Nauka o państwie i prawie 4100-2SNAOPPO
W ramach pierwszego semestru omawiane będą zagadnienia dotyczące istoty państwa, wskazane zostaną elementy definicji państwa (ludność, terytorium, władza) , jego cechy i podstawowe funkcje. Osobnym zagadnieniem będzie istota suwerenności państwa - w ujęciu historycznym, jak i współczesnym.
Omówione zostaną kwestie związane z genezą państwa, następnie przedstawione koncepcje pochodzenia państwa w wybranych doktrynach starożytnych, średniowiecznych, nowożytnych i współczesnych. Istota państwa zostanie wskazana poprzez dokonania filozofów i teoretyków pańątwa państwo ( państwo wspólnotą dobra ogółu, wspólnotą etyczna, organizacją zła społecznego, korporacją terytorialną, przymusową organizacją społeczeństwa, globalną organizacją społeczeństwa).
Omówiony zostanie również problem typologii państw i Kontrowersje wokół pojęcia typ państwa. Forma państwa (Pojęcie formy państwa (trzy składniki). Forma rządów- modele i przykłady. Monarchie i republiki.
Ustrój terytorialny państwa. Federalizm. Unitaryzm. Regionalizm. Przykłady i charakterystyka państw unitarnych i federalnych. Konfederacje. Centralizacja i decentralizacja.
Pojęcie reżimu politycznego: Reżim demokratyczny. Definicja demokracji. Demokracja według starożytnych. Tradycje demokratyczne. Charakterystyka reżimu demokratycznego. Zagrożenia dla demokracji: populizm. Reżimy niedemokratyczne. Pojęcie autorytaryzmu i pojęcie totalitaryzmu. Reżim autorytarny oraz reżim totalitarny – cechy charakterystyczne, przykłady, różnice.
Władza polityczna i państwowa. Zjawisko władzy. Funkcje władzy. Pojęcie władzy politycznej i państwowej. Podziały i jedność władzy w państwie. Legitymizacja władzy. Koncepcje legitymizacji -D. Eastona, D. Beethama, M. Webera.
Zmiana w dziejach państwa. Rewolucja. Reforma. Transformacja. Zamach stanu. Pucz.
Jednostka, społeczeństwo, naród, państwo i ich relacje w rozwoju historycznym. Naród. Nacjonalizm. Państwo a naród – wzajemne relacje. Państwo narodowe i jego przemiany; państwo narodowe w obliczu globalizacji i integracji europejskiej. Pojęcia: państwo narodowe, globalizacja, europeizacja. Prawa człowieka
Funkcjonariusze państwa: Polityk a urzędnik. Etyka i polityka- wzajemne zależności. Etyka odpowiedzialności i etyka przekonań w polityce. Cechy dobrego polityka według M. Webera. Polityka a administracja w ujęciu M. Webera.).
Zostaną również zaprezentowane podstawowe elementy prawa konstytucyjnego: zasady ustroju państwowego, system źródeł prawa, poszczególne organy władzy publicznej.
----------------------------------------------------------------------------------
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024L: | W cyklu 2025L: |
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Efekty przedmiotowe:
Wiedza – student:
● wyjaśnia treści nauczania wiedzy o społeczeństwie na II etapie edukacyjnym oraz wskazuje typowe trudności uczniów w ich przyswajaniu (S3_W02)
Umiejętności – student:
● analizuje i wyjaśnia zjawiska społeczno-polityczne, odwołując się do treści podstawy programowej WOS oraz aktualnej wiedzy z zakresu politologii, socjologii i prawa (S3_U03)
Kompetencje społeczne – student:
● weryfikuje i uzasadnia trafność posiadanej wiedzy i formułuje uzasadnione sądy dotyczące treści nauczania wiedzy o społeczeństwie (S3_K01)
Efekty uczenia się:
Wiedza
Student zna i rozumie:
S3_W02 treści nauczania przedmiotu szkolnego wiedza o społeczeństwie na II etapie edukacyjnym oraz typowe trudności uczniów związane z ich opanowaniem
Umiejętności
Student potrafi:
S3_U03 interpretować treści nauczania objęte podstawą programową przedmiotu szkolnego wiedza o społeczeństwie na II etapie edukacyjnym z perspektywy aktualnego stanu wiedzy z zakresu dyscyplin z nimi powiązanych
Kompetencje społeczne
Student jest gotów do:
S3_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści w ramach przedmiotu szkolnego: język angielski i przedmiotu szkolnego wiedza o społeczeństwie
na II etapie edukacyjnym
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze) oraz terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych przewidzianych do realizacji zarówno podczas zajęć stacjonarnych jak i na platformie e-learningowej.
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie wyników uzyskanych w ramach przyjętych metod oceniania, zgodnie z podanymi wagami.
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania.
Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego i wcześniejszego uzgodnienia będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności, skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
Formy oceniania (symbole weryfikowanych efektów uczenia się, punktacja, waga w ocenie końcowej):
● Test końcowy w formie pisemnej- pytania otwarte i zamknięte (S3_W02, S3_U03, S3_K01; 20 pkt, 100%)
Skala ocen z testu:
19-20 punktów - 5
17-18 punktów - 4,5
15-16 punktów - 4
13-14 punktów - 3,5
11-12 punktów - 3
9-10 punktów - 2
Skala ocen:
90% - 100% - 5
85% - 89% - 4,5
75% - 84% - 4
70% - 74% - 3,5
60% - 69% - 3
59% - 0% - 2
Literatura
CHAUVIN T., STAWECKI T., WINCZOREK P., Warszawa 2019.
GARLICKI L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2020.
HEYWOOD A., Politologia, Warszawa 2010;
SZMULIK B., ŻMIGRODZKI M. (red.), Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, Lublin 2003, 2007;
WINCZOREK P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2000, 2005, 2011;
ZIELIŃSKI E., Nauka o państwie i polityce, Warszawa 2006.
POGGI, Państwo: jego natura i perspektywy, Warszawa 2010.
Wybrane teksty takich autorów, jak: H. Arendt, J. Baszkiewcz, F. Ryszka, A. Gehlen, C. Schmitt, H. Kelsen, C. W. Mills., M. Weber i inni.
Uwagi
|
W cyklu 2024L:
Student ma prawo do 3 nieobecności. Dodatkowe nieobecności wymagają odrobienia na dyżurze. W przypadku liczby nieobecności przekraczającej połowę liczby zajęć w semestrze student może zostać niedopuszczony do kolokwium zaliczeniowego. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: