Zagadnienia wyznaniowe obszaru postkomunistycznego 4035-LIC3-ZWOP

Opis przedmiotu:
Zajęcia wprowadzają studentów w problematykę zróżnicowania wyznaniowego we współczesnej
przestrzeni postkomunistycznej regionu Bałkanów ze szczególnym uwzględnieniem krajów byłej
Jugosławii. Przedstawione zostaną podstawowe informacje o organizacji wspólnot religijnych na tym
obszarze oraz wpływie zjawisk religijnych na życie polityczne, społeczne i gospodarcze oraz
kulturowe w poszczególnych regionach.
Omówione zostaną także zależności zagadnień wyznaniowych i narodowościowych regionu.
Wprowadzone zostaną podstawowe pojęcia (m.in. grupa etniczna, naród, mniejszość narodowa,
nacjonalizm) oraz przedstawione główne czynniki wpływające na powstawanie odrębności etnicznych
i narodowościowych. Zaprezentowane zostaną przykłady sytuacji konfliktowych powstałych na tle
różnic wyznaniowych, jak również koegzystencji odrębnych grup wyznaniowych. Istotnym
zagadnieniem charakterystycznym dla zróżnicowanych wyznaniowo Bałkanów będą przykłady
wyznań mniejszości i nieoczywistych tożsamości etniczno-religijnych.
Zagadnienia wyznaniowe dotyczące współczesnego obszaru postkomunistycznego wymagają również
uwzględnienia zjawisk ateizmu i sekularyzacji. Studenci zostaną zapoznani z założeniami teorii
sekularyzacji i desekularyzacji oraz ich egzemplifikacji na podstawie przykładów z regionu.
Omówione zostaną także sposoby badania religii i religijności, relacji wspólnot wyznaniowych i ich
wpływu na życie społeczne i polityczne danego kraju przy uwzględnieniu metodologii badań
społecznych i antropologicznych.

Proponowane zagadnienia:
1. Podstawowe pojęcia: religia, wyznanie, kościół, kult, sekta, wspólnota religijna.
2. Obszar postkomunistyczny. Państwo i kościół.
3. Religia i tożsamość etniczna/narodowa. Naród i tożsamość narodowo-religijna.
4. Religia – tradycja – mit.
5. Konflikty na tle wyznaniowym.
6. Przykłady koegzystencji odrębnych grup wyznaniowych.
7. Wyznania mniejszości i nieoczywiste tożsamości etniczno-religijne.
8. Metody badania grup wyznaniowych i religijności
9. Sekularyzacja i desekularyzacja.
10. Religia w globalizującym się świecie.