Język obcy do celów dydaktycznych 4100-1SPMEN-JOCDA
Zadanie: Doskonalenie kompetencji zawodowych nauczycieli języków obcych – dwusemestralne doskonalące studia podyplomowe dla co najmniej 100 czynnych zawodowo nauczycieli języków obcych (angielskiego, francuskiego, niemieckiego) jest finansowane ze środków otrzymanych z Ministerstwa Edukacji Narodowej na podstawie umowy nr
MEN/2026/DKO/159
Wartość finansowania: 635 000, 00 PLN
================================================
Kurs ma na celu rozwijanie wiedzy uczestników z zakresu interakcji i komunikacji w klasie szkolnej i dyskursu klasowego. Kurs zwraca szczególną uwagę na znaczenie języka jako narzędzia pracy nauczyciela oraz roli języka ojczystego na lekcji języka obcego. Kurs ponadto rozwija umiejętność skutecznego i sprawnego porozumiewania się w języku obcym w celach dydaktycznych i moderowania interakcji między uczniami oraz dobierania i dostosowywania środków wyrazu, funkcji dyskursu w mowie nauczyciela oraz form pracy do celów dydaktycznych. Podczas kursu uczestnicy poznają i wdrażają następujące metody i techniki porozumiewania się̨ w celach dydaktycznych: wykładanie, tłumaczenie, formułowanie i wydawanie poleceń, zadawanie pytań, udzielanie informacji zwrotnej, poprawa błędów, zachęcanie uczniów do wypowiedzi oraz sposoby zwiększania aktywności komunikacyjnej uczniów. Kurs kładzie również nacisk na poprawne oraz adekwatne do wieku uczniów posługiwanie się̨ terminologią gramatyczną i metajęzykiem. Podczas kursu uczestnicy mają okazję dokonać samooceny własnej mowy nauczyciela i wskazać obszary i sposoby pracy nad językiem nauczyciela jako narzędziem dydaktycznym.
Językiem prowadzenia zajęć jest język angielski.
Kurs „Język obcy dla celów dydaktycznych” obejmuje pięć modułów tematycznych.
Każdy moduł zostanie zrealizowany w dwóch trybach:
• podczas zajęć 90-minutowych w trybie synchronicznym: stacjonarnie (Zajęcia 1) i zdalnie na platformie ZOOM (Zajęcia 2-5)
• podczas zajęć 45-minutowych w trybie asynchronicznym: na platformie Kampus
Zakres tematów
I. Język nauczyciela jako narzędzie dydaktyczne
1. funkcje języka nauczyciela
2. czas mówienia nauczyciela (teacher talk time) a czas mówienia ucznia (student talk time)
II. Formułowanie poleceń
1. język obcy w różnych modelach interakcji w klasie językowej
2. język instrukcji (krótkość, zwięzłość, logiczna kolejność, dostosowanie poziomu trudności języka do poziomu zaawansowania językowego uczniów, ramy czasowe, modelowanie i demonstracja, wsparcie wizualne)
3. pytania sprawdzające zrozumienie instrukcji (ICQs – instruction checking questions)
III. Zadawanie pytań i naprowadzanie (elicytacja)
1. Typologia pytań nauczycielskich (pytania testujące/display questions, pytania autentyczne/referential questions, pytania zamknięte/closed-ended questions i pytania otwarte/open-ended questions, pytania sprawdzające zrozumienie słownictwa/gramatyki: CCQs – concept checking questions)
2. Techniki wspomagające (podpowiadanie/prompting, drążenie/probing, przeformułowanie/reformulation)
3. Zarządzanie czasem i ciszą dla zwiększenia interakcji (wait time)
4. Techniki aktywizujące interakcję (nominowanie/nomination, echo/echoing, zwroty podtrzymujące rozmowę/scaffolding interakcyjny)
IV. Poprawa błędów i udzielanie informacji zwrotnej
1. Rodzaje i źródła błędów językowych (pomyłka/mistake, błąd/error, interferencja języka ojczystego i kalki językowe)
2. Korekta natychmiastowa a odroczona
3. Techniki korekty błędów
4. Rodzaje informacji zwrotnej
5. Język niewerbalny w korekcie błędów
V. Język ojczysty i metajęzyk na lekcji języka obcego
1. Rola i miejsce języka ojczystego na lekcjach języka obcego (konteksty użycia L1, zagrożenia nadużywania L1)
2. Metajęzyk (opisywanie gramatyki i struktur językowych, dostosowanie do wieku i poziomu, wybór: metajęzyk angielski czy polski)
3. Język instrukcji (classroom English) a język do omawiania treści (language for learning)
4. Techniki ograniczania użycia języka polskiego (scaffolding), np. wizualizacja, parafraza, kontekstualizacja
5. Analiza własnej mowy (teacher language awaraness)
|
W cyklu 2025L:
Kurs ma na celu rozwijanie wiedzy uczestników z zakresu interakcji i komunikacji w klasie szkolnej i dyskursu klasowego. Kurs zwraca szczególną uwagę na znaczenie języka jako narzędzia pracy Kurs „Język obcy dla celów dydaktycznych” obejmuje pięć modułów tematycznych. |
Efekty kształcenia
Przedmiotowe efekty uczenia się
WIEDZA: uczestnik studiów podyplomowych
1. wyjaśnia i stosuje zaktualizowaną terminologię językoznawczą dotyczącą gramatyki, leksyki i fonetyki w kontekście pracy dydaktycznej nauczyciela języka obcego. (W2)
2. zna i rozumie mechanizmy interakcji i komunikacji w klasie szkolnej oraz rolę języka nauczyciela jako narzędzia organizowania procesu dydaktycznego w środowisku mono- i wielojęzycznym. (W7)
3. rozpoznaje i opisuje funkcje dyskursu nauczycielskiego w klasie językowej, w szczególności sposoby formułowania poleceń, zadawania pytań, udzielania informacji zwrotnej oraz korygowania błędów. (W7)
UMIEJĘTNOŚCI: uczestnik studiów podyplomowych
1. posługuje się językiem obcym w sposób płynny i adekwatny w sytuacjach dydaktycznych, formułując jasne i dobrze skonstruowane wypowiedzi dotyczące organizacji i przebiegu lekcji. (U3)
2. stosuje odpowiednie środki językowe i funkcje dyskursu nauczycielskiego w celu wyjaśniania treści, wydawania poleceń, zadawania pytań oraz udzielania informacji zwrotnej uczniom. (U4)
3. moderuje interakcję między uczniami w języku obcym, dobierając formy pracy oraz strategie komunikacyjne sprzyjające aktywności komunikacyjnej uczniów. (U4)
4. analizuje własną mowę nauczyciela i działania komunikacyjne w klasie, identyfikując obszary wymagające doskonalenia i proponując sposoby ich rozwijania. (U5)
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: uczestnik studiów podyplomowych
1. jest gotów do refleksyjnego doskonalenia własnego języka nauczyciela jako narzędzia pracy dydaktycznej poprzez systematyczną analizę własnych wypowiedzi i działań w klasie. (U5)
2. stosuje zasady dialogu, szacunku i empatii w komunikacji z uczniami, wspierając ich aktywność językową i rozwiązując sytuacje problemowe w sposób konstruktywny. (K3)
Kryteria oceniania
Metody oceniania
• cząstkowe prace (zadania, testy, fora, itp.) wykonywane na zajęciach stacjonarnych i na platformie Kampus
• bieżąca kontrola postępów
Kryteria oceniania
• poprawność terminologiczna: Student stosuje adekwatny metajęzyk i terminologię gramatyczno-leksykalną dostosowaną do poziomu odbiorcy. (W2, W7, U3, U4)
• skuteczność instruktażu: Student formułuje jasne, zwięzłe i poprawne językowo polecenia oraz stosuje techniki sprawdzania zrozumienia (ICQs i CCQs). (W2, W7, U3, U4)
• funkcje dyskursu: Student sprawnie przechodzi między funkcją organizacyjną, objaśniającą a ewaluacyjną (feedback) w języku obcym. (W2, W7, U3, U4)
• zarządzanie komunikacją: Student dobiera formy pracy (np. praca w parach, grupach) i strategie (np. Wait Time), które realnie zwiększają udział uczniów w rozmowie (STT). (W7, U4, K3)
• kultura dialogu: Student wykazuje postawę wspierającą i empatyczną, reagując na błędy uczniów w sposób konstruktywny, nieblokujący komunikacji. (W7, U4, K3)
• analiza krytyczna: Student dokonuje rzetelnej analizy własnej mowy (np. na podstawie nagrania lub symulacji), identyfikując co najmniej trzy konkretne obszary do doskonalenia (np. redukcja TTT, poprawa jakości instrukcji). (U5, K2)
• gotowość do rozwoju: Zaproponowanie konkretnych kroków (planu działania) mających na celu optymalizację własnego warsztatu językowego. (U5, K2)
Sposób zaliczenia
• zaliczenie bez oceny: ZAL / NZAL
Skala ocen
Powyższe kryteria służą ocenie tego, czy dany efekt został osiągnięty na poziomie wystarczającym.
