Populizm epistemiczny - analiza współczesnego dyskursu politycznego na wybranych przykładach 3800-PEP25-S-OG

Podczas seminarium będziemy badać nie tylko same dyskursy (w tym ich język, formy i struktury argumentacyjne), lecz także zadamy pytania o naturę pseudonauki, teorii spiskowych i populizmu: czym są, jakie mają podstawy epistemiczne (jeśli w ogóle), jakie są ich przyczyny społeczne i psychologiczne oraz w jaki sposób funkcjonują w debacie politycznej i medialnej.
Poruszymy również kwestie związane z rozróżnieniem między wiedzą, pseudowiedzą a niewiedzą. Szczególną uwagę poświęcimy problemowi odróżnienia ekspertów od pseudoekspertów. Zastanowimy się, jakie kryteria mogą legitymizować status ekspercki, w jaki sposób można odróżnić wiedzę specjalistyczną od jej pozoru oraz jak działa autorytet poznawczy w warunkach pluralizmu informacyjnego i dezinformacji. Przeanalizujemy, w jaki sposób to rozróżnienie bywa wykorzystywane lub podważane w debacie publicznej - zwłaszcza w kontekście populistycznych narracji i strategii argumentacyjnych.
Podczas zajęć będziemy analizować także populistyczne dyskursy polityczne, ze szczególnym uwzględnieniem ich struktury argumentacyjnej, rodzaju stosowanych uzasadnień (lub ich braku), a także technik retorycznych i perswazyjnych. Populizm traktowany będzie jako zjawisko epistemicznie problematyczne – często operujące uproszczonymi narracjami, silnym ładunkiem emocjonalnym oraz podważaniem autorytetów eksperckich.
Zajęcia będą miały charakter interaktywny – wybór analizowanych materiałów i przypadków (wypowiedzi, tekstów, wystąpień) będzie częściowo zależał od uczestników. Celem seminarium jest rozwinięcie umiejętności krytycznej analizy współczesnych narracji publicznych i politycznych oraz pogłębiona refleksja nad rolą epistemologii we współczesnym życiu społecznym.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Koordynatorzy przedmiotu

Tomasz Puczyłowski

Efekty kształcenia

Nabyta wiedza:
Student:
- zna podstawowe pojęcia ogólnej metodologii nauk i potrafi się nimi posługiwać (F1_W03, F1_W05, F2_W03, F2_W05
- zna metody badawcze i różne strategie argumentacyjne specyficzne dla ogólnej metodologii nauk (F2_W11, F1_W12, F1_W014)
Student zna na poziomie rozszerzonym dotyczącą tematu seminarium terminologię filozoficzną w języku polskim i angielskim, zna poszczególne stanowiska, ma gruntowną znajomość metod badawczych i strategii argumentacyjnych używanych w filozofii języka i nauki, ma gruntowną znajomość metod interpretacji tekstów filozoficznych (KW03, KW05, KW08, KW09, KW11).

Nabyte umiejętności:
Student
- potrafi samodzielnie interpretować teksty filozoficzne, formułować argumenty na rzecz określonych tez, analizować i krytycznie oceniać argumenty filozoficzne, wykorzystywać wiedzę filozoficzną w analizie krytycznej. ((KU03, KU04, KU05, KU08, KU09, KU14, KU16)
- potrafi samodzielnie przygotować wystąpienie ustne związane z problematyką w oparciu o samodzielną interpretację tekstu filozoficznego (F1_U01, F1_U03, F1_U04, F_U16, F1_u17, F2_U04)
- potrafi sformułować własne argumenty na rzecz wybranego stanowiska, odwołując się do pojęć, klasyfikacji i typologii stosowanych w ogólnej metodologii nauk i analitycznej filozofii języka (F1_U16, F2_U03, F2_U14, F2_U16)
Nabyte kompetencje społeczne:
- zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego (KK01)
- jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów (KK02)
- efektywnie organizuje własną pracę i krytycznie ocenia stopień jej zaawansowania( KK05)
- potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role (referenta, dyskutanta). (KK06).

Kryteria oceniania

Ocenianie ciągłe aktywności podczas zajęć, wygłoszenie co najmniej jednego referatu na podstawie lektury, praca pisemna na wybrany temat związany z problematyką seminarium

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2

Literatura

Boudry, M., Blancke, S., Pigliucci, M. (2015). What makes weird beliefs thrive? The epidemiology of pseudoscience. Philosophical Psychology, 28(8), 1177-1198.
Coady, D. (2007). Are conspiracy theorists irrational? Episteme, 4(2), 193–204.
de Ridder, J. (2018). Kinds of knowledge, limits of science, w: Scientism: prospects and problems, J. de Ridder, R. Peels, R. van Wouderberg (eds.), Oxford UP, 190-219.
Derksen, A.A. (1993). The Seven Sins of Pseudoscience. Journal of General Philosophy of Science 24, 17-42.
Fuhrer, J., Cova, F., Gauvrit, N., Dieguez, S. (2021). Pseudoexpertise. A Conceptual and Theoretical Analysis. Frontiers in Psychology, 12, 732666.
Introne, J., Yildirim, I.G., Iandoli, L., DeCook, J., Elzeini, S. (2018). How People Weave Online Information Into Pseudoknowledge. Social Media + Society, 4(3).
Laudan, L. (1998). Zgon problemu demarkacji, w: Z badań nad prawdą i poznaniem, Z. Muszyński red.), Lublin: Wydawnictwo UMCS, 63-79.
Laclau, E. (2009). Rozum populistyczny. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Mandik, P. (2007). Shit happens. Episteme, 4(2), 205–218. https:// doi.org/ 10. 3366/ epi. 2007.4. 2. 205
McCauley, R.N. (2011). Unnatural science, w: Why religion is natural and science is not. Oxford UP, 83-143.
Muller, J.-W. (2017). Co to jest populizm? Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Shapin, S. (2022). Hard science, soft science: a political history of a disciplinary array. History of Science, 60(3), 287-328, DOI: 10.1177/00732753221094739
Simonton, D. K. (2018). Hard science, soft science, and pseudoscience: Implications of research on the hierarchy of the sciences, w: Pseudoscience. The conspiracy against science, A.B. Kaufman, J.C. Kaufman (eds.), The MIT Press, 77-100.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3800-PEP25-S-OG w USOSweb