Kultura i historia krajów anglojęzycznych w nauczaniu języka w szkole ponadpodstawowej 4100-IIMKiHKAwNJwSP
Przedmiot przygotowuje do pracy nauczyciela języka angielskiego w szkole ponadpodstawowej poprzez rozwijanie umiejętności merytorycznego wykorzystania znajomości kultur i historii krajów anglojęzycznych w procesie dydaktycznym. Konwersatorium koncentruje się na łączeniu wiedzy kulturoznawczej i historycznej z wymogami podstawy programowej oraz celami edukacyjnymi III etapu edukacyjnego.
Treści programowe obejmują:
- omówienie wybranych zagadnień z zakresu kultury i historii krajów anglojęzycznych z uwzględnieniem ich potencjału dydaktycznego,
- rozwijanie kompetencji interpretacyjnych i kulturowych uczniów poprzez pracę z tekstem kultury,
- sposoby integrowania treści kulturowych z rozwijaniem sprawności językowych, krytycznego myślenia i kompetencji interkulturowej,
- odniesienie kultury i historii do tematów społecznych i etycznych poruszanych w edukacji szkolnej.
Zajęcia rozwijają kompetencje nauczycielskie w zakresie selekcji i adaptacji tekstów kultury, a także ich świadomego wykorzystania jako narzędzia wspierającego rozwój językowy, intelektualny i interkulturowy uczniów. Analizowane materiały to między innymi dokumenty historyczne, teksty autobiograficzne i przekazy medialne, wytwory kultury wysokiej i popularnej, instytucje życia publicznego, zjawiska i praktyki społeczne oraz tradycje, zwyczaje i praktyki życia społecznego i prywatnego w krajach anglosaskich. Istotnym aspektem kursu jest świadome interpretowanie treści kulturowych w świetle wiedzy interdyscyplinarnej oraz refleksja nad własną rolą w procesie kształcenia. W zakresie metod i technik dydaktycznych stosuje się tworzenie i analizę scenariuszy lekcji i symulacje lekcji, tzw. microteaching, ilustrujące interakcje w klasie językowej na III etapie edukacyjnym.
Zakres tematyczny:
1. Nauczanie kultury i historii krajów anglojęzycznych na lekcjach języka angielskiego w ramach komponentu kulturowego w odniesieniu do Podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego dla szkoły średniej
2. Społeczeństwo brytyjskie i amerykańskie (ustrój społeczno-polityczny)
3. Najważniejsze i przełomowe wydarzenia historyczne czasów współczesnych na Wyspach Brytyjskich (reformy wyborcze, walka Irlandii o niepodległość; I i II wojna światowa; stopniowy upadek Imperium; dekolonizacja i dewolucja; Brexit)
4. Kluczowe wydarzenia historyczne i społeczne XX i XXI wieku w USA w perspektywie transatlantyckiej (I i II wojna światowa a sprawa polska; Zimna Wojna, lata sześćdziesiąte, upadek komunizmu, wojna z terroryzmem)
5. Kluczowe mechanizmy i instytucje amerykańskie i brytyjskie: gospodarka i biznes, technologia i innowacja, religia i edukacja
6. Zagadnienia kultury krajów anglosaskich
- kultury masowej (muzyka, kultura popularna, sport, film),
- kultury użytkowej (architektura, miasto, design, kuchnia, motoryzacja i technologia),
- kultury wysokiej (sztuki piękne, muzea i miejsca pamięci).
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza – student:
1. zna i wyjaśnia zagadnienia i konteksty kulturowe i historyczne w materiałach dydaktycznych do nauczania języka angielskiego (K_W12),
2. wyjaśnia jak dane zagadnienia kulturowe i społeczne wspierają rozwój kompetencji interkulturowych uczniów (K_W12).
Umiejętności – student:
1. analizuje wybrane treści podstawy programowej języka angielskiego pod kątem ich odniesień kulturowych (K_U08),
2. przedstawia interpretacje zjawisk i wydarzeń historycznych, kulturowych i społecznych krajów anglojęzycznych w zakresie podstawy programowej III etapu edukacyjnego (K_U08),
3. argumentuje wybór określonych metod dydaktycznych do stosowania tekstów kultury w nauczaniu języka angielskiego na III etapie edukacyjnym (K_U08).
Kompetencje – student:
1. analizuje i ocenia potencjał dydaktyczny wybranych materiałów autentycznych (K_K01)
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze) oraz terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych przewidzianych do realizacji zarówno podczas zajęć stacjonarnych jak i na platformie e-learningowej.
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania.
Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego i wcześniejszego uzgodnienia będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności — skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie wyników uzyskanych w ramach przyjętych metod oceniania, zgodnie z podanymi wagami:
1. Ocena ciągła – 50% oceny końcowej, na którą składa się bieżące przygotowanie do zajęć, aktywność, praca na platformie Moodle, K_W12, K_K01)
2. Scenariusz lekcji + prezentacja i symulacja – 50% oceny końcowej
(scenariusz oparty na materiale kulturowym, zgodność z podstawą programową, prezentacja ustna, symulacja lekcji w formie realizacji wybranego, zaprojektowanego przez siebie zadania/aktywności K_W12, K_U08, K_K01)
(wysoka jakość merytoryczna i techniczna, oryginalnie wykonane materiały, poprawna interakcja z grupą– 5.0; dobra jakość merytoryczna i interakcja z grupą– 4.0; jakość poprawna, nieliczne błędy – 3.0; zła jakość i liczne błędy – 2.0)
Literatura
Anglotopia.net
https://anglotopia.net/british-identity/guest-long-read-a-guide-to-the-british-cultural-landscape-excerpt-from-britain-explained-by-martin-upham/
British Council – Britain is great
https://learnenglishteens.britishcouncil.org/study-break/video-series/britain-great
British Council - Culture in the languages classroom https://vimeo.com/1140361307?share=copy&fl=sv&fe=ci
Christopher, D. P. (2015). British culture. An introduction. Routledge.
Craven, W. (2003). American art: History and culture. McGraw-Hill.
Diniejko, A. (2025) English-speaking countries: An introduction to The United Kingdom of
Great Britain and Northern Ireland and The Republic of Ireland. Warsaw (e-book).
Diniejko, A. (2025). English-speaking countries, Part 2: An introduction to The United States
of America. Warsaw (e-book).
Fox, F. (2004). Watching the English. Hodder.
Gołębiowski, M. (2004). Dzieje kultury Stanów Zjednoczonych. PWN.
Khan Academy https://www.khanacademy.org/
Lewicki, Z. (2017). Historia cywilizacji amerykańskiej. Era konfrontacji 1941-1980. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Mauk, D. & Oakland, J. (2010). American civilization: An introduction. Routledge. PBS www.pbs.org
Rawlinson, M. (2009). American visual culture. Bloomsbury.
Upham, M. (2017). Britain explained. Understanding British identity. John Harper Publishing.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: