Wspieranie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w procesie uczenia się języka obcego 4100-2SPMEN-WUzSPEA
Zadanie: Doskonalenie kompetencji zawodowych nauczycieli języków obcych – dwusemestralne doskonalące studia podyplomowe dla co najmniej 100 czynnych zawodowo nauczycieli języków obcych (angielskiego, francuskiego, niemieckiego) jest finansowane ze środków otrzymanych z Ministerstwa Edukacji Narodowej na podstawie umowy nr
MEN/2026/DKO/159
Wartość finansowania: 635 000, 00 PLN
================================================
Kurs ma na celu doskonalenie wiedzy i umiejętności uczestników w zakresie świadomego, elastycznego i skutecznego dostosowywania procesu nauczania języka obcego do zróżnicowanych możliwości i potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE). Umożliwia połączenie uporządkowanej wiedzy teoretycznej z praktycznymi rozwiązaniami, które można zastosować podczas planowania i prowadzenia zajęć językowych. Uczestnicy doskonalą umiejętność rozpoznawania barier utrudniających uczniom przyswajanie języka obcego, a także dobierania takich metod, form pracy i środków dydaktycznych, które sprzyjają aktywnemu uczestnictwu każdego ucznia w procesie edukacyjnym.
Szczególny nacisk położony jest na pogłębianie świadomości metodycznej oraz rozbudowywanie warsztatu nauczyciela pracującego w środowisku edukacji włączającej. Kurs uwzględnia potrzeby uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, w tym przede wszystkim z dysleksją, uczniów z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), a także osób w spektrum autyzmu. Uczestnicy analizują typowe trudności, jakie mogą pojawiać się u tych uczniów podczas rozwijania poszczególnych sprawności językowych, takich jak czytanie, pisanie, rozumienie ze słuchu i komunikacja ustna. Analizują również sposoby wspierania koncentracji, zapamiętywania, organizacji pracy, motywacji oraz poczucia bezpieczeństwa w sytuacjach wymagających posługiwania się językiem obcym.
Ważnym elementem zajęć jest operacjonalizacja założeń Uniwersalnego Projektowania w Nauczaniu (UDL). Podejście to zakłada tworzenie środowiska edukacyjnego dostępnego dla możliwie szerokiej grupy uczniów już na etapie planowania procesu dydaktycznego. Uczestnicy doskonalą umiejętność przygotowywania zajęć zapewniających różnorodne sposoby prezentowania treści, angażowania uczniów oraz umożliwiania im demonstrowania zdobytej wiedzy i umiejętności. Pozwala to ograniczać bariery edukacyjne, zwiększać samodzielność uczniów oraz wzmacniać ich motywację i aktywność podczas lekcji.
Kurs porusza problematykę zarządzania różnorodnością w klasie językowej, postrzeganej jako zasób. Uczestnicy poszerzają wiedzę na temat sposobów budowania atmosfery akceptacji, przewidywalności i współpracy, przeciwdziałania wykluczeniu oraz wspierania pozytywnych relacji między uczniami. Zajęcia pokazują, jak reagować na trudne zachowania i przeciążenie ucznia, jak wzmacniać jego mocne strony oraz jak tworzyć warunki sprzyjające podejmowaniu prób komunikacyjnych bez nadmiernego lęku przed błędem lub oceną.
|
W cyklu 2026Z:
Kurs ma na celu doskonalenie wiedzy i umiejętności uczestników w zakresie świadomego, elastycznego i skutecznego dostosowywania procesu nauczania języka obcego do zróżnicowanych możliwości i potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE). Umożliwia połączenie uporządkowanej wiedzy teoretycznej z praktycznymi rozwiązaniami, które można zastosować podczas planowania i prowadzenia zajęć językowych. Uczestnicy doskonalą umiejętność rozpoznawania barier utrudniających uczniom przyswajanie języka obcego, a także dobierania takich metod, form pracy i środków dydaktycznych, które sprzyjają aktywnemu uczestnictwu każdego ucznia w procesie edukacyjnym. |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Efekty przedmiotowe (P) i odpowiadające im efekty kierunkowe (K):
Wiedza:
P_W01. Student zna i wyjaśnia zasady doboru metod nauczania, form pracy oraz środków dydaktycznych wspierających naukę języka obcego przez uczniów z dysleksją, ADHD oraz uczniów w spektrum autyzmu. (W5)
P_W02. Student rozumie założenia edukacji włączającej i Uniwersalnego Projektowania w Nauczaniu (UDL) oraz wyjaśnia możliwości ich zastosowania w planowaniu i prowadzeniu lekcji języka obcego. (W8)
P_W03. Student zna i analizuje najczęstsze trudności edukacyjne, poznawcze, emocjonalne i społeczne uczniów z dysleksją, ADHD oraz uczniów w spektrum autyzmu, a także ich wpływ na proces uczenia się języka obcego i funkcjonowanie w klasie. (W9)
Umiejętności:
P_U01. Student potrafi dostosować materiały dydaktyczne, polecenia, tempo pracy, formy aktywności oraz środki wspierające uczenie się języka obcego do możliwości i potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. (U7)
P_U02. Student potrafi dobrać i zastosować zróżnicowane sposoby sprawdzania osiągnięć językowych oraz udzielania informacji zwrotnej, uwzględniające indywidualne możliwości uczniów z dysleksją, ADHD oraz uczniów w spektrum autyzmu. (U8)
P_U03. Student potrafi wykorzystać w praktyce i zoperacjonalizować założenia edukacji włączającej i UDL, obejmujące zróżnicowane cele, zadania, formy pracy oraz sposoby wspierania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. (U9)
Kompetencje społeczne:
P_K01. Student kieruje się szacunkiem, empatią i zasadami etycznymi w pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, oferuje im adekwatne wsparcie oraz dialogowe rozwiązywania trudnych sytuacji w klasie językowej. (K3)
P_K02. Student potrafi krytycznie i refleksyjnie oceniać własne działania dydaktyczne oraz elastycznie dostosowywać metody nauczania, formy pracy i typy zadań do zróżnicowanych możliwości i potrzeb uczniów. (K4)
Kryteria oceniania
1. Zasady zaliczenia przedmiotu
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest:
– obecność na zajęciach,
– terminowe wykonanie wszystkich obowiązkowych zadań pisemnych i/lub ustnych realizowanych podczas zajęć oraz na platformie e-learningowej.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie metod i kryteriów oceniania opisanych poniżej w punktach 2, 3 i 4.
Korzystanie z narzędzi SI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie w zakresie niesprzecznym z realizacją zakładanych efektów uczenia się, za zgodą prowadzącego, po uzgodnieniu zakresu ich zastosowania. Wykorzystanie narzędzi SI bez zgody prowadzącego jest traktowane jako naruszenie zasad samodzielności i skutkuje brakiem zaliczenia.
2. Metody oceniania
Test pisemny
- weryfikowane efekty uczenia się: W5, W8, W9, U7, U8, U9, K3, K4
3. Kryteria oceniania
Kryteria oceny z testu:
- poprawność odpowiedzi,
- kompletność odpowiedzi.
Kryteria oceny testu stosowane są łącznie. Oba muszą być spełnione w stopniu przynajmniej zadowalającym. Ocena testu odbywa się zgodnie z obowiązującą punktacją i skalą ocen.
4. Skala ocen
Próg uzyskania oceny pozytywnej i zaliczenia przedmiotu to uzyskanie minimum 60% z testu.
90–100% → bardzo dobry (5,0)
85–89% → dobry plus (4,5)
75–84% → dobry (4,0)
70–74% → dostateczny plus (3,5)
60–69% → dostateczny (3,0)
0–59% → niedostateczny (2,0)
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Literatura obowiązkowa
Wybrane rozdziały i fragmenty z poniższych pozycji:
1. Kormos, J., & Smith, A. M. (2024). Teaching languages to students with specific learning differences (2nd ed.). Multilingual Matters.
2. Kormos, J., & Indrarathne, B. (2025). Specific learning differences in learning, teaching, and assessing additional languages. Language Teaching, 1–25.
3. Kałdonek-Crnjaković, A., & Nijakowska, J. (in press). Neurodiverse students – ASD, ADHD, and Tourette’s syndrome. In K. R. Mahan & D. Tsagari (Eds.), Inclusive instruction and assessment in TESOL: Strategies for teaching diverse learners. Routledge.
4. Nijakowska, J. (in press). Neurodiverse multilingual learners with specific learning disorder (SLD), developmental language disorder (DLD), and speech sound disorder (SSD). In K. R. Mahan & D. Tsagari (Eds.), Inclusive instruction and assessment in TESOL: Strategies for teaching diverse learners. Routledge.
5. Materiały dostarczone przez prowadzącego na zajęcia i umieszczone na platformie e-learningowej.
Literatura uzupełniająca
1. Cirocki, A., Indrarathne, B., & McCulloch, S. (Eds.). (2023). Cognitive and educational psychology for TESOL: A guide for practitioners. Springer.
2. Kormos, J. (2017). The second language learning processes of students with specific learning difficulties. Routledge.
3. Floyd, K. K., Jeffs, T., & Puckett, K. S. (2024). Assistive technology and Universal Design for Learning: Toolkits for inclusive instruction. Plural Publishing.
4. Instytut Badań Edukacyjnych. (2024). Projektowanie uniwersalne w edukacji: Poradnik dla nauczycieli i nauczycielek. Instytut Badań Edukacyjnych.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Forma zajęć: konwersatorium |