Wspólnoty społeczne 4100-2SWSPOLSPOL
1. Pojęcie wspólnoty i grupy społecznej – definicje, funkcje, mechanizmy przynależności społecznej
2. Tożsamość społeczno-kulturowa: regionalna, narodowa, etniczna, obywatelska, europejska i ich współistnienie
3. Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce: status prawny, prawa mniejszości, miejsca zwartego zamieszkania
4. Grupy posługujące się językiem regionalnym w Polsce i rola języka w kulturze
5. Migranci i uchodźcy w Polsce. Pojęcia, procesy migracyjne, sytuacja społeczna i prawna
6. Wielokulturowość i integracja społeczna
7. Ksenofobia, rasizm, szowinizm i antysemityzm. Definicje, mechanizmy, przeciwdziałanie
8. Prawa człowieka a prawa mniejszości – podstawy prawne, instytucje ochrony, edukacja prawna
9. Region jako wspólnota – lokalna historia, postacie i wydarzenia z dziejów regionu
10. Relacje między większością a mniejszościami. Stereotypy, dyskryminacja, inkluzja społeczna
11. Kultura a społeczeństwo – wspólnota symboli, języka, wartości. Znaczenie dziedzictwa kulturowego i językowego
12. Europejskie modele polityki wobec mniejszości i migrantów. Porównania międzynarodowe, przykłady dobrych praktyk
13. Dialog międzykulturowy w praktyce społecznej: inicjatywy lokalne, mediacje, działania NGOs
14. Analiza przekazów medialnych dotyczących mniejszości i migrantów
15. Rola szkoły i nauczyciela w kształtowaniu postaw szacunku
----------------------------------------------------------------------------------
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Efekty uczenia się:
Wiedza
Student zna i rozumie:
S3_W02 treści nauczania przedmiotu szkolnego wiedza o społeczeństwie na II etapie edukacyjnym oraz typowe trudności uczniów związane z ich opanowaniem
Umiejętności
Student potrafi:
S3_U03 interpretować treści nauczania objęte podstawą programową przedmiotu szkolnego wiedza o społeczeństwie na II etapie edukacyjnym z perspektywy aktualnego stanu wiedzy z zakresu dyscyplin z nimi powiązanych
Kompetencje społeczne
Student jest gotów do:
S3_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści w ramach przedmiotu szkolnego: język angielski i przedmiotu szkolnego wiedza o społeczeństwie
na II etapie edukacyjnym
Efekty przedmiotowe:
Wiedza – student:
● wyjaśnia treści nauczania wiedzy o społeczeństwie na II etapie edukacyjnym oraz wskazuje typowe trudności uczniów w ich przyswajaniu (S3_W02)
Umiejętności – student:
● analizuje i wyjaśnia zjawiska społeczno-polityczne, odwołując się do treści podstawy programowej WOS oraz aktualnej wiedzy z zakresu politologii, socjologii i prawa (S3_U03)
Kompetencje społeczne – student:
● weryfikuje i uzasadnia trafność posiadanej wiedzy i formułuje uzasadnione sądy dotyczące treści nauczania wiedzy o społeczeństwie (S3_K01)
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze) oraz terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych przewidzianych do realizacji zarówno podczas zajęć stacjonarnych jak i na platformie e-learningowej.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie wyników uzyskanych w ramach przyjętych metod oceniania, zgodnie z podanymi wagami.
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania.
Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego i wcześniejszego uzgodnienia będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności — skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
Formy oceniania (symbole weryfikowanych efektów uczenia się, punktacja, waga w ocenie końcowej):
● Prezentacja projektu grupowego?: przykład: Społeczność lokalna jako przestrzeń dialogu. Opracowanie lokalnej diagnozy społeczno-kulturowej (S3_W02, S3_U03, S3_K01, 20 pkt, 70%)
Kryteria oceny:
Trafność i zakres diagnozy lokalnego środowiska społeczno-kulturowego): 5 pkt (S3_U03)
Powiązanie treści projektu z podstawą programową WOS: 5 pkt (S3_W02)
Refleksja nad typowymi trudnościami w zrozumieniu tematów związanych z różnorodnością kulturową, lokalną tożsamością lub integracją: 5 pkt (S3_W02, S3_K01)
Analiza postaw społecznych wobec różnorodności: 5 pkt (S3_K01)
Propozycje działań sprzyjających dialogowi: 5 pkt (S3_K01)
● Test końcowy w formie pisemnej(S3_W02, S3_U3; 10 pkt, 40%)
Kryteria oceny:
Pytania zamknięte:
poprawna odpowiedź – punkt za każdą poprawną odpowiedź
Pytania otwarte:
Merytoryczna poprawność odpowiedzi (S3_W02)
Umiejętność stosowania przykładów (S3_W02, S3_U03)
Trafność argumentacji: 5 pkt (S3_W02, S3_U03))
Uzasadnienie i refleksja: 5 pkt (S3_K01)
Skala ocen:
90% - 100% - 5
81% - 89% - 4,5
71% - 80% - 4
61% - 70% - 3,5
50% - 60% - 3
49% - 0% - 2
Literatura
B. Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003, Rozdział III. Kultura, s. 75-91.
B. Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003, podrozdział: Metody i narzędzia badawcze socjologii, s. 43-51.
B. Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003, podrozdział: Życie społeczne człowieka z perspektywy biologii ewolucyjnej, podrozdział: Rola społeczna, s. 66-71, 144-149.
F. Znaniecki. Ludzie teraźniejsi, a cywilizacja przyszłości, Warszawa 2001, część II, rozdz. 1 Osobowość społeczna, s. 89 – 124.
F. Znaniecki, Metoda socjologii, Warszawa 2008, rozd. 1, 2, 3.
P.L. Berger, T. Luckmann, Społeczne tworzenie rzeczywistości, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983, Rozdział III. Społeczeństwo jako rzeczywistość subiektywna (fragment), s. 202-226.
J. Szmatka, Małe struktury społeczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
H. Domański, Struktura społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2007, Rozdział 12. Ruchliwość społeczna, podrozdział: Podstawowe pojęcia, Rozdział 14. Wyniki badań nad ruchliwością, s. 194-198, 233-253.
H. Domański, Struktura społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2007, Rozdział 3. Stratyfikacja, Rozdział 4. Klasy społeczne, Rozdział 6. Teza o śmierci klas, s. 38-52, 53-68, 81-103.
P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Wydawnictwo Znak, Kraków 2003, Rozdział 19. Zmiana społeczna, rozwój, postęp, s. 437-453.
R. K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, Warszawa 2002, rozdz. Struktura społeczna i anomia, s. 197 – 224.
M. Weber, Polityka jako zawód i powołanie, Kraków 1998, rozdz. 1 Polityka jako zawód i powołanie, s. 55 – 110.
W. Łukowski, Społeczne tworzenie ojczyzn, Warszawa 2002, fragment: O przydatności pojęcia ojczyzna do analizowania rzeczywistości społecznej oraz Ojczyzna ideologiczna a ojczyzna prywatna, s. 73-81.
A. Kłoskowska, Kultury narodowe u korzeni, Warszawa 1996, rozdz. I, p. 1, s. 15 – 41.
Z. Bauman, Glokalizacja, czyli komu globalizacja, komu lokalizacja, „Studia Socjologiczne” 1997, nr 3, s. 53 – 68.
I. Sadowski, Społeczna konstrukcja demokracji loklalnej, Warszawa 2011, rozd. 1 i 2.
W. Łukowski, Społeczność na granicy., Warszawa 2009, rozdz. 1 i 2.
W. Łukowski, Społeczne tworzenie ojczyzn, Warszawa 2002, rozdz. 6.
Materiały internetowe wykorzystywane na biężąco.
Dla szczególnie zainteresowanych:
P. Berger, Zaproszenie do socjologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, pozostałe rozdziały.
Ch.W. Mills, Wyobraźnia socjologiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, Rozdział: Obietnica, s. 49-77.
E. Goffman, Człowiek w teatrze życia codziennego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1981.
H. Domański, Struktura społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2007, Rozdział 3. Stratyfikacja, Rozdział 4. Klasy społeczne, s. 38-52, 53-68.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: