Administracja publiczna w państwach europejskich 4003-EU-LZ24-APPE

Tematyka zajęć:

1. Administracja publiczna - zagadnienia wstępne
2. Administracja publiczna w kontekście ładu konstytucyjnego
3. Ewolucja administracji publicznej - starożytność, przed Oświeceniem, monarchia absolutna, model weberowski oraz new public governance
4. Narodowe modele administracji publicznej - Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Szwecja oraz Stany Zjednoczone
5.Administracja publiczna w Polsce - I Rzeczypospolita, okres zaborów, II Rzeczypospolita, okres PRL, zmiany polityczno-ustrojowe po 1989 roku
6. Zasady tworzenia porządku organizacyjnego a funkcje administracji publicznej - administracja rządowa na szczeblu centralnym i terenowym, struktury administracji samorządowej
7.Organizacja i zasady działania administracji publicznej
8.Administracja w systemie politycznym państwa
9. Kadry w systemie administracji publicznej - służba cywilna, etyka w administracji, prawa i obowiązki urzędnicze, pragmatyka urzędnicza
10.Kontrola administracji publicznej -kontrola wewnętrzna, kontrola zewnętrzna

W cyklu 2025L:

Główne problemy i narzędzia analizy porównawczej współczesnych systemów administracji publicznej państw: administracja publiczna; modele narodowe; centralizacja, dekoncentracja, decentralizacja i dewolucja; administracja państwowa a administracja publiczna.
Elementy wspólne i specyfika (prawidłowości i ich uwarunkowania) w administracjach współczesnych państw: znaczenie uwarunkowań ustrojowych i politycznych; statut polityki w administracji.
Dwie główne tradycje administracji europejskiej: model kontynentalny i anglosaski; przykłady administracji Francji i Wielkiej Brytanii.
Podziały terytorialne w państwach europejskich: rodzaje i funkcje podziałów terytorialnych; modele zasadniczych podziałów terytorialnych.
===
Specyfika rozwiązań federacji: model administracji państw federalnych; cechy wspólne i specyfika administracji Austrii, Belgii i Niemiec; Rosja jako federacja; Szwajcaria jako federacja
Specyfika rozwiązań w państwach unitarnych z silną regionalizacją: model administracji państw zregionalizowanych; dewolucja i autonomia regionalna w administracji; przykłady administracji Hiszpanii, Portugalii i Republiki Włoskiej. Specyfika rozwiązań z centralizacją administracji: przykłady administracji Grecji i Holandii.
===
Specyfika rozwiązań administracji państw skandynawskich: specyfika administracji tego regionu; przykłady administracji Danii, Finlandii i Szwecji.
Specyfika rozwiązań administracji państw postsocjalistycznych: problem naruszonej równowagi, proces odchodzenia od modelu jednolitej administracji scentralizowanej; cechy wspólne i specyfika administracji Bułgarii, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii i Węgier.
===
Specyfika administracji państw o niewielkim terytorium: cechy wspólne i specyfika administracji Cypru, Luksemburga i Malty.
Impulsy dla administracji narodowych wynikające z członkostwa państwa w Unii Europejskiej: problem europeizacji administracji, wyzwania w sferze zadań, procedur, standardów i rozwiązań kadrowych.
Napięcia i kierunki zmian w systemach administracji państw UE i innych państwach i ich przyczyny. Analiza porównawcza i przegląd najważniejszych zagadnień.

