Praktyki psychologiczno-pedagogiczne 4100-3SPRAPP
Zakres zadań i czynności realizowanych przez studenta w ramach praktyk psychologiczno-
pedagogicznych jest zgodny ze szczegółowymi efektami uczenia się określonymi w Standardzie
kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela i obejmuje:
1. zapoznanie się z charakterem zadań realizowanych przez szkołę oraz ze środowiskiem, w którym
funkcjonuje (efekt B.3.W1);
2. zapoznanie się ze sposobem organizacji szkoły i dokumentacją wychowawczo-organizacyjną szkoły,
w szczególności: statutem, planem pracy, programem wychowawczo-profilaktycznym oraz
programem realizacji doradztwa zawodowego (efekt B.3.W2);
3. poznanie zasad zapewniania bezpieczeństwa uczniom w szkole i poza jej terenem (efekt B.3.W3);
4. obserwację pracy wychowawcy klasy, ze szczególnym uwzględnieniem jego interakcji z uczniami
oraz sposobu planowania i realizacji zajęć wychowawczych (efekt B.3.U1);
5. obserwację sposobów integrowania działań dydaktycznych i wychowawczych przez nauczycieli
przedmiotów (efekt B.3.U2);
6. w miarę możliwości – udział w posiedzeniach rady pedagogicznej oraz obserwację pracy zespołu
wychowawców klas (efekt B.3.U3);
7. obserwację działań opiekuńczo-wychowawczych realizowanych poza zajęciami lekcyjnymi, w tym
dyżurów nauczycieli podczas przerw międzylekcyjnych oraz zorganizowanych wyjść grup
uczniowskich (efekt B.3.U4);
8. zaplanowanie i przeprowadzenie zajęć wychowawczych pod nadzorem nauczyciela mentora (efekt
B.3.U5);
9. analizę – przy wsparciu nauczyciela mentora oraz, jeśli zajdzie potrzeba, nauczycieli akademickich
prowadzących zajęcia w zakresie przygotowania psychologiczno-pedagogicznego – sytuacji i zdarzeń
pedagogicznych zaobserwowanych lub doświadczonych w czasie praktyk (efekt B.3.U6);
10. podejmowanie skutecznego współdziałania z nauczycielem mentorem i innymi nauczycielami w
celu poszerzania swojej wiedzy (efekt B.3.K1).
Realizacja zadań 1–3 odbywa się poprzez samodzielną analizę dokumentów prawnych szkoły oraz
konsultacje z mentorem, a w razie potrzeby również z innymi nauczycielami i specjalistami
zatrudnionymi w placówce. Na realizację zadań 1–3 przewidzianych jest 5 godzin praktyk.
Realizacja zadania 4 odbywa się w dwóch etapach:
4a. Obserwacja 7 godzin zajęć wychowawczych prowadzonych przez mentora lub innych nauczycieli
pełniących funkcję wychowawców klas, uzupełniona analizą i refleksją studenta. Do każdych zajęć
student wypełnia tabele obserwacji zajęć wychowawczych, które znajdują się w Arkuszu obserwacji
pracy wychowawcy. Na realizację zadania 4a przewidzianych jest 7 godzin.
4b. Poznanie pozostałych obszarów i aspektów pracy wychowawcy – takich jak codzienne relacje z
uczniami, współpraca z rodzicami, nauczycielami i specjalistami, organizacja wydarzeń klasowych i
szkolnych, planowanie pracy wychowawczej oraz zawodowe trudności – poprzez obserwację i
rozmowy, uzupełnione analizą i refleksją studenta. Student wypełnia część II Arkusza obserwacji
pracy wychowawcy – „Pozostałe obszary i aspekty pracy wychowawcy”, zawierając tam zbiorcze
dane, pozyskane z całych praktyk. Na realizację zadania 4b przewidziane są 3 godziny.
Zadanie 5 realizowane jest głównie poprzez obserwację 6 lekcji przedmiotowych wybranych przez
studenta spośród następujących: język angielski, język francuski, język niemiecki oraz wiedza o
społeczeństwie. W efekcie obserwacji student wyciąga wnioski dotyczące: komunikacji i budowania
relacji, motywowania oraz indywidualizacji pracy uczniów, jak również zarządzania klasą przez
nauczycieli. Wnioski omawia z mentorem. Na realizację zadania 5 przewidzianych jest 7 godzin: 6
godzin obserwacji i 1 godzina konsultacji z mentorem.
