Zarządzanie klasą językową, budowanie relacji i motywowanie ucznia 4100-2SPMEN-ZKJN

Zadanie: Doskonalenie kompetencji zawodowych nauczycieli języków obcych – dwusemestralne doskonalące studia podyplomowe dla co najmniej 100 czynnych zawodowo nauczycieli języków obcych (angielskiego, francuskiego, niemieckiego) jest finansowane ze środków otrzymanych z Ministerstwa Edukacji Narodowej na podstawie umowy nr

MEN/2026/DKO/159

Wartość finansowania: 635 000, 00 PLN

================================================
1. Charakterystyka i cele kursu
Kurs poświęcony jest zarządzaniu klasą językową (classroom management) rozumianemu nie jako dyscyplinowanie uczniów, lecz jako kompleksowe projektowanie warunków sprzyjających uczeniu się języka obcego. Obejmuje ono organizację procesu dydaktycznego, kształtowanie reguł i rutyn, zarządzanie interakcją, budowanie relacji, wspieranie motywacji i zaangażowania uczniów, monitorowanie przebiegu lekcji, zapobieganie sytuacjom trudnym oraz adekwatne reagowanie na zakłócenia.
W przyjętym ujęciu zarządzanie klasą stanowi szeroki system organizacji i sterowania procesem nauczania, natomiast jego zasadniczym celem jest tworzenie warunków umożliwiających efektywną pracę nad językiem, zapewnienie uczniom poczucia bezpieczeństwa oraz budowanie społecznej odpowiedzialności za przebieg zajęć. W dydaktyce języków obcych szczególnego znaczenia nabiera przy tym zapewnianie aktywnego czasu uczenia się, płynności toku lekcji, jasności oczekiwań oraz możliwie szerokiego uczestnictwa uczniów w komunikacji w języku docelowym.
Kurs rozwija wiedzę dotyczącą komunikacji i interakcji w klasie oraz możliwych zakłóceń tych procesów. Uczestnicy poznają sposoby organizowania przestrzeni i pracy podczas lekcji językowej, uczą się dobierać formy pracy do celów dydaktycznych, wieku i potrzeb uczniów oraz analizują rolę nauczyciela w rozwijaniu kompetencji osobistych i społeczno-emocjonalnych. Ważny element kursu stanowią również strategie zapobiegania trudnym zachowaniom, monitorowania pracy uczniów, mediacji oraz dialogowego rozwiązywania konfliktów z poszanowaniem godności i potrzeb każdej osoby.
Istotnym założeniem kursu jest prewencyjny charakter zarządzania klasą. Zamiast koncentrować się przede wszystkim na sankcjach stosowanych po wystąpieniu problemu, uczestnicy uczą się projektować takie środowisko dydaktyczne, w którym reguły, procedury, rutyny, sposób formułowania poleceń, struktura zadań, monitorowanie oraz językowe wsparcie uczniów ograniczają prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń.
2. Efekty uczenia się
Kurs realizuje efekty kierunkowe W7, W9, U4, U5, U10 oraz K3 dotyczące interakcji i komunikacji w klasie szkolnej, zmieniających się społecznych i psychologicznych uwarunkowań pracy nauczyciela, moderowania interakcji uczniowskiej, refleksji nad własnym warsztatem, organizowania pracy indywidualnej i zespołowej oraz etycznego i dialogowego rozwiązywania konfliktów.
Wiedza
Po ukończeniu kursu uczestnik:
• wyjaśnia pojęcie zarządzania klasą językową i odróżnia jego funkcję od wąsko rozumianego utrzymywania dyscypliny;
• zna podstawowe elementy prewencyjnego zarządzania klasą: reguły, rutyny, procedury, organizację przestrzeni, zarządzanie przejściami między fazami lekcji oraz monitorowanie;
• rozumie zależność między zarządzaniem klasą, aktywizacją poznawczą, konstruktywnym wsparciem i jakością procesu dydaktycznego;
• zna rolę języka nauczyciela, sposobu formułowania poleceń i pytań oraz organizacji interakcji w nauczaniu języka obcego;
• rozumie znaczenie autonomii, poczucia własnej skuteczności, informacji zwrotnej, empatii i relacji interpersonalnych dla motywacji uczniów;
• rozpoznaje różne typy trudnych zachowań i możliwe przyczyny zakłóceń toku lekcji;
• zna zasady stopniowania interwencji, deeskalacji, mediacji i dialogowego rozwiązywania konfliktów;
• zna podstawowe sposoby obserwacji i ewaluacji jakości zarządzania klasą.
Umiejętności
Po ukończeniu kursu uczestnik potrafi:
• projektować jasne, pozytywnie sformułowane reguły oraz funkcjonalne rutyny dla klasy językowej;
• organizować przebieg zajęć w sposób ograniczający straty czasu i zwiększający aktywny czas uczenia się;
• dobierać formy pracy indywidualnej, w parach i w grupach do celu językowego i dydaktycznego;
• formułować jasne polecenia i moderować interakcję uczniowską z wykorzystaniem adekwatnego języka nauczyciela;
• wykorzystywać rusztowanie językowe, np. modele wypowiedzi, początki zdań, pytania pomocnicze i środki językowe potrzebne do realizacji określonej funkcji dyskursywnej;
• rozpoznawać potencjalne źródła trudnych zachowań, w tym niejasność zadania, przeciążenie językowe, lęk komunikacyjny, konflikt lub naruszenie reguł;
• dobierać interwencję adekwatną do rodzaju i intensywności zakłócenia;
• analizować własne działania nauczycielskie i formułować konkretne cele służące doskonaleniu własnego warsztatu.
Kompetencje społeczne
Po ukończeniu kursu uczestnik jest gotów do:
• budowania relacji opartych na szacunku, empatii, konsekwencji i odpowiedzialności;
• reagowania na trudne zachowania bez poniżania ucznia i bez niepotrzebnej eskalacji konfliktu;
• uwzględniania indywidualnych, społecznych, emocjonalnych i językowych uwarunkowań zachowania ucznia;
• podejmowania refleksji nad własnym sposobem prowadzenia zajęć;
• poszukiwania rozwiązań dialogowych oraz traktowania sytuacji trudnych również jako źródła informacji o jakości organizacji procesu dydaktycznego.
3. Organizacja kursu
Kurs obejmuje pięć jednostek dydaktycznych po dwie godziny:
1. cztery spotkania synchroniczne online – łącznie 8 godzin;
2. jeden moduł asynchroniczny – 2 godziny.
Poszczególne spotkania prowadzą od podstaw teoretycznych poprzez analizę strategii prewencyjnych, organizację interakcji i budowanie relacji aż do diagnozowania trudnych zachowań i refleksyjnej ewaluacji własnej praktyki.
________________________________________
Moduł 1. Zarządzanie klasą językową jako element jakości nauczania
Forma: synchroniczna
Czas: 2 godziny
Cele
Uczestnicy:
• definiują zarządzanie klasą językową;
• odróżniają zarządzanie klasą od wąsko rozumianej dyscypliny;
• rozpoznają podstawowe wymiary skutecznego zarządzania klasą;
• analizują związki między organizacją lekcji, bezpieczeństwem ucznia, aktywnym czasem uczenia się i efektywnością nauczania języka.

