Chirurgia ogólna - propedeutyka 3900-3CHO-N
Podczas zajęć studenci zdobędą umiejętności pracy zespołowej, prowadzenia dokumentacji lekarskiej, poznają sposoby i źródła zdobywania wiedzy z chirurgii oraz opanują zasady aseptyki i antyseptyki, a także zapoznają się z zasadami funkcjonowania bloku operacyjnego. Ponadto przedstawione są podstawowe regulacje prawne dotyczące relacji lekarz-pacjent w aspekcie chirurgii oraz omówione najczęściej wykonywane zabiegi operacyjne w zakresie chirurgii ogólnej. Studenci zapoznają się z zasadami badania chirurgicznego, kwalifikacji do zabiegów operacyjnych, przygotowania pacjenta do operacji oraz opieki pooperacyjnej. Zapoznają się z podstawowymi narzędziami chirurgicznymi, rodzajami i gojeniem się ran, a także podstawami znieczulenia i leczenia przeciwbólowego. w chirurgii.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Studentka/Student po zaliczeniu wykładów:
Wiedza - zna i rozumie:
F.W1. przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania terapeutycznego
w przypadku najczęstszych chorób wymagających leczenia zabiegowego u dorosłych:
1) ostrych i przewlekłych chorób jamy brzusznej;
2) chorób klatki piersiowej;
3) chorób kończyn, głowy i szyi;
4) złamań kości i urazów narządów;
5) nowotworów;
F.W4. zasady kwalifikowania do podstawowych zabiegów operacyjnych i inwazyjnych
procedur diagnostyczno-leczniczych oraz najczęstsze powikłania;
F.W6. zasady bezpieczeństwa okołooperacyjnego, przygotowania pacjenta do operacji,
wykonania znieczulenia ogólnego i miejscowego oraz kontrolowanej sedacji;
F.W7. zasady leczenia pooperacyjnego z terapią przeciwbólową i monitorowaniem pooperacyjnym;
F.W17. problematykę współcześnie wykorzystywanych badań obrazowych, w szczególności:
1) symptomatologię radiologiczną podstawowych chorób;
2) metody instrumentalne i techniki obrazowe wykorzystywane do wykonywania
zabiegów medycznych;
3) wskazania, przeciwwskazania i przygotowanie pacjenta do poszczególnych
rodzajów badań obrazowych oraz przeciwwskazania do stosowania środków
kontrastujących;
Umiejętności - potrafi:
F.U1. umyć chirurgicznie ręce, nałożyć jałowe rękawiczki, ubrać się do operacji lub zabiegu
wymagającego jałowości, przygotować pole operacyjne zgodnie z zasadami aseptyki
oraz uczestniczyć w zabiegu operacyjnym;
F.U2. założyć i zmienić jałowy opatrunek;
F.U4. rozpoznawać najczęściej występujące stany zagrożenia życia, w tym z wykorzystaniem
różnych technik obrazowania;
F.U9. prowadzić podstawowe zabiegi resuscytacyjne (Basic Life Support, BLS)
u noworodków i dzieci zgodnie z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji
(European Resuscitation Council, ERC);
Kompetencje społeczne - jest gotowa/gotów do:
W zakresie kompetencji społecznych absolwent jest gotów do:
K_K1 nawiązania i utrzymania głębokiego oraz pełnego szacunku kontaktu z pacjentem, a także okazywania zrozumienia dla różnic światopoglądowych i kulturowych;
K_K2 kierowania się dobrem pacjenta;
K_K3 przestrzegania tajemnicy lekarskiej i praw pacjenta;
K_K4 podejmowania działań wobec pacjenta w oparciu o zasady etyczne, ze świadomością społecznych uwarunkowań i ograniczeń wynikających z choroby;
K_K5 dostrzegania i rozpoznawania własnych ograniczeń, dokonywania samooceny deficytów i potrzeb edukacyjnych
K_K6 propagowania zachowań prozdrowotnych;
K_K7 korzystania z obiektywnych źródeł informacji;
K_K8 formułowania wniosków z własnych pomiarów lub obserwacji;
K_K9 wdrażania zasad koleżeństwa zawodowego i współpracy w zespole, w tym z przedstawicielami innych zawodów medycznych, także w środowisku wielokulturowym
i wielonarodowościowym;
K_K10 formułowania opinii dotyczących różnych aspektów działalności zawodowej;
K_K11 przyjęcia odpowiedzialności związanej z decyzjami podejmowanymi w ramach działalności zawodowej, w tym w kategoriach bezpieczeństwa własnego i innych osób.
