Politics and Violence 3800-PV26-S-OG
Seminarium będzie analizowało teoretyczne ugruntowane i historycznie osadzone wprowadzenie do
relacji między polityką a przemocą. Jego głównym celem jest pokazanie, że przemoc nie ogranicza się
do wojny ani spektakularnych aktów okrucieństwa. Pojawia się ona również w prawie, aparacie
państwowym, gospodarce, ideologii, języku, systemach karania itp. Przemoc jest powiązana z ze sferą
polityki przez relacje sprawowania władzy, procesy regulacji i orgnizacji życia wspólnoty politycznej
obejmuje różne momenty historyczne i różne formy jej stosowania: przemoc bezpośrednią,
strukturalną, symboliczną, kolonialną, rasową, ekonomiczną, biopolityczną. Obok filozoficznych
uzasadneiń przemocy, równolegle będziemy analizować związki między przemocą i władzą oraz
przemocą i prawem.
Zajęcia będą skłądały się z analizy framgtów tekstów teoretyczny oraz historyzcnych studiów
przypadku. Dyskusja będzie zorganizowana wokół kilku podstawowych pytań, takich jak: jaka jest
różnica między przemocą, przymusem, siłą, dominacją i władzą? Czy przemoc polityczna może być
kiedykolwiek usprawiedliwiona? Jaka jest relacja między przemocą a państwem? W jaki sposób
ideologia, propaganda i język normalizują przemoc? Jak, jeśli w ogóle, nadzór, tajność i praktyki
policyjne zmieniają znaczenie przemocy w społeczeństwach demokratycznych? Czy możliwa jest
polityka bez przemocy? Głównym celem kursu jest zatem dyskusja nad tym, czy politykę można
kiedykolwiek oddzielić od przemocy, czy też zadaniem filozofii polityki jest raczej rozróżnianie form,
granic, uzasadnień i konsekwencji przemocy.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Absolwent zna i rozumie:
K_W02, w pogłębionym stopniu metody badawcze i strategie argumentacyjne filozofii polityki
K_W03, specjalistyczną terminologię filozoficzną w języku angielskim
K_W05, główne kierunki rozwoju i najważniejsze nowe osiągnięcia w ramach filozofii polityki
K_W08, pogłębionym stopniu normy konstytuujące i regulujące struktury i instytucje społeczne oraz
źródła tych norm, ich naturę, zmianę i drogi wpływania na ludzkie zachowania
K_W10, w pogłębionym stopniu rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu polityki w wymiarze
globalnym
K_W11, w pogłębionym stopniu zależność między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami
w kulturze, w społeczeństwie i sferze polityki;
Nabyte umiejętności:
Absolwent potrafi:
K_U01,samodzielnie interpretować tekst filozoficzny, twórczo i innowacyjnie komentować i
konfrontować tezy pochodzące z różnych tekstów
K_U02, określać stopień doniosłości stawianych tez dla badanego problemu lub argumentacji
K_U03, analizować złożone argumenty filozoficzne, identyfikować składające się na nie tezy i
założenia, ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między tezami
K_U04, identyfikować zaawansowane strategie argumentacyjne w wypowiedziach ustnych i
pisemnych
K_U06, twórczo i innowacyjnie wykorzystywać wiedzę filozoficzną i metodologiczną w
formułowaniu hipotez i konstruowaniu krytycznych argumentacji
K_U09, konstruować i twórczo rekonstruować argumentacje z perspektywy różnych stanowisk
filozoficznych, uwzględniając właściwe każdemu z nich typy argumentacji i dostrzegając zachodzące
między nimi zbieżności i różnice
K_U10, pisać twórcze opracowania monograficzne na podstawie samodzielnie dobranej literatury,
stosując oryginalne, innowacyjne podejścia i uwzględniając nowe osiągnięcia w zakresie filozofii
polityki
Nabyte kompetencje społeczne:
Absolwent jest gotów do:
K_K02, rozpoznawania braków w swojej wiedzy i umiejętnościach i poszukiwania możliwości
usunięcia tych braków
K_K03, samodzielnego podejmowania i inicjowania działań zawodowych oraz planowania i
organizowania ich przebiegu
K_K04, dostrzegania i formułowania problemów etycznych związanych z własną pracą badawczą i
odpowiedzialnością przed współpracownikami i innymi członkami społeczeństwa oraz do aktywności
w rozwiązywaniu tych problemów
K_K05 aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym; interesuje się nowatorskimi
koncepcjami filozoficznymi w powiązaniu z innymi częściami życia kulturalnego i społecznego i
zachęca do wdrażania tych koncepcji
Dodatkowe cele nauki dla uczestników studiów doktoranckich:
WG_01, w zakresie pozwalającym na rewizję istniejących paradygmatów - najawżniejsze osiągnięcia,
obejmujące podstawy teoretyczne oraz ogólne zagadnienia i wybrane konkretne kwestie -
odpowiednie dla dyscyplin humanistycznych, w tym przypadku dotyczące problemu przemocy w
filozofii polityki,
WK_01, fundamentalne dylematy współczesnej filozofii polityki z perspektywy nauk
humanistycznych.
Kryteria oceniania
Na ocenę końcową składają się:
aktywność (w tym obecność, przygotowanie i udział w dyskusjach na zajęciach) – 45 %
przygotowanie materiałów i przeprowadzenie grupowej dyskusji (warsztatu) na temat wybranego
problemu z zakresu tematyki zajęć) – 45 %
przesłanie raportu z przeprowadzonego warsztatu– 10%
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2 w semestrze
Literatura
Wybór: Agamben, Giorgio, Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie; Arendt, Hannah, O
przemocy; Arendt, Hannah, Nieposłuszeństwo obywatelskie; Benjamin, Walter, Przyczynek do
krytyki przemocy; Clausewitz, Carl von, O wojnie; Fanon, Frantz, Wyklęty lud ziemi; Foucault,
Michel, Nadzorować i karać; Galtung, Johan, Przemoc, pokój i badania nad pokojem; Hobbes,
Thomas, Lewiatan; Machiavelli, Niccolò, Książę; Sussman, David, Co jest złego w torturach? w Etyka
Wojny red. T. Żuradzki, T. Kuniński; Tukidydes, Wojna peloponeska; Walzer, Michael, Wojny
sprawiedliwe i niesprawiedliwe; Žižek, Slavoj, Przemoc. Sześć spojrzeń z ukosa.