Rodzaj przedmiotu

fakultatywne

Tryb prowadzenia

mieszany: w sali i zdalnie

Koordynatorzy przedmiotu

Grzegorz Rydlewski

Efekty kształcenia

ma wiedzę o państwie, jego ewolucji i strukturze oraz roli we współczesnych procesach integracji i globalizacji

ma wiedzę o strukturze administracyjnej UE i państw europejskich oraz o normatywnych i funkcjonalno-strukturalnych uwarunkowaniach kompetencji organów władzy UE, państwowej i samorządowej państw członkowskich i ich wzajemnych relacjach

ma podstawową wiedzę o strukturze i uwarunkowaniach prowadzenia polityk szczegółowych przez państwa europejskie i Unię Europejską

w sposób naukowy potrafi obserwować, interpretować, analizować oraz opisać procesy i zjawiska społeczne, w tym związki pomiędzy obszarami zjawisk i procesów sfery polityczno-administracyjnej i społeczno-ekonomicznej w Europie i wewnątrz państw europejskich

rozumie uwarunkowania i mechanizmy funkcjonowania wybranych instytucji unijnych i instytucji państw członkowskich

potrafi prognozować procesy i zjawiska społeczne oraz ich praktyczne skutki przy wykorzystaniu standardowych metod i narzędzi właściwych dla nauk społecznych, w szczególności w odniesieniu do zjawisk społeczno-politycznych i ekonomicznych Unii Europejskiej i państw europejskich

posługuje się systemami normatywnymi o charakterze powszechnym oraz wybranymi normami i regułami właściwymi dla wybranych instytucji i struktur w celu właściwego zarządzania i kierowania instytucją i jej sprawami oraz rozwiązywania zadań z zakresu ich kompetencji

analizuje proponowane rozwiązania konkretnych problemów z obszaru społecznego, politycznego, ekonomicznego oraz proponuje w tym zakresie odpowiednie rozstrzygnięcia

rozumie potrzebę nauki i wzbogacenia doświadczenia zawodowego przez całe życie

potrafi współdziałać i współpracować w grupie o zróżnicowanej strukturze i zadaniach pełniąc w niej różne role

potrafi właściwie określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie i innych zadania odnoszącego się do celów edukacyjnych, studenckich i zawodowych

Kryteria oceniania

Podstawowym warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze). Przekroczenie liczby dopuszczalnych nieobecności skutkuje koniecznością zaliczenia zajęć na „dyżurze”. Nieobecność na ponad połowie spotkań prowadzi do niezaliczenia zajęć.

Ocena końcowa jest wypadkową aktywności w trakcie zajęć, zrealizowanych prac i prezentacji oraz zaliczenia końcowego egzaminu.

Literatura

Administracja i polityka. Europejska administracja publiczna, red. R. Wiszniowski, Wrocław 2005.
Demokracja lokalna w państwach Europy, red. I. Bokszczanin, A. Mirska, Warszawa 2014.
B. Dolnicki, Samorząd terytorialny (rozdz. 12: Modele samorządu terytorialnego w wybranych państwach europejskich), Kraków 2003.
H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne (rozdz. II: Kształtowanie się najważniejszych narodowych modeli administracji publicznej), Warszawa 2004.
T. Kaczmarek, Struktury terytorialno-administracyjne i ich reformy w krajach europejskich, Poznań 2005.
S. Mazur, Narodowe modele administracji publicznej (w:) Administracja publiczna, red. J. Hausner, Warszawa 2005.
I. Pietrzyk, Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w państwach członkowskich, Warszawa 2006.
G. Rydlewski, Polityka i administracja w rządach państw członkowskich Unii Europejskiej, Warszawa 2006.
G. Rydlewski, Systemy administracji publicznej w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Warszawa 2007. (możliwość pobrania książki ze strony:www.grzegorz-rydlewski.pl)
Samorząd terytorialny i administracja w wybranych krajach. Gmina w państwach Europy Zachodniej, red. J. Jeżewski, Wrocław 1999.
Samorząd terytorialny w Europie Zachodniej, red. L. Rajca, Warszawa 2010.
Władza i finanse lokalne w Polsce i krajach ościennych, red. E. Ruśkowski, B. Dolnicki, Bydgoszcz 2007.
Wróbel S. red., Samorząd terytorialny państw europejskich, Katowice 2012.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 4003-EU-LZ24-APPE w USOSweb