Moduł 2. Prewencyjne zarządzanie klasą: reguły, rutyny, organizacja i aktywizacja
Forma: synchroniczna
Czas: 2 godziny
Cele
Uczestnicy:
• projektują strategie prewencyjnego zarządzania klasą;
• formułują jasne i pozytywne reguły;
• planują rutyny organizujące poszczególne fazy lekcji;
• dostosowują organizację przestrzeni i formy pracy do celów lekcji językowej;
• analizują wpływ organizacji zajęć na aktywny czas uczenia się.
Moduł 3. Interakcja, język nauczyciela, relacje i motywowanie ucznia
Forma: synchroniczna
Czas: 2 godziny
Cele
Uczestnicy:
• analizują rolę języka nauczyciela w zarządzaniu klasą językową;
• uczą się organizować interakcję tak, aby zwiększać udział uczniów;
• dobierają strategie wzmacniające autonomię, poczucie własnej skuteczności i motywację;
• analizują znaczenie relacji nauczyciel–uczeń oraz klimatu emocjonalnego klasy.

Moduł 4. Trudne zachowania, zakłócenia toku lekcji, konflikty i deeskalacja
Forma: synchroniczna
Czas: 2 godziny
Cele
Uczestnicy:
• diagnozują różne rodzaje zakłóceń toku lekcji;
• odróżniają zachowanie trudne od trudności wynikających z przeciążenia, niepewności lub lęku językowego;
• dobierają stopień interwencji do sytuacji;
• stosują zasady deeskalacji i dialogowego rozwiązywania konfliktów;
• analizują etyczne granice działań nauczyciela.

Moduł 5. Obserwacja, ewaluacja i rozwój własnego warsztatu nauczyciela
Forma: asynchroniczna
Czas: 2 godziny
Cele
Uczestnicy:
• analizują zarządzanie klasą jako obserwowalny wymiar jakości nauczania;
• stosują kryteria pozwalające ocenić organizację i przebieg lekcji;
• dokonują refleksji nad własnymi lub obserwowanymi działaniami nauczyciela;
• przygotowują indywidualny plan doskonalenia wybranego aspektu zarządzania klasą.