Polityka i etyka dekonstrukcji. Czytanie późnego Derridy 3800-PEDD26-M-OG

Tematem tegorocznego wykładu będzie etyczny i polityczny wymiar dekonstrukcji, którą często utożsamia się ze strategią czytania tekstów. Choć krytyczny aspekt przedsięwzięcia Derridy wpisany w dekonstrukcję można interpretować jako posiadający etyczno-polityczne konsekwencje, to dopiero w późniejszych pismach i wywiadach Derrida wprost łączył swój projekt z określonymi celami etycznymi oraz politycznymi, wypowiadał w kwestiach związanych z istotnymi dla współczesnego świata wydarzeniami. Celem kursu będzie uporządkowanie i przedstawienie wybranych problemów pojawiających się w tekstach autora „Marginesów filozofii”, a także pokazanie w jaki sposób Derrida z późnych pism inspirował przedstawicieli bliskich dekonstrukcji nurtów (takich jak hermeneutyka radykalna) oraz w jakiej relacji sytuuje się jego myśl z ostatniej dekady wobec przedstawicieli filozofii włoskiej (Agamben, Esposito).
Wykład podzielony zostanie na kilka części, które poświęcone będą kolejno:
- problematyce etycznej i religijnej: dekonstrukcja jako heterologia, pojęciu Innego, obowiązku, prawu, przyjaźni
- problematyce politycznej: związkom dekonstrukcji i demokracji, idei komunizmu, sprawiedliwości, wybaczenia, karze śmierci, pojęciu suwerenności
- problematyce antropologicznej (a dokładniej granicy oddzielającej człowieka od tego, co nim niej jest) potraktowanej jako wątek przewodni ostatnich seminariów Derridy, w których zbiegają się wymienione wcześniej kwestie w kontekście najważniejszego pytania o granicę oddzielającą człowieka od zwierzęcia oraz spajający te seminaria temat śmierci.

Koordynatorzy przedmiotu

Urszula Zbrzeźniak

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Efekty kształcenia

Nabyta wiedza:
- absolwent zna i rozumie szczegółowe zagadnienia (rzeczowe i metodologiczne) i najważniejsze nowe osiągnięcia w ramach wybranej dyscypliny filozoficznej
- absolwent zna i rozumie rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury
- absolwent zna i rozumie specjalistyczną terminologię w języku polskim
- absolwent zna i rozumie główne tendencje rozwojowe dyscyplin humanistycznych, w których odbywa się kształcenie

Nabyte umiejętności:
- absolwent potrafi poprawnie stosować poznaną terminologię filozoficzną
- absolwent potrafi interpretować tekst filozoficzny, komentując i konfrontując tezy pochodzące z różnych tekstów
- absolwent potrafi twórczo i innowacyjnie wykorzystywać wiedzę filozoficzną i metodologiczną w formułowaniu hipotez i konstruowaniu krytycznych argumentacji
- absolwent potrafi inicjować debatę

Nabyte kompetencje społeczne:
- absolwent jest gotów do identyfikowania posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności
- absolwent jest gotów rozpoznawania braków w swojej wiedzy i umiejętnościach i poszukiwania możliwości usunięcia tych braków
- absolwent jest gotów do samodzielnej i krytycznej oceny dorobku w ramach danej dyscypliny humanistycznej

Kryteria oceniania

Warunkiem zaliczenia jest obecność oraz napisanie krótkiej pracy zaliczeniowej.

Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze

Literatura

Z uwagi na charakter zajęć literatura do zajęć ma charakter uzupełniający. Uczestnicy mogą korzystać z niej, przygotowując prace zaliczeniowe.

Due to the nature of the classes, the course literature is supplementary in character. Participants may use it when preparing their final papers.

Wybrane teksty źródłowe:

1. J. Derrida „Z czego jutro?”, Scholar 2016.
2. „Inny kurs”, PWN 2017.
3. Uniwersytet bezwarunkowy”, Eperons-Ostrogi 2024.
4. „Widma Marksa”, PWN 2016.
5. „Jednojęzyczność Innego”, Literatura na Świecie, 1998.
6. „Politiquers de l’amitié”, Galilée, 1997.
7. "L'animal que donc je suis”, Galilée 2006.
8. "Séminaire. Le bête et le souverain. Volume I (2001-2002)”, Galilée, 2008.
9.„Séminaire. Le bête et le souverain. Volume II (2002-2003)”,Galilée, 2010.
10. „Séminaire. La peine de mort. Volume 1 (1999-2000)” Galilée, 2012.
11. „Pardonner. L'impardonnable et l'imprescriptible”, Galilée, 2012.
12. „Voyous: deux essais sur la raison” Paris: Galilée.
13. „La solidarite des vivants et le pardon”, Hermann 2016.
14. J. Derrida, G. Vattimo „Religia”, Wydawnictwo KR 1999.
15. J. Derrida, S. Critchley, E. Laclau, R. Rorty „Deconstruction and Pragmatism”, Routledge 1996.

Pełna lista opracowań poświęconych omawianym podczas wykładu problemom zostanie przesłana uczestnikom po pierwszych zajęciach

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: