Rumunia – historia najnowsza i współczesność 4035-H-RH-OG

1. Wprowadzenie: Zarys dziejów
rumuńskich – tożsamość, geopolityka i
etnogeneza
 Rumuńska tożsamość narodowa i
językowa
 Geografia polityczna regionu Karpat
 Etnogeneza Rumunów – kontrowersje i
mity (łacińskość, dacko-rzymskie
korzenie)
 Krótki przegląd dziejów do XVIII w.
2. Szkoła Siedmiogrodzka i początki
rumuńskiego odrodzenia narodowego
 Elity intelektualne i ich rola w
budowaniu świadomości narodowej
 Rola Kościoła greckokatolickiego i
prawosławnego
 Ruchy emancypacyjne w
Siedmiogrodzie (XVIII/XIX w.)

3. Zjednoczenie Księstw i narodziny
Rumunii
 Unia Mołdawii i Wołoszczyzny (1859) –
Aleksander Cuza
 Ustanowienie królestwa i uzyskanie
niepodległości (1877–1881)
 Kwestia Siedmiogrodu i Besarabii –
dążenia terytorialne
 Kultura niepodległej Rumunii

4. Rumunia w czasie I wojny światowej
i Wielka Rumunia (1918–1940)
 Udział w I wojnie światowej i traktat
pokojowy
 Wielka Rumunia – skład terytorialny i
etniczny
 Problemy z mniejszościami
narodowymi
5. Rumunia w okresie
międzywojennym: kryzysy polityczne i
społeczne
 System demokratyczny i wprowadzenie
dyktatury królewskiej
 Legion Michała Archanioła
 Kultura okresu międzywojennego

6. Rumunia w II wojnie światowej i
okres powojenny
 Sojusz z III Rzeszą i udział w wojnie na
froncie wschodnim
 Przejście na stronę aliantów (1944) i
zajęcie przez ZSRR
 Początki reżimu komunistycznego –
Gheorghe Gheorghiu-Dej

7. Reżim Nicolae Ceaușescu –
totalitaryzm, nacjonalizm i upadek
systemu
 Kult jednostki i polityka autarkii
 Aparat represji i Securitate
 Polityka zagraniczna Ceaușescu – flirt z
Zachodem
 Kultura Rumunii w czasach
komunizmu
 Rewolucja 1989 roku: przyczyny,
przebieg i egzekucja Ceaușescu
8. Transformacja ustrojowa: od
reżimu do demokracji
 Rada Frontu Ocalenia Narodowego
 Proces tworzenia pluralizmu
politycznego
 Wybory 1990 i kontrowersje wokół
Iliescu
 Górnicy z Doliny Jiu i wydarzenia
1990–1991

9. Lata 90. – trudna droga reform i
budowy państwa prawa
 Przekształcenia gospodarcze: od
gospodarki planowej do wolnorynkowej
 Przemiany w systemie prawnym i
społecznym
 Korupcja, nepotyzm, frustracje
społeczne
 Kwestia lustracji i dekomunizacji

10. Mniejszości narodowe i relacje
etniczne w nowej Rumunii
 Mniejszość węgierska
 Romowie
 Inne mniejszości
 Reprezentacja polityczna i
umiejscowienie mniejszości w systemie
politycznym
11. Polityka zagraniczna Rumunii po
1989: NATO, UE, relacje regionalne
 Integracja z NATO (2004) i UE (2007)
 Stosunki z Mołdawią, Węgrami,
Ukrainą i Rosją
 Rumunia jako część wschodniej flanki
NATO
 Rumunia wobec wojny w Ukrainie

12. System polityczny Rumunii:
konstytucja, partie, wybory
 Konstytucja z 1991 r. i jej zmiany
 System półprezydencki – rola
prezydenta i parlamentu
 Partie polityczne: PSD, PNL, USR –
przegląd
 Proces wyborczy, frekwencja i zaufanie
do instytucji

13. Społeczeństwo obywatelskie, media
i protesty społeczne
 Ruchy obywatelskie i protesty
antykorupcyjne (2012, 2017)
 Wolność mediów, dezinformacja,
wpływy zewnętrzne
14. Gospodarka współczesnej Rumunii: sukcesy i wyzwania
 Wzrost gospodarczy i integracja z
rynkiem UE
 Problemy: emigracja, infrastruktura,
służba zdrowia
 Rumunia jako "zielony tygrys Europy"?
– mit czy rzeczywistość

15. Rumunia dziś: między tradycją a
nowoczesnością – podsumowanie
 Tożsamość narodowa i nowoczesność
 Rola Rumunii w regionie Karpat i na
arenie międzynarodowej
 Wyzwania XXI wieku: demografia,
klimat, bezpieczeństwo
 Otwarte pytania i scenariusze
przyszłości