wiedzy interdyscyplinarnej i kontekstu historyczno-kulturowego oraz refleksję nad własną rolą w procesie kształcenia. W zakresie metod i technik dydaktycznych stosuje się tworzenie i analizę scenariuszy lekcji i symulacje lekcji, tzw. microteaching, ilustrujące interakcje w klasie językowej na III etapie edukacyjnym.
Zakres tematyczny:
· Wykorzystanie tekstów literackich krajów anglojęzycznych jako narzędzia edukacyjnego na lekcjach języka angielskiego w ramach komponentu kulturowego w odniesieniu do Podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego dla szkoły średniej, kontekst społeczno-historyczny
· Klasyczne dzieła prozy brytyjskiej i amerykańskiej jako wyznaczniki kodu kulturowego i źródło toposów i tropów
· Dramat brytyjski i amerykański jako uniwersalna refleksja nad kondycją człowieka
- Liryka anglojęzyczna i jej potencjał dydaktyczny: krótkie formy poetyckie – haiku, limeryk, rytm, metafora, liryczne obrazowanie świata
· Literatura młodzieżowa i YAL (Young Adult Literature) – wątki społeczne, etyczne, potencjał dydaktyczny YAL, nowe formy literackie (np. fan fiction, web fiction)
· Brytyjska i amerykańska fantasy i science fiction - krytyczna analiza źródeł, alternatywne światy i ich rola w postrzeganiu rzeczywistości przez młodzież
· Rozwijanie sprawności językowych i interkulturowych poprzez literaturę – rola mediacji, budowanie świadomości nauczycielskiej
· Tworzenie scenariuszy lekcji, materiałów dydaktycznych, microteaching z wykorzystaniem tekstu literackiego.
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Ogólnie: obowiązkowe języki obce | W cyklu 2025L: języki obce obowiązkowe |
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Efekty kierunkowe:
WIEDZA
student zna i rozumie:
K_W12 wybrane zagadnienia z zakresu dyscyplin naukowych powiązanych z treściami nauczania objętymi podstawą programową dla przedmiotu szkolnego: język angielski na III etapie edukacyjnym.
UMIEJĘTNOŚCI
student potrafi:
K_U08 interpretować treści nauczania objęte podstawą programową przedmiotu szkolnego język angielski na III etapie edukacyjnym z perspektywy aktualnego stanu wiedzy z zakresu dyscyplin z nimi powiązanych.
K_U16 adekwatnie dobierać, tworzyć i dostosowywać do zróżnicowanych potrzeb uczniów materiały i środki, w tym z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnej, oraz metody pracy w celu samodzielnego projektowania i efektywnego realizowania działań pedagogicznych, dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w ramach przedmiotu szkolnego: język angielski na III etapie edukacyjnym.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
student jest gotów do:
K_K06 odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela w tym: rozwijania dorobku i podtrzymywania etosu zawodu nauczyciela, a także przestrzegania i rozwijania zasad etyki zawodowej oraz działania na rzecz przestrzegania tych zasad kierując się szacunkiem dla każdego człowieka.
Efekty przedmiotowe:
Wiedza – student:
· Identyfikuje i wyjaśnia wybrane zjawiska, pojęcia i problematykę z zakresu literaturoznawstwa i odzwierciedlone w literaturze brytyjskiej i amerykańskiej wspierające dydaktykę języka angielskiego na III etapie edukacyjnym (K_W12),
· wskazuje praktyczne zastosowania tych zagadnień w pracy nauczyciela języka angielskiego w odniesieniu do podstawy programowej (K_W12).
Umiejętności – student:
· potrafi zastosować wiedzę z zakresu literaturoznawstwa i znajomość podstawy programowej do wyboru odpowiednich anglojęzycznych tekstów literackich (K_U08)
· potrafi wskazać potencjał dydaktyczny danego anglojęzycznego tekstu literackiego (K_U08, K_U16)
Kompetencje społeczne – student:
· weryfikuje trafność posiadanej wiedzy oraz treści w celu doskonalenia własnego warsztatu dydaktycznego (K_K06)
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze) oraz terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych przewidzianych do realizacji zarówno podczas zajęć stacjonarnych jak i na platformie e-learningowej.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie wyników uzyskanych w ramach przyjętych metod oceniania, zgodnie z podanymi wagami.
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania.
Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego i wcześniejszego uzgodnienia będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności — skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
Formy oceniania (symbole weryfikowanych efektów uczenia się, punktacja, waga w ocenie końcowej):
· Symulacja lekcji (K_W12, K_U08,K_U16, K_K01, 25 pkt, 40%)
o Scenariusz lekcji z wykorzystaniem anglojęzycznego tekstu literackiego: 5 pkt
o Zgodność przedstawianych treści z celami zajęć wskazanymi w scenariuszu zajęć: 5 pkt
o Scenariusz lekcji adekwatny do poziomu biegłości językowej uczniów i skorelowany z wymogami podstawy programowej: 5 pkt
o Praktyczne zastosowanie metod aktywizujących: 5 pkt
o Materiały dydaktyczne: 5 pkt
· Zadania wykonane na platformie e-learningowej Kampus (K_W12, K_U08, K_U16, K_K01, 25 pkt, 25%)
· Pisemny test semestralny sprawdzający wiedzę z zakresu omawianej literatury brytyjskiej i amerykańskiej (K_W12, 20 pkt, 35%)
Skala ocen:
90-100% → 5
85-89% → 4,5
75-84% → 4
70-74% → 3,5
60-69% → 3
59-0% → 2
Literatura
Głównym podręcznikiem jest zaktualizowany e-book: A. Diniejko, Introduction to the Study of Literature and Film in English, 2024.
Alexander, M. A History of English Literature, Macmillan, 2000
Baym, N., et al. (eds.), The Norton Anthology of American Literature, Vols. I and II. Norton, 1994.
Beaty, J. & Hunter, J.P., New Worlds of Literature, Norton & Company, 1994.
Bradbury, M. & Ruland, R., From Puritanism to Postmodernism: A History of American Literature, Viking, 1991.
Burgess, A. English Literature, Longman, 1990.
Dealnoy, W., et al. (eds.) Learning with Literature in the EFL Classroom, Peter Lang, 2015.
Drabble, M. The Oxford Companion to English Literature, Oxford, 1985.
Hart, J.D. (ed.), The Oxford Companion to American Literature, OUP, 1995.
High, P.B., An Outline of American Literature, Longman,1989.
Kostelanetz, R. (ed.), American Writing Today, 2 vols., Forum Series, United States International Communication Agency, 1982.
Lauter, P. (ed.), The Heath Anthology of American Literature, 2 vols., 3rd ed., Houghton Mifflin Company, 1998.
Lewicki, Z. (ed), A Handbook of American Literature for Students of English, US Embassy Cultural Section, 1990.
Litz, A. W. (ed.), Major American Short Stories, OUP, 1994.
McCallum, M.E. How to Teach Literature: A Practical Teaching Guide, WestBow Press, 2017.
Mazur, Z. (ed.), The College Anthology of American Literature, Universitas, Kraków, 1998.
Merriam Webster’s Encyclopedia of Literature. 1995 ed.
Salska, A. (ed.), Historia literatury amerykańskiej XX wieku. Vols. 1 and 2. Universitas, 2003.
Sanders, A. The Short Oxford History of English Literature. Oxford, 2003.
Sikorska, L., A Short History of English Literature, Wydawnictwo Poznańskie, 2007.
Soter, A. O., Young Adult Literature and the New Literary Theories: Developing Critical Readers in Middle School, Teachers' College Press, 1999.
Stobaugh, J. American Literature: Cultural Influences of Early to Contemporary Voices: High School Level Student, 2nd print., Master Books, 2013.
Summer, T. (ed.), Culture and Literature in EFL Education: Relating Theory to Practice, Peter Lang, Frankfurt am Main, 2019.
Wagner-Martin, L. A History of American Literature: 1950 to the Present, Wiley-Blackwell, Chichester, 2013.
Wagner-Martin, L. & Davidson, C.M. (eds.), The Oxford Book of Women's Writing in the United States, OUP, Oxford & New York, 1995.
Williford, L. & Martone, M. (eds.), The Scribner Anthology of Contemporary Short Fiction: Fifty North American Stories Since 1970, Scribner Paperback Fiction, Simon & Schuster, 1999.
Wilmeth, D.B. (ed.), The Cambridge History of American Theatre, CUP, 1998.
|
W cyklu 2025L:
Głównym podręcznikiem jest zaktualizowany e-book: A. Diniejko, Introduction to the Study of Literature and Film in English, 2024. Alexander, M. A History of English Literature, Macmillan, 2000 |
Uwagi
|
W cyklu 2025L:
Kurs realizowany w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00). |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: