Otoczenie społeczne i polityczne w edukacji obywatelskiej 4100-IIIMOSiPwEO

Przedmiot przygotowuje studentki i studentów do roli nauczycieli edukacji obywatelskiej, ze szczególnym naciskiem na praktyczne aspekty życia społecznego i politycznego. Zajęcia obejmują zagadnienia związane ze społecznością lokalną, samorządem terytorialnym, funkcjonowaniem społeczności lokalnej i samorządu, mechanizmami partycypacji obywatelskiej, rolą nauczyciela w edukacji obywatelskie oraz udziałem mieszkańców w sprawach społeczno-politycznych. Kluczowym elementem kursu są prace terenowe (w wymiarze 10 godzin), które mają na celu rozwijanie kompetencji obywatelskich studentek i studentów poprzez bezpośrednie zaangażowanie w działania społeczne. Studentki i studenci uczą się także projektować narzędzia edukacyjne, które później mogą wykorzystać w nauczaniu edukacji obywatelskiej w szkołach ponadpodstawowych. Kurs łączy teorię z praktyką, wspierając rozwój umiejętności dydaktycznych i obywatelskich przyszłych nauczycieli.

Koordynatorzy przedmiotu

Agata Gołaj

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali i w terenie

Założenia (opisowo)

Studenci analizują podstawę programową EO wraz z komentarzem metodycznym w zakresie tematów związanych z otoczeniem społeczno – politycznym: samorząd lokalny, społeczność lokalna, formy aktywności obywatelskiej oraz utrwalają wiedzę związaną z tymi zagadnieniami. Studenci poznają zasady tworzenia projektu edukacyjnego, opracowują plan projektu i go realizują.

Efekty uczenia się

Wiedza-Absolwent:
S3_W01 rozumie i realizuje zintegrowane i innowacyjne podejścia do projektowania procesów edukacyjnych na III poziomie edukacyjnym
S3_W03 zna treści nauczania przedmiotu szkolnego: edukacja obywatelska na III etapie edukacyjnym oraz wskazuje typowe trudności uczniów związane z ich opanowaniem
Umiejętności – Absolwent:
S3_U04 potrafi komunikować się na tematy specjalistyczne ze zróżnicowanymi kręgami odbiorców w języku polskim właściwym dla nauczania przedmiotu edukacja obywatelska
S3_U06 adekwatnie dobierać, tworzyć i dostosowywać do zróżnicowanych potrzeb uczniów materiały i środki, w tym z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnej, oraz metody pracy w celu samodzielnego projektowania i efektywnego realizowania działań pedagogicznych, dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w ramach przedmiotu edukacja obywatelska na III etapie edukacyjnym
Kompetencje społeczne - Absolwent :
S1_K01 jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści
S3_K03 jest przygotowany do odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela w tym: rozwijania dorobku i podtrzymywania etosu zawodu nauczyciela, a także przestrzegania i rozwijania zasad etyki zawodowej oraz działania na rzecz przestrzegania tych zasad kierując się szacunkiem dla każdego człowieka

Kryteria oceniania

Podczas części warsztatowej Studenci opracowują plan projektu badawczego lub społecznego. Zaliczenie planu projektu (własnego lub adaptowanego) jest warunkiem rozpoczęcia realizacji projektu. Projekt musi zawierać:
1. Cel i temat projektu
2. Cele szczegółowe
3. Sposoby zbierania informacji
4. Zadania i metody działania
5. Podział zadań i harmonogram
6. Sposób prezentacji
7. Ewaluację
Ocenie podlega wypełniony plan projektu wraz z jego prezentacją w skali 2-5!
100% - 5!
98% - 91% - 5
90% - 86% - 4+
85% - 71% - 4
70% - 61% - 3+
60% - 51% - 3
<50% - 2
Oceniane elementy:
1. ujęcie tematu/problemu: 10% końcowej oceny
2. różnorodność źródeł informacji: 15% końcowej oceny
3. sposób realizacji projektu:
a. kreatywność: 10% końcowej oceny
b. zawartość merytoryczna: 15% końcowej oceny
c. poprawność i merytoryczność językowa: 10% końcowej oceny
4. wkład pracy Studenta: 10% końcowej oceny
5. terminowość: 5% końcowej oceny
6. sposób prezentacji:
a. forma/struktura: 10% końcowej oceny
b. komunikatywność: 5% końcowej oceny
7. Ewaluacja, ocena koleżeńska: 10% końcowej oceny

Efekty uczenia się podlegające ocenie: S3_W01 , S3_W03, S3_U04, S3_U06, S1_K01

Literatura

1. U. Małek, O. Napiontek, K. Paździor, EDUKACJA OBYWATELSKA. Komentarz metodyczny do podstawy programowej przedmiotu, Warszawa 2025.
2. M. Bogusławska, M. Pietrzok (2025), Wsparcie dla nauczycieli realizacji w pracy projektowej w przedmiocie Edukacja Obywatelska, Fundacja Europejski Instytut Outsourcingu:
https://feio.pl/publikacje/realizacja-projektow-w-edukacji-obywatelskiej/
3. M. Bogusławska, A. Wenda, (2021), Jak prowadzić z uczniami edukacyjne projekty badawcze? Przewodnik. Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej: https://pomagajsieuczyc.ceo.org.pl/material/jak-prowadzic-z-uczniami-edukacyjne-projekty-badawcze/
4. Mikina, B. Zajać (2009/aktualizacja 2026), Metoda projektów. Poradnik dla nauczycieli i dyrektorów gimnazjów, ORE:
https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/poradnik_metoda_projektw1.pdf
5. K. Sołtan-Młodożeniec, Metoda projektu edukacyjnego (2019), CEO:
https://alosus.ceo.org.pl/sites/alosus.ceo.org.pl/files/metoda_projektu_edukacyjnego_katarzyna_soltan-mlodozeniec.pdf
6. Jak zrealizować projekt edukacyjny z uczniami? (2016/aktualizacja 2026), Fundacja Szkoła z Klasą:
https://www.szkolazklasa.org.pl/projekt-edukacyjny/
PORTALE EDUKACYJNE:
https://zpe.gov.pl/ – Zintegrowana Platforma Edukacyjna
https://zwolnienizteorii.pl/ – platforma edukacyjna, która wspiera realizację projektów społecznych
https://www.mlodziezowarada.pl – portal poświęcony młodzieżowym radom i aktywności młodzieży na poziomie lokalnym, Fundacja Civis Polonus
https://partycypacjaobywatelska.pl/ – portal poświęcony formom aktywności obywatelskiej (m.in. budżetom obywatelskim, inicjatywom oddolnym, konsultacjom społecznym), Fundacja Stocznia