ZAL: Student wykazuje się znajomością mechanizmów interakcji klasowej, potrafi sformułować poprawne polecenia w języku obcym oraz dokonać krytycznej samooceny własnej mowy nauczyciela. Student poprawnie stosuje terminologię, sprawnie moderuje interakcję i wykazuje postawę refleksyjną. Dopuszczalne są drobne błędy językowe, które nie zakłócają komunikacji i realizacji celów dydaktycznych.
NZAL: Student wykazuje luki w wiedzy o dyskursie, ma trudności z płynnym wydawaniem poleceń lub nie wykazuje gotowości do analizy własnych błędów. Student nie potrafi samodzielnie skonstruować jasnych instrukcji, nadużywa języka polskiego w sytuacjach nieuzasadnionych metodycznie lub wykazuje brak refleksji nad własnym warsztatem językowym.
Warunkiem koniecznym do uzyskania zaliczenia jest:
• obecność na zajęciach (dopuszczalna jest maksymalnie jedna nieobecność)
• terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych przewidzianych do realizacji zarówno podczas zajęć stacjonarnych, jak i na platformie e-learningowej Kampus
Korzystanie z narzędzi AI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po wcześniejszym zatwierdzeniu zakresu ich zastosowania. Stosowanie takich narzędzi bez zgody prowadzącego i wcześniejszego uzgodnienia będzie traktowane jako naruszenie zasad samodzielności skutkujące uznaniem pracy za niesamodzielną i oceną niedostateczną.
Literatura
Brown, H. D., & Lee, H. (2015). Teaching by principles: An interactive approach to language pedagogy (4th ed.). Pearson Education.
Gardner, B. (2013). Classroom English (1st ed.). Oxford University Press.
Gower, R., Phillips, D., & Walters, S. (2005). Teaching practice: A handbook for teachers in training (2nd ed.). Macmillan.
Harmer, J. (2007). How to teach English (2nd ed.). Pearson Longman.
Harmer, J. (2015). The practice of English language teaching (5th ed.). Pearson Education.
Hughes, G. (1988). A handbook of classroom English. Oxford University Press.
Hughes, G., Moate, J. (2007). Practical classroom English. Oxford: Oxford University Press.
Komorowska, H. (2005). Metodyka nauczania języków obcych. Fraszka Edukacyjna.
Scrivener, J. (2011). Learning teaching: The essential guide to English language teaching (3rd ed.). Macmillan Education.
Slattery M., Willis J., . (2001). English for primary teachers. Oxford: Oxford University Press.
Szpotowicz, M., & Szulc-Kurpaska, M. (2012). Teaching English to young learners. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ur, P. (2021). A Course in English Language Teaching (3rd ed.). Cambridge University Press.
oraz wybrane artykuły, strony internetowe i materiały cyfrowe umieszczone na kursie na platformie Kampus.
|
W cyklu 2025L:
Brown, H. D., & Lee, H. (2015). Teaching by principles: An interactive approach to language Gardner, B. (2013). Classroom English (1st ed.). Oxford University Press. |
Uwagi
|
W cyklu 2025L:
Terminy – Grupa 1 Terminy – Grupa 2 Terminy – Grupa 3 |