Europa Środkowa. Wczoraj i jutro czyli świat między „X” i „W”. 4035-H-ES-OG

1. Europa i Europa Środkowa w historii i historiografii.
Geografia i zmienność granic. 44 definicje.
Zaprezentowanie i omówienie bibliografii przedmiotu oraz
zasad zdania egzaminu.
2. Oświecenie. Nowoczesne narody. Romantyzm.
Biedermaier.
3. Wiosna Ludów. Idea państwa narodowego.
Panslawizm. Industrializacja. Środkowo-europejski
absolutyzm, liberalizm, konserwatyzm.
4. Między demokratyzacją a nacjonalizmem. Muzyczne
zagłębie świata; centrum nauki i wynalazczości; modernizm;
kultura żydowska.
5. Narody Europy Środkowej w czasach Wielkiej Wojny
światowej i upadku cesarstw. Ład Wersalski. Kwestia
mniejszości narodowych. Wieki Kryzys. Między demokracją a
dyktaturą.
6. II wojna światowa. Wojna, emigracja, okupacja,
kolaboracja, ruch oporu, holocaust, deportacje, zmiany granic.
7. Demoludy. Od sowietyzacji do rozkładu komunizmu.
RWPG. Samizdat i ruchy prodemokratyczne. Środkowo-
europejska szkoła filmowa.
8. Jesień ludów. Transformacja społeczno-ekonomiczna.
Zjednoczenie Niemiec. Rozpad Czechosłowacji. Modele
gospodarki rynkowej
9. Czas integracji. Inicjatywa Środkowoeuropejska, Grupa
Wyszehradzka, Trójmorze i inne formaty współpracy. NATO.
UE.
10. Współczesna Europa Śr. - zasoby demograficzne,
naturalne i gospodarcze.
11. Współczesna Europa Śr. – siły zbrojne, infrastruktura i
handel (wewn.-zewn.)
12. Współczesna Europa Śr. – kultura, nauka, sport,
struktura narodowościowa i wyznaniowa.
13. Wizerunek. Hard power i soft power państw Europy Środkowej.
14. Środkowo-Europejczycy wzajemnie o sobie i Europie w
badaniach opinii publicznej.
15. Quo vadis? Europa Środkowa na geopolitycznej mapie
Europy i świata XXI wieku.

Koordynatorzy przedmiotu

Maciej Szymanowski

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Efekty kształcenia

Wedle opisu przedmiotu i zainteresowań studenta

Kryteria oceniania

Egzamin ustny

Literatura

Literatura
• Andrzej ANTOSZEWSKI, Ryszard HERBUTA: Demokracje
Europy Środkowo-Wschodniej w perspektywie porównawczej,
Wrocław 1998.
• Timothy Garton ASH: The use of Adveristy: Essays on
the Fate of Central Europe, London 1989.
• Atlas Wyszehradzki, Warszawa 2021.
• Iván T. BEREND, Ránki György RÁNKI: The European
Periphery and Industrialization 1780-1914, Cambridge-New
York 1974.
• István BIBÓ: Eseje polityczne, Kraków 2013.
• Češi v dějinách nové doby, Praha 1991.
• Andrzej CHWALBA: Historia powszechna 1989-2011,
Warszawa 2011.
• Adrian CIOROIANU: Piękna opowieść o historii
Rumunów, Wrocław 2018.
• Czarna Księga komunizmu, Warszawa 1999.
• Ralf DAHRENDORF: Rozważania nad rewolucją w
Europie, Warszawa 1991.
• Norman DAVIES: Europa, Kraków 1998.
• Norman DAVIES: Europa. Między Wschodem a
Zachodem, Kraków 2007.
• Demokratikus Magyarország. Válogatás Bibó István
tanulmányaiból, Budapest 1994.
• Jan DRAUS, Maciej Szymanowski (ed.): Żywe
pochodnie, Warszawa 2918.ó
• Wacław FELCZAK: Europa Centralis, Kraków 2013.
• Franҫois FEJTŐ: A History of Peoples Democraties:
Eastern Europe since Stalin, Harmonsworth 1974.
• Oskar HALECKI: Limits and Divisions of European
History, London 1950.
• Historians as Nation-builders: Central and Southeast
Europe, Londyn 1988.
• Samuel P. HUNTINGTON. Trzecia fala demokratyzacji,
Warszawa 1995.
• Marta HEREŹNIAK: Marka narodowa, Warszawa 2011.
• Eric HOBSBAWM: Nations and Nationalism since 1780,
Cambridge 1990.

• Paul JOHNSON: Historia świata od roku 1917 do lat
dziewięćdziesiątych, Warszawa 1989.
• Jerzy KOCHANOWSKI: Węgry. Od ugody do ugody
1897-1990, Warszawa 1997.
• Dušan KOVAČ: Dějiny Slovenska, Praha 1998.
• Jan KŘEN: Dvě století střední Evropy, Praha 2005.
• Ĺubomír LIPTÁK: Storočie dlhšie ako sto rokov,
Bratislava 1999.
• Friedrich NAUMANN: Mitteleuropa, Warszawa 2022.
• Sándor ŐZE: Nemzettudat és historiagráfia, Budapest
2009.
• Jan POMORSKI, Beata Surmacz (ed.): Europa Karpat.
Budowanie marki, Lublin 2023.

• Jan RYCHLÍK: Češi a Slováci ve 20. století: Česko-
slovenské vztahy1945-1992, Praha 1998.

• Jan RYCHLÍK, Władimir Penczew: Historia Czech,
Wrocław 2020.

• Mária SCHMIDT, László Gy. TÓTH (ed.): Janus-arcú
rendszerváltozás. Tanulmányok, Budapest 1998.

• Jenő SZŰCS: Die drei historischen Reionen Europas,
Frankfurt am Main 1994.

• Maciej SZYMANOWSKI: Wartości narodowe w
komunistycznej propagandzie Czechosłoacji, Polski i Węgier w
prasie 1949-1953, Kraków 2010.

• Teresa WALAS (ed): Narody i stereotypy, Kraków 1995.

• Piotr S.WANDYCZ: The Price of freedom. A history of
East Cenral Europe from the Middle Ages to the present,
London 1992.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: