Współczesna filozofia działania: wokół "Intencji" G.E.M. Anscombe 3800-WFD26-S
Seminarium poświęcone będzie twórczości Gertrude Elizabeth Margaret Anscombe – jednej z najważniejszych postaci XX-wiecznej filozofii analitycznej i autorce Intencji (1957), dzieła uznawanego za kamień węgielny współczesnej filozofii działania. Centralną osią tematyczną zajęć będzie uważna lektura "Intencji" oraz analiza najważniejszych interpretacji i fragmentów opracowań poświęconych temu dziełu. Przedmiotem analiz będzie pojęcie działania intencjonalnego i intencji, rozumowania praktycznego, chcenia, nieobserwacyjnej wiedzy praktycznej, motywów działań. Dokonamy również analizy relacji między działaniem a jego opisem oraz pytaniami o racje działania.
Jednocześnie seminarium wyjdzie poza sam tekst "Intencji". Przyjrzymy się także innym ważnym pracom Anscombe – zwłaszcza "Modern Moral Philosophy" (1958), w której sformułowała wpływową krytykę konsekwencjalizmu, a także podejmującym zagdnienie działań o podwójnym skutku,, takim jak m.in. "War and Murder" (1961) oraz "Medalist’s Address: Action, Intention and ‘Double Effect’" (1982). Zastanowimy się, w jaki sposób refleksja nad intencją i działaniem łączy się u Anscombe z problematyką etyczną, odpowiedzialnością moralną oraz oceną skutków działania.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Nabyta wiedza
Student uczestniczący w seminarium:
- posiada uporządkowaną wiedzę szczegółową dotyczącą najważniejszych zagadnień i stanowisk współczesnej filozofii działania;
- orientuje się w kluczowych pojęciach i argumentach rozwijanych w "Intencji" oraz innych pracach G.E.M. Anscombe;
- zna wybrane, obecne w literaturze przedmiotu interpretacje fragmentów "Intencji" sprawiających największe trudności interpretacyjne;
- zna podstawowe metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla filozofii działania;
- zna zaawansowaną terminologię filozoficzną w języku polskim i angielskim z zakresu analitycznej filozofii działania.
Nabyte umiejętności
Student:
- czyta i interpretuje tekst filozoficzny;
- przytacza główne tezy analizowanych tekstów i potrafi krytycznie odnieść się do zawartej w nich argumentacji;
- potrafi krytycznie odnieść się do zastanych interpretacji dzieła filozoficznego;
- potrafi przedstawić filozoficzny problem na piśmie wraz z argumentacją na rzecz jego rozwiązania;
- poprawnie posługuje się terminologią filozoficzną.
Nabyte kompetencje społeczne
Student:
- potrafi w rzetelny i życzliwy sposób zrekonstruować stanowisko oponenta;
- potrafi w jasny i zrozumiały sposób prezentować swoje poglądy grupie;
- jest otwarty na dyskusję i nowe propozycje rozwiązań problemów;
- potrafi wysłuchać osobę o odmiennych poglądach i w sposób merytoryczny odnieść się do jej przekonań.
Kryteria oceniania
(1) Uzyskanie pozytywnej oceny z pisemnej pracy zaliczeniowej powiązanej z tematyką zajęć.
(2) Obecność i aktywność na zajęciach.
Literatura
Prace G.E.M. Anscombe
(1957), Intention, Ithaca, NY: Cornell University Press.
(polski przekład: Anscombe, G.E.M. (2024), Intencja, tłum. M. Zaręba, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN).
(1957/1981), Mr Truman’s Degree, w: The Collected Philosophical Papers of G.E.M. Anscombe, t. 3: Ethics, Religion and Politics, Oxford: Blackwell, s. 62–71.
(1958), Modern Moral Philosophy, „Philosophy”, 33(124), s. 1–19.
(1961), War and Murder, w: W. Stein (red.), Nuclear Weapons: A Catholic Response, London: Burns & Oates, s. 43–62.
(1963), The Two Kinds of Error in Action, „Journal of Philosophy”, 60(11), s. 393–400.
(1979), Under a Description, „Noûs”, 13(2), s. 219–233.
Opracowania
Ford, A., Hornsby, J., Stoutland, F. (red.) (2011), Essays on Anscombe’s Intention, Cambridge, MA: Harvard University Press.
Teichmann, R. (2008), The Philosophy of Elizabeth Anscombe, Oxford: Oxford University Press.
Wiseman, R. (2016), Routledge Philosophy Guidebook to Anscombe’s Intention, London–New York: Routledge.
Schwenkler, J. (2019), Anscombe’s Intention: A Guide, Oxford: Oxford University Press.
Haddock, A., Wiseman, R. (red.) (2021), The Anscombean Mind, London–New York: Routledge.
Teichmann, R. (red.) (2022), The Oxford Handbook of Elizabeth Anscombe, Oxford: Oxford University Press.
Szczegółowa lista lektur zostanie przedstawiona na pierwszych zajęciach.