Wprowadzenie do Sztucznej Inteligencji 4100-1SWdSZI

Kurs „Wprowadzenie do sztucznej inteligencji” ma na celu wyposażenie przyszłych nauczycieli języków obcych w kompetencje niezbędne do świadomego i krytycznego wykorzystania technologii AI w kontekście edukacyjnym. W obliczu gwałtownego rozwoju narzędzi cyfrowych, przedmiot koncentruje się na zrozumieniu zarówno technicznych, jak i społeczno-etycznych aspektów sztucznej inteligencji, ze szczególnym uwzględnieniem jej zastosowań w dydaktyce językowej.

Program łączy perspektywę teoretyczną z praktycznymi umiejętnościami projektowania zajęć z wykorzystaniem AI. Studenci zapoznają się z mechanizmami działania systemów uczących się, modeli językowych oraz narzędzi generatywnych, a także analizują ich wpływ na proces nauczania-uczenia się. W ramach kursu poruszane są kluczowe kwestie, takie jak: personalizacja treści edukacyjnych, automatyzacja oceny prac językowych, etyka wykorzystania danych ucznia, zagadnienia praw autorskich oraz problem uprzedzeń algorytmicznych.

Ważnym elementem jest kształtowanie postawy odpowiedzialności zawodowej w dobie cyfrowej transformacji. Dyskusje i case studies służyć będą rozwijaniu umiejętności krytycznej oceny gotowych rozwiązań AI oraz projektowania własnych scenariuszy lekcji z poszanowaniem zasad równości,透明nościtransparentności i dobra ucznia. Kurs przygotowuje nie tylko do wykorzystania istniejących narzędzi, ale także do aktywnego uczestnictwa w debacie na temat przyszłości edukacji w erze AI.

Przedmiot ma charakter interdyscyplinarny, czerpiąc z dorobku pedagogiki, glottodydaktyki, socjologii technologii, etyki i prawa. Dzięki połączeniu wykładów, analizy studiów przypadku i warsztatów, studenci zdobędą solidne podstawy do dalszego samodzielnego rozwoju w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości technologicznej.
Przykładowe zagadnienia:

Podstawowe pojęcia AI: uczenie maszynowe, przetwarzanie języka naturalnego (NLP), modele generatywne.

Zastosowania AI w dydaktyce języków obcych: personalizacja nauczania, automatyzacja oceny, narzędzia do tworzenia materiałów.

Etyka AI: bias algorytmiczny, transparentność, odpowiedzialność zawodowa.

Prawo autorskie a generowanie treści przez AI.

AI a relacje nauczyciel–uczeń: szanse i zagrożenia.

Przyszłość AI w edukacji – scenariusze i rekomendacje.

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Krytyczna refleksja nad technologią – kurs priorytetyzuje rozwój świadomości technologicznej i etycznej, umożliwiającej ocenę narzędzi AI w kontekście edukacyjnym. AI jako wsparcie dla nauczyciela – technologie AI traktowane są jako narzędzia wspomagające proces dydaktyczny, a nie zastępujące rolę pedagoga. Integracja perspektywy etyczno-prawnej – zagadnienia prawne i etyczne stanowią integralną część analizy każdego zastosowania AI.

Koordynatorzy przedmiotu

Małgorzata Al-Khatib

Efekty kształcenia

(K_W11) Zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego w kontekście generowania, modyfikowania i wykorzystywania materiałów dydaktycznych przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji. Potrafi zidentyfikować potencjalne naruszenia praw autorskich i zasady licencjonowania treści cyfrowych.
(K_W13) Rozumie fundamentalne społeczne i edukacyjne dylematy związane z rewolucją cyfrową i rozwojem sztucznej inteligencji. Potrafi krytycznie analizować wpływ AI na zawód nauczyciela, proces uczenia się i relacje w środowisku szkolnym, uwzględniając kontekst europejski.
(K_K05) Jest gotów/gotowa do odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela w dynamicznie zmieniającym się świecie technologii. Potrafi podejmować świadome i etyczne decyzje dydaktyczne dotyczące stosowania AI, kierując się uniwersalnymi normami, szacunkiem dla dorobku intelektualnego oraz dbałością o dobro i rozwój ucznia.

Kryteria oceniania

Aktywność podczas wykładów, udział w kwizach i ankietach, test pisemny na koniec semestru; limit nieobecności - 20%

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

Chojnowski, M., Etyka sztucznej inteligencji. Wprowadzenie (2022). Centrum Etyki Technologii Instytutu Humanites (link: https://ethicstech.eu/wp-content/uploads/2022/12/ESIW-v2.0_FINAL.pdf)
Gniewosz, L. (2024).Sztuczna inteligencja: O czym myśli, gdy nikt nie patrzy?.
Janiszewski, B. (2023).Sztuczna inteligencja: To, o czym starszym ci nie mówią.
Madejski, M. (2024).AI: Jak się leczyć do rewolucji?.
Michalska, J. (2024).Szkoła w czasach AI: Jak przygotować dzieci na wyzwania jutra.
Mollick, E. (2024).Współinteligencja: życie i praca ze sztuczną inteligencją. Ebury.
Przegalińska, A. i Oksanowicz, P. (2023).Sztuczna inteligencja: Nieludzka, arcyludzka. Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
Przegalińska, A. i Triantoro, T. (2024).Przenikanie umysłów: Potencjał twórczy współpracy z AI.
Raschka, S. (2024).stwórz własne AI: Jak od podstaw zbudować duży model językowy.
Spitzer, M. (2024).Sztuczna inteligencja: Ponad człowiekiem: AI jako ratunek i zagrożenie.
Suleyman, M. i Bhaskar, M. (2024).Nadchodząca fala: Sztuczna inteligencja, władza i konsekwencja ludzkości w XXI wieku.
Trypuz, R. (2024).Prosto o AI: Jak działa i myśli sztuczna inteligencja?.

Jak używać sztucznej inteligencji zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej w zakresie etyki? Opracowanie przygotowane przez Grupę Roboczą ds. Sztucznej Inteligencji Podgrupa ds. etyki i prawa (link: https://ai.gov.pl/media/2025/05/Raport_GRAI_godna_zaufania_sztuczna_inteligencja_styczen_2025_pdf.pdf).

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 4100-1SWdSZI w USOSweb