Studentka/Student po zaliczeniu ćwiczeń:
Wiedza - zna i rozumie:
F.W1. przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania terapeutycznego
w przypadku najczęstszych chorób wymagających leczenia zabiegowego u dorosłych:
1) ostrych i przewlekłych chorób jamy brzusznej;
2) chorób klatki piersiowej;
3) chorób kończyn, głowy i szyi;
4) złamań kości i urazów narządów;
5) nowotworów;
F.W4. zasady kwalifikowania do podstawowych zabiegów operacyjnych i inwazyjnych
procedur diagnostyczno-leczniczych oraz najczęstsze powikłania;
F.W6. zasady bezpieczeństwa okołooperacyjnego, przygotowania pacjenta do operacji,
wykonania znieczulenia ogólnego i miejscowego oraz kontrolowanej sedacji;
F.W7. zasady leczenia pooperacyjnego z terapią przeciwbólową i monitorowaniem
pooperacyjnym;
F.W17. problematykę współcześnie wykorzystywanych badań obrazowych, w szczególności:
1) symptomatologię radiologiczną podstawowych chorób;
2) metody instrumentalne i techniki obrazowe wykorzystywane do wykonywania
zabiegów medycznych;
3) wskazania, przeciwwskazania i przygotowanie pacjenta do poszczególnych
rodzajów badań obrazowych oraz przeciwwskazania do stosowania środków
kontrastujących;
D.W3. zachowania człowieka sprzyjające utrzymaniu zdrowia i zasady motywowania pacjenta do zachowań prozdrowotnych (model zmiany Prochaski i DiClemente, wywiad motywujący);
D.W4. pojęcie stresu, w tym eustresu i dystresu, oraz wpływ stresu na etiopatogenezę i przebieg chorób somatycznych i zaburzeń psychicznych oraz mechanizmy radzenia sobie ze stresem;
D.W5. postawy społeczne wobec choroby, niepełnosprawności i starości oraz specyficzne oddziaływanie stereotypów, uprzedzeń i dyskryminacji;
D.W6. pojęcie empatii oraz zwroty i zachowania służące jej wyrażaniu;
D.W7. specyfikę i rolę komunikacji werbalnej (świadome konstruowanie komunikatów) i niewerbalnej (np. mimika, gesty, zarządzanie ciszą i przestrzenią);
D.W8. psychospołeczne konsekwencje choroby ostrej i przewlekłej u dzieci, w tym nastoletnich, i dorosłych;
D.W9. psychospołeczne konsekwencje hospitalizacji dzieci, w tym nastoletnich, i dorosłych w sytuacjach nagłych i chorobach przewlekłych;
D.W10. psychospołeczne konsekwencje choroby dla rodziny pacjenta (rodzina z chorym dzieckiem, w tym nastoletnim, dorosłym i osobą starszą);
D.W11. rolę rodziny pacjenta w procesie chorowania (rozpoznanie choroby, adaptacja do choroby, wyleczenie) oraz sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych (postęp choroby, proces umierania, żałoba)
D.W13. formy przemocy, w tym przemocy w rodzinie, społeczne uwarunkowania różnych form przemocy oraz rolę lekarza w jej rozpoznawaniu, a także zasady postępowania w przypadku podejrzenia przemocy, z uwzględnieniem procedury „Niebieskiej Karty”
D.W15. pojęcie humanizmu w medycynie oraz główne pojęcia, teorie i zasady etyczne służące jako ogólne ramy właściwego interpretowania i analizowania zagadnień moralno- -medycznych;
D.W16. prawa pacjenta oraz pojęcie dobra pacjenta;
D.W17. filozofię opieki paliatywnej i jej znaczenie w kontekście opieki nad pacjentem na wszystkich etapach poważnej choroby i godnej śmierci
D.W20. pojęcia bezpieczeństwa pacjenta i kultury bezpieczeństwa oraz ich aspekty: organizacyjny, komunikacyjny i zarządczy.
Umiejętności - potrafi:
F.U1. umyć chirurgicznie ręce, nałożyć jałowe rękawiczki, ubrać się do operacji lub zabiegu
wymagającego jałowości, przygotować pole operacyjne zgodnie z zasadami aseptyki
oraz uczestniczyć w zabiegu operacyjnym;
F.U2. założyć i zmienić jałowy opatrunek;
F.U3. ocenić i zaopatrzyć prostą ranę, w tym znieczulić miejscowo (powierzchownie,nasiękowo), założyć i usunąć szwy chirurgiczne, założyć i zmienić jałowy opatrunek chirurgiczny;
F.U4. rozpoznawać najczęściej występujące stany zagrożenia życia, w tym z wykorzystaniem różnych technik obrazowania;
F.U5. rozpoznawać na podstawie badania radiologicznego najczęściej występujące typy złamań, szczególnie kości długich;
F.U6. doraźnie unieruchomić kończynę, w tym wybrać rodzaj unieruchomienia w typowych
sytuacjach klinicznych oraz skontrolować poprawność ukrwienia kończyny po
założeniu opatrunku unieruchamiającego;
F.U7. unieruchomić kręgosłup szyjny i piersiowo-lędźwiowy po urazie;
F.U8. zaopatrzyć krwawienie zewnętrzne;
F.U9. prowadzić podstawowe zabiegi resuscytacyjne
D.U3. przestrzegać praw pacjenta;
D.U7. rozwijać i udoskonalać samoświadomość, zdolność do samorefleksji i dbałość o siebie oraz zastanawiać się z innymi osobami nad własnym sposobem komunikowania się i zachowywania;
D.U8. rozpoznawać własne emocje i kierować nimi w relacjach z innymi osobami w celu efektywnego wykonywania pracy mimo własnych reakcji emocjonalnych
D.U10. stosować adekwatnie do sytuacji pytania otwarte, zamknięte, parafrazę, klaryfikację, podsumowania wewnętrzne i końcowe, sygnalizowanie, aktywne słuchanie (np. wychwytywanie i rozpoznawanie sygnałów wysyłanych przez rozmówcę, techniki werbalne i niewerbalne) i facylitacje (zachęcanie rozmówcy do wypowiedzi);
D.U11. dostosować sposób komunikacji werbalnej do potrzeb pacjenta, wyrażając się w sposób zrozumiały i unikając żargonu medycznego;
D.U12. rozpoznawać i analizować sytuacje trudne i wyzwania związane z komunikowaniem się, w tym płacz, silne emocje, lęk, przerywanie wypowiedzi, kwestie kłopotliwe i drażliwe, milczenie, wycofanie, zachowania agresywne i roszczeniowe, oraz radzić sobie z nimi w sposób konstruktywny;
D.U13. nawiązać z pacjentem i osobą towarzyszącą pacjentowi kontakt służący budowaniu właściwej relacji (np. Model 4 nawyków – 4 Habits Model: Zainwestuj w początek (Invest in the beginning), Wykaż empatię (Demonstrate empathy), Rozpoznaj perspektywę pacjenta (Elicit the patient’s perspective), Zainwestuj w koniec (Invest in the end));
D.U14. spojrzeć na sytuację z perspektywy pacjenta, budując odpowiedni kontekst rozmowy i używając metody elicytacji, a następnie uwzględnić ją w budowaniu komunikatów werbalnych.
Kompetencje społeczne: student jest gotów do
K_K1. nawiązania i utrzymania głębokiego oraz pełnego szacunku kontaktu z pacjentem, a także okazywania zrozumienia
dla różnic światopoglądowych i kulturowych
K_K2. kierowania się dobrem pacjenta
K_K3. przestrzegania tajemnicy lekarskiej i praw pacjenta
K_K4. podejmowania działań wobec pacjenta w oparciu o zasady etyczne, ze świadomością społecznych uwarunkowań
i ograniczeń wynikających z choroby
K_K5. dostrzegania i rozpoznawania własnych ograniczeń, dokonywania samooceny deficytów i potrzeb edukacyjnych
K_K6. propagowania zachowań prozdrowotnych
K_K7. korzystania z obiektywnych źródeł informacji
K_K8. formułowania wniosków z własnych pomiarów lub obserwacji
K_K9. wdrażania zasad koleżeństwa zawodowego i współpracy w zespole, w tym z przedstawicielami innych zawodów
medycznych, także w środowisku wielokulturowym i wielonarodowościowym
K_K10. formułowania opinii dotyczących różnych aspektów działalności zawodowej
K_K11. przyjęcia odpowiedzialności związanej z decyzjami podejmowanymi w ramach działalności zawodowej, w tym
w kategoriach bezpieczeństwa własnego i innych osób
Kryteria oceniania
Wykład: oceną ostateczną z przedmiotu jest ocena z egzaminu końcowego (pisemnego). Na ocenę pozytywną należy osiągnąć min 65%. Do egzaminu końcowego podejść mogą jedynie osoby, które zaliczyły wcześniej ćwiczenia.
Zaliczenie ćwiczeń: kolokwium pisemne (test), egzamin praktyczny (ocena końcowa jest średnią z kolokwium pisemnego i egzaminu praktycznego - obydwa zaliczenia muszą być na ocenę pozytywną), ocena bieżąca zadań realizowanych na zajęciach oraz udziału w dyskusji w trakcie zajęć.
Obecność studenta na wszystkich zajęciach jest obowiązkowa; dopuszcza się max. 1 dni usprawiedliwionej nieobecności (forma odrobienia zajęć wymaga uzgodnienia z koordynatorem przedmiotu w danej Klinice); Nieobecności nieusprawiedliwione lub większa liczba nieobecności usprawiedliwionych wymagają odrobienia całego bloku (termin ustala koordynator przedmiotu)
Literatura
Literatura obowiązkowa:
1. Podstawy chirurgii. Podręcznik dla lekarzy specjalizujących się w chirurgii ogólnej, red. J. Szmidt, J. Kużdżał, Kraków, Medycyna Praktyczna, wyd. 3, t. 1-2, 2022, 978-83-7430-674-4.
Literatura uzupełniająca:
1. Chirurgia, red. G. Wallner, T. Banasiewicz, Warszawa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021/2022, t. 1-4.
2. Chirurgia, red. O. J. Garden, A. W. Bradbury, J. L.R. Forsythe, R. W. Parks), wyd.2 pol., Wrocław, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, 2021, t. 1.
3. Chirurgia, red. Wojciech Noszczyk, Warszawa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2009, dodruk 2020, t. 1-2.
4. Chirurgia – Repetytorium, red. Wojciech Noszczyk, Warszawa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019, t. 1.
5. Zollinger Atlas zabiegów chirurgicznych, red. E. Ch. Ellison, R. M. Jr Zollinger, Wrocław, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, 2019, t. 1.