Podstawy meteorologii i klimatologii 4030-PMK-CW
Najważniejsze zagadnienia
1. Przedmiot badań meteorologii i klimatologii, nurty badawcze.
2. Skład i budowa atmosfery ziemskiej. Rola atmosfery i jej głównych składowych. Efekt cieplarniany atmosfery Ziemi i jego antropogeniczny przyrost.
3. Zanieczyszczenie powietrza – historia i współczesność. Najważniejsze zanieczyszczenia powietrza: ich źródła, wpływ na człowieka i środowisko, czasowe zmiany stężenia i ich zależność od warunków pogodowych (informacje podstawowe).
4. Stany pionowej równowagi termiczno-dynamicznej w atmosferze i ich wpływ na rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.
5. Hałas jako specyficzne zanieczyszczenie środowiska.
6. Ogólna cyrkulacja atmosfery: rozkład ciśnienia atmosferycznego na kuli ziemskiej, układy baryczne, ruch powietrza. Cyrkulacje regionalne i lokalne. Masy powietrza, fronty atmosferyczne, charakterystyka pogody w różnych układach barycznych.
7. Charakterystyczne cechy klimatu i pogody Polski.
8. Wpływ warunków środowiska na kształtowanie klimatu lokalnego. Klimat obszaru o urozmaiconej rzeźbie, klimat lasu, klimat obszarów przyległych do zbiorników wodnych. Melioracje klimatu lokalnego.
9. Klimat miasta: przyczyny, przejawy i skutki odrębności w stosunku do klimatu otoczenia.
10. Przyczyny zmian klimatu. Źródła wiedzy na temat klimatu minionych okresów. Zmiany klimatu w czasach historycznych. Wpływ klimatu i pogody na wydarzenia historyczne.
11. Globalne ocieplenie. Przewidywane skutki zmian klimatu w XXI w.
12. Inne globalne problemy środowiskowe związane z atmosferą.
Nakład pracy studenta: 2 ECTS = 2 x 25 h = 50 h (w bezpośrednim kontakcie 1,5 ECTS)
(N) – praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem,
(S) – praca własna (samodzielna) studenta.
Zajęcia (wykład) = 30 h (N)
Konsultacje = 8-10 h (N)
Przygotowanie (samodzielne) do egzaminu = 10-15 h (S)
Egzamin = 2 h (N)
RAZEM = ok. 50 h
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu student osiąga następujące efekty:
Wiedza
rozumie wpływ atmosfery i jej składowych na środowisko oraz funkcjonowanie człowieka
ma podstawową wiedzę na temat najważniejszych zanieczyszczeń powietrza
rozumie działanie systemu klimatycznego Ziemi
zna cechy warunków klimatycznych i pogodowych Polski
rozumie wpływ zmian klimatu na przyrodę i działalność człowieka
rozumie wpływ człowieka na klimat w skali globalnej i lokalnej
zna najważniejsze problemy środowiskowe związane z atmosferą
Umiejętności
potrafi określić charakterystyczne cechy przestrzennego zróżnicowania warunków topoklimatycznych
potrafi rozpoznawać typowe w Polsce warunki pogodowe w różnych porach roku i rozumie ich uwarunkowania
potrafi rozpoznać rozwój sytuacji prowadzący do znacznego wzrostu stężenia różnych zanieczyszczeń powietrza
Kompetencje
jest gotów do poszerzania kompetencji zawodowych i aktualizacji wiedzy z zakresu badań atmosfery i jej ochrony
jest gotów do podejmowania działań prowadzonych z poczuciem odpowiedzialności za stan atmosfery
Kryteria oceniania
Przystąpienie do egzaminu kończącego przedmiot jest możliwe tylko dla tych uczestników wykładu, którzy wcześniej zaliczą na pozytywną ocenę ćwiczenia z Podstaw meteorologii i klimatologii.
Praktyki zawodowe
Nie są wymagane.
Literatura
Czarnecka M., Koźmiński C., 2006, Meteorologia a zanieczyszczenie atmosfery, Akademia Rolnicza w Szczecinie, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin.
Falkowska L., Korzeniewski K., 1995, Chemia atmosfery, WUG, Gdańsk.
Juda-Rezler K., 2000, Oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza na środowisko, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa.
Kożuchowski K. (red.), 2005, Meteorologia i klimatologia, PWN, Warszawa.
Kundzewicz Z.W., 2013, Cieplejszy świat. Rzecz o zmianach klimatu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Olszewski K., 1995, Meteorologia zanieczyszczeń. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Popkiewicz M., Kardaś A., Malinowski S., 2023, Nauka o klimacie, Wydawnictwo Sonia Draga Sp. z o.o., Katowice
Tamulewicz J., 1997, Pogoda i klimat Ziemi, [w:] Wielka encyklopedia geografii świata, t. V, Wydawnictwo KURPISZ s.c., Poznań.
Woś A., 1996, Meteorologia dla geografów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Wpływ zmian klimatu na środowisko, gospodarkę i społeczeństwo, 2012, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: