Propedeutyka pediatrii 3900-3PED-N
Wprowadzenie do badania pacjenta pediatrycznego, ogólne zasady postępowania z pacjentem pediatrycznym, ocena jego rozwoju i profilaktyka chorób wieku dziecięcego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Wiedza: student zna i rozumie
D.W3. zachowania człowieka sprzyjające utrzymaniu zdrowia i zasady motywowania pacjenta do zachowań
prozdrowotnych (model zmiany Prochaski i DiClemente, wywiad motywujący)
D.W4. pojęcie stresu, w tym eustresu i dystresu, oraz wpływ stresu na etiopatogenezę i przebieg chorób somatycznych
i zaburzeń psychicznych oraz mechanizmy radzenia sobie ze stresem
D.W5. postawy społeczne wobec choroby, niepełnosprawności i starości oraz specyficzne oddziaływanie stereotypów,
uprzedzeń i dyskryminacji
D.W6. pojęcie empatii oraz zwroty i zachowania służące jej wyrażaniu
D.W7. specyfikę i rolę komunikacji werbalnej (świadome konstruowanie komunikatów) i niewerbalnej (np. mimika, gesty,
zarządzanie ciszą i przestrzenią
D.W8. psychospołeczne konsekwencje choroby ostrej i przewlekłej u dzieci, w tym nastoletnich, i dorosłych
D.W9. psychospołeczne konsekwencje hospitalizacji dzieci, w tym nastoletnich, i dorosłych w sytuacjach nagłych
i chorobach przewlekłych
D.W10. psychospołeczne konsekwencje choroby dla rodziny pacjenta (rodzina z chorym dzieckiem, w tym nastoletnim,
dorosłym i osobą starszą)
D.W11. rolę rodziny pacjenta w procesie chorowania (rozpoznanie choroby, adaptacja do choroby, wyleczenie) oraz
sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych (postęp choroby, proces umierania, żałoba)
D.W13. formy przemocy, w tym przemocy w rodzinie, społeczne uwarunkowania różnych form przemocy oraz rolę lekarza
w jej rozpoznawaniu, a także zasady postępowania w przypadku podejrzenia przemocy, z uwzględnieniem procedury
„Niebieskiej Karty”
D.W15. pojęcie humanizmu w medycynie oraz główne pojęcia, teorie i zasady etyczne służące jako ogólne ramy
właściwego interpretowania i analizowania zagadnień moralno- -medycznych
D.W16. prawa pacjenta oraz pojęcie dobra pacjenta
D.W17. filozofię opieki paliatywnej i jej znaczenie w kontekście opieki nad pacjentem na wszystkich etapach poważnej
choroby i godnej śmierci
D.W20. pojęcia bezpieczeństwa pacjenta i kultury bezpieczeństwa oraz ich aspekty: organizacyjny, komunikacyjny
i zarządczy
E.W1. zasady karmienia naturalnego, żywienia dziecka zdrowego i zapobiegania otyłości oraz modyfikacje żywieniowe wynikające z chorób;
E.W2. zasady profilaktyki chorób występujących u dzieci, w tym badania przesiewowe, badania bilansowe i szczepienia ochronne;
E.W3. uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne najczęstszych chorób
9) najczęstszych chorób zakaźnych wieku dziecięcego;
E.W4. zagadnienia dziecka maltretowanego i dziecka wykorzystywanego seksualnie oraz zasady interwencji w przypadku takich pacjentów;
E.W9. zasady leczenia żywieniowego i płynoterapii w różnych stanach chorobowych;
E.W15. podstawowe zespoły objawów neurologicznych;
E.W34. zasady postępowania w przypadku ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny;
E.W36. przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania terapeutycznego
w najczęstszych chorobach uwarunkowanych genetycznie u dzieci i dorosłych;
E.W37. uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne, przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania terapeutycznego w najczęstszych chorobach w praktyce lekarza rodzinnego;
E.W38. zasady zachowań prozdrowotnych, podstawy profilaktyki i wczesnej wykrywalności najczęstszych chorób cywilizacyjnych oraz zasady badań przesiewowych w tych chorobach;
E.W41. wskazania do wdrożenia terapii monitorowanej;
E.W42. wskazania do leczenia składnikami krwi oraz zasady ich podawania.
Umiejętności: student potrafi
D.U3. przestrzegać praw pacjenta
D.U7. rozwijać i udoskonalać samoświadomość, zdolność do samorefleksji i dbałość o siebie oraz zastanawiać się
z innymi osobami nad własnym sposobem komunikowania się i zachowywania
D.U8. rozpoznawać własne emocje i kierować nimi w relacjach z innymi osobami w celu efektywnego wykonywania pracy
mimo własnych reakcji emocjonalnych
D.U10. stosować adekwatnie do sytuacji pytania otwarte, zamknięte, parafrazę, klaryfikację, podsumowania wewnętrzne
i końcowe, sygnalizowanie, aktywne słuchanie (np. wychwytywanie i rozpoznawanie sygnałów wysyłanych przez
rozmówcę, techniki werbalne i niewerbalne) i facylitacje (zachęcanie rozmówcy do wypowiedzi)
D.U11. dostosować sposób komunikacji werbalnej do potrzeb pacjenta, wyrażając się w sposób zrozumiały i unikając
żargonu medycznego
D.U12. rozpoznawać i analizować sytuacje trudne i wyzwania związane z komunikowaniem się, w tym płacz, silne emocje,
lęk, przerywanie wypowiedzi, kwestie kłopotliwe i drażliwe, milczenie, wycofanie, zachowania agresywne i roszczeniowe,
oraz radzić sobie z nimi w sposób konstruktywny
D.U13. nawiązać z pacjentem i osobą towarzyszącą pacjentowi kontakt służący budowaniu właściwej relacji (np. Model
4 nawyków – 4 Habits Model: Zainwestuj w początek (Invest in the beginning), Wykaż empatię (Demonstrate empathy),
Rozpoznaj perspektywę pacjenta (Elicit the patient’s perspective), Zainwestuj w koniec (Invest in the end))
D.U14. spojrzeć na sytuację z perspektywy pacjenta, budując odpowiedni kontekst rozmowy i używając metody
elicytacji, a następnie uwzględnić ją w budowaniu komunikatów werbalnych
E.U2. zebrać wywiad z dzieckiem i jego opiekunami, wykorzystując umiejętności dotyczące treści, procesu i percepcji
komunikowania się, z uwzględnieniem perspektywy biomedycznej i perspektywy pacjenta
E.U3. zebrać wywiad w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia z zastosowaniem schematu SAMPLE (S – Symptoms (objawy),
A – Allergies (alergie), M – Medications (leki), P – Past medical history (przebyte choroby / przeszłość medyczna), L –
Last meal (ostatni posiłek), E – Events prior to injury/illness (zdarzenia przed wypadkiem/zachorowaniem))
E.U6. przeprowadzić pełne i ukierunkowane badanie fizykalne dziecka od okresu noworodkowego do młodzieńczego
dostosowane do określonej sytuacji klinicznej, w tym badanie:
1) ogólnopediatryczne;
2) neurologiczne;
3) układu mięśniowo-szkieletowego;
4) okulistyczne;
5) otolaryngologiczne
E.U8. przeprowadzać badania bilansowe, w tym zestawiać pomiary antropometryczne i ciśnienia tętniczego krwi
z danymi na siatkach centylowych oraz oceniać stopień zaawansowania dojrzewania
E.U10. rozpoznać najczęstsze objawy choroby u dzieci, zastosować badania diagnostyczne i interpretować ich wyniki,
przeprowadzić diagnostykę różnicową, wdrożyć terapię, monitorować efekty leczenia oraz ocenić wskazania do
konsultacji specjalistycznej, w szczególności w przypadku objawów takich jak:
1) gorączka;
2) kaszel i odkrztuszanie;
3) duszność;
4) wydzielina z nosa i ucha;
5) zaburzenia oddawania moczu;
6) wysypka;
7) niedokrwistość;
8) zaburzenia odżywiania;
9) zaburzenia wzrastania;
10) drgawki i zaburzenia świadomości;
11) kołatanie serca;
12) omdlenie;
13) bóle kostno-stawowe;
14) obrzęki;
15) limfadenopatia;
16) ból brzucha;
17) zaparcie i biegunka;
18) obecność krwi w stolcu;
19) odwodnienie;
20) żółtaczka;
21) sinica;
22) ból głowy;
23) zespół czerwonego oka;
E.U12. rozpoznawać stany wymagające leczenia w warunkach szpitalnych;
E.U13. kwalifikować pacjenta do szczepień ochronnych;
E.U14. wykonywać procedury i zabiegi medyczne, w tym:
1) pomiar i ocenę podstawowych funkcji życiowych (temperatura, tętno, ciśnienie tętnicze krwi) oraz monitorowanie ich z wykorzystaniem kardiomonitora i pulsoksymetru;
5) bezprzyrządowe i przyrządowe udrażnianie dróg oddechowych;
6) dożylne, domięśniowe i podskórne podanie leku;
7) pobranie i zabezpieczenie krwi do badań laboratoryjnych, w tym mikrobiologicznych;
8) pobranie krwi tętniczej i arterializowanej krwi włośniczkowej;
9) pobranie wymazów do badań mikrobiologicznych i cytologicznych;
E.U15. zastosować środki ochrony indywidualnej adekwatne do sytuacji klinicznej;
Kompetencje społeczne: student jest gotów do
K_K1. nawiązania i utrzymania głębokiego oraz pełnego szacunku kontaktu z pacjentem, a także okazywania zrozumienia
dla różnic światopoglądowych i kulturowych
K_K2. kierowania się dobrem pacjenta
K_K3. przestrzegania tajemnicy lekarskiej i praw pacjenta
K_K6. propagowania zachowań prozdrowotnych
K_K8. formułowania wniosków z własnych pomiarów lub obserwacji
Kryteria oceniania
zaliczenie praktyczne na ćwiczeniach: kolokwium pisemne, ocena bieżąca zadań realizowanych na zajęciach oraz udziału w dyskusji w trakcie zajęć.
zaliczenie seminarium: ocena bieżąca zadań realizowanych na zajęciach oraz udziału w dyskusji w trakcie zajęć
Ocena końcowa z przedmiotu to ocena z kolokwium pisemnego. Na ocenę pozytywną wymagane jest minimum 65%
Obecność studenta na wszystkich zajęciach jest obowiązkowa; dopuszcza się max. 1 dzień usprawiedliwionej nieobecności (forma odrobienia zajęć wymaga uzgodnienia z koordynatorem przedmiotu w danej Klinice); Nieobecności nieusprawiedliwione lub większa liczba nieobecności usprawiedliwionych wymagają odrobienia całego bloku (termin ustala koordynator przedmiotu)
Literatura
Literatura podstawowa
1. Krawczyński M.: Propedeutyka Pediatrii. PZWL 2009.
2. Obuchowicz A.: Badanie podmiotowe i przedmiotowe w pediatrii. PZWL 2016.
3. Pediatria. T. 1-2. Wanda Kawalec, Ryszard Grenda, Marek Kulus, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd. III zmienione i uaktualnione, 2024
4. Aktualny kalendarz szczepień
Literatura uzupełniająca
1. Lissauer T., Carroll W. Pediatria, wydanie 5, EDRA URBAN&PARTNER 2019