Philosophie und Kritik – seminarium filozoficzne po niemiecku 3800-PK26-S-OG

Celem seminarium jest wspólna lektura i interpretacja wybranych tekstów w języku niemieckim.

Metoda stosowana podczas seminarium polega na wspólnych odczytywaniu konkretnych fragmentów tekstów przygotowanych przez prowadzącego, a następnie ich wyjaśnianiu i poddawaniu filozoficznej refleksji w formie dyskusji. Ciężar położony jest na dogłębne odczytywanie i interpretację tekstu: podczas omawiania odczytanego fragmentu uwzględnione zostają wpierw kwestie językowe (słownictwo, skomplikowane konstrukcje gramatyczne), a następnie sformułowane tezy i ich możliwe interpretacje.

Prowadzący omawia okazjonalnie także strategie tłumaczenia tekstów filozoficznych oraz bardziej złożone zagadnienia gramatyczne i pojęciowe.

Omawianie fragmentów tekstów dokonywane jest w ten sposób, by nawet dzieła autorów uznawanych za trudnych były dostępne również dla tych osób, które dopiero doskonalą swoje kompetencje w języku niemieckim lub rozpoczynają poznawanie filozofii.

W ramach seminarium organizowane są w miarę możliwości wizyty gości z krajów niemieckojęzycznych, którzy następnie współprowadzą zajęcia. W momencie złożenia sylabusa nie ma jednak jeszcze możliwości potwierdzenia takich wizyt.

Co roku teksty dobierane są wokół innego zagadnienia ogólnego.

W cyklu 2026:

Podstawowym zagadnieniem, wokół którego obracać będą się nasze tegoroczne lektury, to pojęcie SPOŁECZEŃSTWA (GESELLSCHAFT), które jest kluczowe dla całej tradycji filozofii społecznej. Sięgniemy przy tym zarówno po teksty zaliczane do tradycji klasycznej filozofii niemieckiej, jak i po teksty spoza niej. Częściowo sięgniemy do tekstów i autorów omawianych w poprzednich latach, ale do innych fragmentów.

Do uczestnictwa zachęcam wszystkich, którzy zawsze chcieli poczytać niemieckich klasyków w oryginale, ale wydawało im się, że jeszcze nie są na to gotowi. A także tych, którzy owo „przejście do tekstu oryginalnego” mają już za sobą, ale chcą się doskonalić w swojej znajomości niemczyzny filozoficznej.

Zaplanowane lektury (zazwyczaj każdemu tekstowi poświęcamy kilka spotkań, zastrzegam możliwość, że dołączę do listy jeszcze coś dodatkowego):

Immanuel Kant, Idee zu einer allgemeinen Geschichte in weltbürgerlicher Absicht
Johann Gottlieb Fichte, Einige Vorlesungen über die Bestimmung des Gelehrten
Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Grundlinien der Philosophie des Rechts / Vorlesungen über die Philosophie des Rechts
Karl Marx, Grundrisse der Kritik der politischen Ökonomie albo Zur Kritik der politischen Ökonomie
Ferdinand Tönnies, Gemeinschaft und Gesellschaft
Max Weber, Wirtschaft und Gesellschaft
Gyorgi Lukacs, Geschichte und Klassenbewusstsein
Max Horkheimer, Die gegenwärtige Lage der Sozialphilosophie und die Aufgaben eines Instituts für Sozialforschung
Hannah Arendt, Vita Activa oder vom Tätigen Leben
Jürgen Habermas, Theorie und Praxis

Koordynatorzy przedmiotu

Michał Dobrzański

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo)

Do uczestnictwa w zajęciach konieczna jest podstawowa znajomość języka niemieckiego i chęć jej pogłębiania!

Efekty kształcenia

Nabyta wiedza:
Absolwent zna i rozumie:
K_W02 w pogłębionym stopniu – metody badawcze i strategie argumentacyjne wybranej dyscypliny filozoficznej oraz metody interpretacji tekstu filozoficznego
K_W04 specjalistyczną terminologię filozoficzną w wybranym języku obcym (na poziomie B2+)
K_W05 główne kierunki rozwoju i najważniejsze nowe osiągnięcia w ramach wybranej dyscypliny filozoficznej

Nabyte umiejętności:
Absolwent potrafi:
K_U01 samodzielnie interpretować tekst filozoficzny, twórczo i innowacyjnie komentować i konfrontować tezy pochodzące z różnych tekstów
K_U03 analizować złożone argumenty filozoficzne, identyfikować składające się na nie tezy i założenia, ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między tezami
K_U12 samodzielnie tłumaczyć z wybranego języka obcego na język polski trudny tekst filozoficzny

Nabyte kompetencje społeczne:
Absolwent jest gotów do:
K_K01 identyfikowania posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności
K_K02 rozpoznawania braków w swojej wiedzy i umiejętnościach i poszukiwania moż-liwości usunięcia tych braków

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie własnego przekładu fragmentu tekstu niemieckojęzycznego (jednego z omawianych podczas zajęć lub ustalonego z prowadzącym; możliwe zaliczenie jako translatorium ) [PPT] lub krótkiego eseju w języku niemieckim [E] na jeden z omawianych podczas zajęć tematów. Tłumaczenie powinno być wykonane samodzielnie i świadczyć o znajomości niemieckiej pojęciowości filozoficznej. Esej powinien świadczyć o znajomości niemieckiej pojęciowości filozoficznej, jednej z tradycji filozoficznych rozwijanych w niemieckim obszarze językowym i zawierać własne stanowisko autora wobec omawianego zagadnienia. Prowadzący zajęcia bierze pod uwagę aktywność uczestników podczas seminarium [A].

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2 w semestrze

Literatura

Podana w opisie cyklu.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: