Teorie wartości dodatkowej Karola Marksa 3800-TWDKM26-S
Lektura pism Karola Marksa, od prawie 80 lat odbywa się w Polsce w atmosferze
niezbyt sprzyjającej filozoficznemu namysłowi. Rozliczne konteksty polityczne i
historyczne znacznie utrudniają pogłębioną refleksję nad dorobkiem filozofa z
Trewiru, czego efektem są powszechne, „przedrefleksyjne intuicje” towarzyszące
próbom jego interpretacji. Jakkolwiek, w polskiej literaturze filozoficznej pojawiło w
ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wiele znakomitych tekstów poświęconych
Marksowi, a kilku wybitnych polskich profesorów poświęciło temu autorowi
olbrzymią część swego zawodowego wysiłku, w powszechnym odbiorze (również
wśród studentów filozofii) Karol Marks pozostaje co najwyżej autorem kilku
efektownych acz kontrowersyjnych bon motów oraz „ideologiem komunizmu”.
Zadaniem naszego seminarium będzie sprostowanie podobnych
„zdroworozsądkowych” sądów przedkrytycznych i wnikliwe prześledzenie głównych
linii argumentacyjnych zawartych w dorobku Marksa, meandrów jego filozoficznej
drogi rozwojowej oraz jej zakorzenieniu w klasycznej tradycji europejskiej myśli
filozoficznej. W trakcie zajęć, podejmiemy próbę przeczytania Marksa nie tyle „na
nowo”, bądź „krytycznie”, ale takiego, by wyrobić sobie zdanie na temat tego „jak się
rzeczy mają”. Nasze seminarium w kolejnym roku akademickim zajmie się lekturą
tekstów opublikowanych pod zbiorczą nazwą Teorie wartości dodatkowej. Głównym
zadaniem uczestników będzie przyjrzenie się temu jak w tych skądinąd
fragmentarycznych pracach Karol Marks pogłębia swoje spostrzeżenia dotyczące
współczesnego mu stanu badań w ekonomii politycznej, analizuje problematykę
pracy produkcyjnej i nieprodukcyjnej, bada rolę wymiany zarówno w pojęciowości
klasycznej ekonomii jak i w realnym procesie kapitału, oraz rozważa zagadnienie
produkcji niematerialnej. Dominantą naszych rozważań będzie próba
skonfrontowania Marksowskiego dorobku teoretycznego z okresu powstawania
Kapitału z rzeczywistością współczesną. W miarę możliwości spróbujemy wzbogacić
naszą lekturę o teksty autorstwa uczestników seminarium.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się filozoficznych idei Karola
Marksa w okresie pisania Kapitału
- rozumie rolę filozoficznych założeń leżących u podstaw Kapitału w tworzeniu
wyobrażeń społecznych na temat społeczeństwa
- prawidłowo identyfikuje główne problemy, sprzeczności i stawki filozoficznych
dociekań Karola Marksa w okresie powstawania Kapitału
- potrafi samodzielnie zinterpretować główne linie argumentacyjne myśli
Marksowskiej obecnej w analizowanym materiale
- potrafi identyfikować główne nurty współczesnej debaty wokół dziedzictwa
Kapitału
- wykazuje motywację do refleksyjnego zaangażowania w życie społeczne
Kryteria oceniania
- znaczący wkład badawczy w prace seminaryjne (przez co należy rozumieć przede
wszystkim wygłoszenie komunikatu, krótkiego referatu bądź zaprezentowanie dodatkowego
tekstu źródłowego związanego z tematyką konkretnego spotkania)
- wykazywanie szczególnej aktywności w trakcie spotkań
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 3 w trakcie roku
Literatura
Teorie wartości dodatkowej
Wybrane Listy
Étienne Balibar – Filozofia Marksa
Aleksander Ochocki - Dialektyka i historia: człowiek i praca w twórczości
Karola Marksa
Lucien Sève – Próba wprowadzenia do filozofii marksistowskiej