Zadanie 6 realizowane jest poprzez bezpośrednią obserwację pracy rady pedagogicznej oraz zespołu
wychowawców klas – lub, jeśli nie jest to możliwe, poprzez rozmowy z nauczycielami uczestniczącymi
w tych spotkaniach. Na podstawie zebranych informacji student formułuje wnioski dotyczące
organizacji, tematyki i znaczenia tych form współpracy dla funkcjonowania szkoły oraz działań
wychowawczych. Na realizację zadania 6 przewidziane są 2 godziny.
Zadanie 7 realizowane jest poprzez bezpośrednią obserwację działań opiekuńczo-wychowawczych
nauczycieli poza lekcjami – m.in. podczas dyżurów międzylekcyjnych oraz wyjść szkolnych. Student
przygląda się sposobom reagowania nauczycieli na potrzeby uczniów, trosce o bezpieczeństwo oraz
budowaniu relacji i wspieraniu integracji w sytuacjach pozalekcyjnych. Na realizację zadania 7
przewidziane są 2 godziny.
Zadanie 8 realizowane jest poprzez zaplanowanie i przeprowadzenie dwóch godzin zajęć
wychowawczych pod nadzorem nauczyciela mentora. Student przygotowuje konspekty do obu zajęć,
prowadzi je samodzielnie, a po ich zakończeniu formułuje autorefleksje, odnosząc się do przebiegu
zajęć oraz własnej roli jako prowadzącego. Na realizację zadania 8 przewidziane są 3 godziny: 2
godzin prowadzenia zajęć i 1 godzina konsultacji z mentorem.
Zadanie 9 realizowane jest poprzez uważne wychwytywanie sytuacji i zdarzeń pedagogicznych,
zarówno zaobserwowanych, jak i doświadczonych, a następnie opracowanie wybranej sytuacji w
arkuszu analizy. Student dokumentuje jej kontekst i przebieg, formułuje refleksję oraz wnioski dla
własnej praktyki nauczycielskiej. Na realizację zadania 9 przewidziana jest 1 godzina.
Zadanie 10 realizowane jest poprzez ciągłe współdziałanie z nauczycielem mentorem oraz innymi
nauczycielami w trakcie całych praktyk. Współpraca ta służy poszerzaniu wiedzy studenta i jest
powiązana z realizacją pozostałych zadań, bez wyznaczonego osobnego limitu godzinowego.
Efekty uczenia się
Efekty kierunkowe realizowane w ramach przedmiotu:
K_U15, K_U19, K_U26, K_U27, K_K05, K_K06, K_K11
Efekty przedmiotowe:
Wiedza – student:
B.3.W1. – zna i rozumie zadania charakterystyczne dla szkoły lub placówki systemu oświaty oraz
środowisko, w jakim one działają
B.3.W2. – zna i rozumie organizację, statut i plan pracy szkoły, program wychowawczo-profilaktyczny
oraz program realizacji doradztwa zawodowego
B.3.W3. – zna i rozumie zasady zapewniania bezpieczeństwa uczniom w szkole i poza nią
Umiejętności – student:
B.3.U1. – potrafi wyciągać wnioski z obserwacji pracy wychowawcy klasy, jego interakcji z uczniami
oraz sposobu, w jaki planuje i przeprowadza zajęcia wychowawcze
B.3.U2. – potrafi wyciągać wnioski z obserwacji sposobu integracji działań opiekuńczo-
wychowawczych i dydaktycznych przez nauczycieli przedmiotów
B.3.U3. – potrafi wyciągać wnioski, w miarę możliwości, z bezpośredniej obserwacji pracy rady
pedagogicznej i zespołu wychowawców klas
B.3.U4. – potrafi wyciągać wnioski z bezpośredniej obserwacji pozalekcyjnych działań opiekuńczo-
wychowawczych nauczycieli, w tym podczas dyżurów na przerwach międzylekcyjnych i
zorganizowanych wyjść grup uczniowskich
B.3.U5. – potrafi zaplanować i przeprowadzić zajęcia wychowawcze pod nadzorem opiekuna praktyk
zawodowych
B.3.U6. – potrafi analizować, przy pomocy opiekuna praktyk zawodowych oraz nauczycieli
akademickich prowadzących zajęcia w zakresie przygotowania psychologiczno-pedagogicznego,
sytuacje i zdarzenia pedagogiczne zaobserwowane lub doświadczone w czasie praktyk
Kompetencje – student:
B.3.K1. – jest gotów do skutecznego współdziałania z opiekunem praktyk zawodowych i z
nauczycielami w celu poszerzania swojej wiedzy
Kryteria oceniania
Metody oceniania:
Praktyki oceniane są na podstawie dokumentacji z przebiegu praktyk, przedkładanej uczelnianemu
opiekunowi praktyk. W skład dokumentacji wchodzą:
1. Dokumenty potwierdzające spełnienie przez studenta wymagań formalnych, podpisane przez
nauczyciela mentora i opatrzone pieczęcią placówki przyjmującej. Za te dokumenty nie są
przyznawane punkty, jednak złożenie kompletnej, w pełni wypełnionej dokumentacji formalnej jest
warunkiem wstępnym dopuszczającym do zaliczenia praktyk.
• Zgoda dyrektora szkoły na przyjęcie studenta / studentki na praktyki psychologiczno-pedagogiczne;
• Deklaracja mentora o przyjęciu studenta na praktyki psychologiczno-pedagogiczne;
• Dziennik praktyk, zawierający: daty odbycia praktyk, a także liczbę, terminy oraz tematy
obserwowanych i przeprowadzonych lekcji lub zajęć wychowawczych oraz wszystkich innych działań
wynikających z zakresu obowiązków i czynności realizowanych przez studenta i symbol klasy w której
się odbyły;
• Potwierdzenie odbytych praktyk psychologiczno-pedagogicznych.
2. Dokumenty potwierdzające spełnienie przez studenta wymagań merytorycznych i osiągnięcie
efektów uczenia się:
• Arkusz oceny praktykanta przez nauczyciela mentora, weryfikuje efekty: B.3.W1., B.3.W2., B.3.W3.,
B.3.U2., B.3.U3., B.3.U4., B.3.U5., B.3.K1.;
• Arkusz obserwacji pracy wychowawcy (ocenie podlega jedna, losowo wybrana przez uczelnianego
opiekuna praktyk, tabela obserwacji zajęć wychowawczych oraz cała część II Arkusza - „Pozostałe
obszary i aspekty pracy wychowawcy”), weryfikuje efekt B.3.U1.;
• Konspekty zajęć wychowawczych przeprowadzonych samodzielnie przez studenta (ocenie podlega
jeden, losowo wybrany konspekt), weryfikują efekt B.3.U5.
• Arkusz analizy sytuacji / zdarzenia pedagogicznego, weryfikuje efekt B.3.U6.
Kryteria oceniania:
1. Arkusz oceny praktykanta przez nauczyciela mentora (maks. 50 pkt)
Wiedza studenta: skala ocen 0 – 0,5 – 1 pkt; maks. 12 pkt
Umiejętności studenta: skala ocen 0 – 1 – 2; maks. 20 pkt
Kompetencje studenta: skala ocen 0 – 1 – 2 – 3; maks. 18 pkt
Zamieszczona w Arkuszu opinia mentora ma charakter uzupełniający i wspierający; nie ma wpływu na
ocenę.
2. Arkusz obserwacji pracy wychowawcy (maks. 25 pkt)
I. Tabela obserwacji zajęć wychowawczych
A. Obserwacje studenta – maks. 10 pkt
B. Refleksje i wnioski studenta – maks. 5 pkt
II. Pozostałe obszary i aspekty pracy wychowawcy
A. Obserwacje studenta – maks. 5 pkt
B. Refleksje i wnioski studenta – maks. 5 pkt
3. Kryteria oceny konspektu zajęć wychowawczych (maks. 20 pkt)
I. Planowanie zajęć – maks. 10 pkt (maks. 2 pkt. za każde kryterium)
II. Refleksja po zajęciach – maks. 10 pkt (maks. 2 pkt. za każdy obszar autorefleksji)
4. Arkusz analizy sytuacji / zdarzenia pedagogicznego (maks. 5 pkt)
Szczegółowość opisu sytuacji – maks. 1 pkt
Głębokość refleksji pedagogicznej – maks. 2 pkt
Umiejętność formułowania wniosków dla własnej praktyki – maks. 2 pkt
Szczegółowe deskryptory do poszczególnych kryteriów znajdują się w Arkuszach.
Opis ocen i progi punktowe:
Przy ocenie praktyk stosuje się następującą skalę ocen:
93 do 100% – bardzo dobry (5);
87 do 92% – dobry plus (4+);
80 do 86% – dobry (4);
70 do 79% – dostateczny plus (3+);
60 do 69% – dostateczny (3);
poniżej 60% – niedostateczny (2).
Student może uzyskać ocenę celującą (5!) jeżeli osiągnął wynik określony dla oceny bardzo dobrej (5)
oraz wykazał się ponadprzeciętną i wyróżniającą aktywnością i zaangażowaniem w realizację praktyk.
Literatura
Dokumentacja wewnątrzszkolna placówki, w której realizowane są praktyki
Literatura wskazana przez mentora (szkolnego opiekuna praktyk)