Human Rights in the New World (Dis)Order 3800-HRNO26-S-OG

Główny celem zajęć jest omówienie problemów związanych z ideą praw człowieka w obszarze
polityki, prawa i etyki. Problemy te będą dyskutowane nie tylko w kontekście krajowym, ale i
międzynarodowych, ponieważ nie sposób dziś dyskutując o uprawomocnieniu i egzekweowaniu
różnych wymairów praw człowieka bez uwzględnienia globalizacji i deglobalizacji. Zajęcia będą
dotyczyły analizy wybranych przypadków np. handlu narządami, warunków pracy w krajach
postkolonialnych, itp. z perspektywy ochrony praw człowieka, ale też szerzej z perspektywy globalnej
sprawiedliwości. Kolejnym podstawowym celem zajęć będzie zdiagnozowanie silnych i słabych
strony dyskursu praw człowieka. Jednym bowiem z podstawowych pytań jakie jest obecnie stawiane
jest pytanie dotyczące tego na ile prawa człowieka mogą stanowić ugruntowanie prawa
międzynarodowego a także na ile określone wprowadzenia praw człowieka w życie w skali całego
świata wymaga określonej i podzielanej wizji aksjologicznej (argument z uniwersalizmu). Założenie
wspólnie podzielanej podstawy moralnej, mającej łączyć ludzi budzi jednak sprzeciw wielu
teoretyków (argument z partykularyzmu kulturowego). Standardy ochrony praw człowieka w tym
ochrony jego egzystencji (np. kto może mieć dostęp do schornienia i pozywienia, edukacji) są bowiem
w różnych kulturach odmienne. Idea praw człowieka odsłania ponadto wiele innych problemów
filozoficznych między innymi kwestię suwerenności państw i rolę granic państwowych w
egzekwowaniu standardów wypracowywanych przez ONZ albo problem globalnej dystrybucji
zasobów i globalnej biedy, które wraz z czoraz więszkym przesuwaniem się najwększych aktorów
państwowych (USA, Chiny) w kierunku realizmu politycznego osłabiają legitymizację obecnego
porządku międzynarodowego.

Zajęcia będą się składały z trzech części. W część pierwszej zostanie ppoddana analizje przede
wszystkim charakterystyka praw człowieka. Będzie ona obejmowała takie elementy jak historię
powstania Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz innych dokumentów stanowiących ramy
praw człowieka; analizę treści praw człowieka, ich kolejnych generacji, źródeł legitymizacji tych praw
oraz ich krytyki z innych normatywnych perspektyw.
W części drugiej będą analizowane zagadnienia sprawiedliwości w wymiarze międzynarodowym.
Standardy ochrony człowieka zostaną omówione na przykładach takich projektów jak Rawlsa idea
prawa ludów czy koncepcja potrzeb A. Sena i M. Nussbaum. Teorie te będą badane m.in. pod kątem
antropologii jaka za nimi stoi w odniesieniu do życia ludzkiego (np. reprodukcji, przetrwania etc).
Część trzevia będzie dotyczyła analizy szczegółowych problemów wynikających z dwóch
wcześniejszych części. W części tej zostaną również uwzględnione procesy globalizacyjne i
deglobalizacyjne oraz związane z nimi przemiany relacji i praw w zakresie stosunków międzyn
aktorami międzybarodowymi. Skupimy się przede wszystkim na filozoficznej analizie (a) napięcia

między prawami obywatelskimi i prawami człowieka (b) zagadnienia suwerenności państwowej w
dobie globalizacji, (c) problemach moralnych w wymiarze krajowym i międzynarodowym takich jak
problem uchodźców, głodu etc.

Koordynatorzy przedmiotu

Rafał Wonicki

Rodzaj przedmiotu

seminaria monograficzne

Założenia (opisowo)

Komunikatywna znajomość j. angielskiego, znajomość podstaw etyki, zdolność analitycznego myślenia. Student should have basic knowledge about main ethical theories and an ability of analytical thinking. The communicative knowledge of the English language is required.

Efekty kształcenia

16. Efekty uczenia się:
Absolwent zna i rozumie:
K_W02, w pogłębionym stopniu metody badawcze i strategie argumentacyjne z zakresu filozofii
polityki i teorii praw człowieka
K_W03, specjalistyczną terminologię filozoficzną w języku angielskim
K_W05, główne kierunki rozwoju i najważniejsze nowe osiągnięcia w ramach filozofii polityki
K_W08, pogłębionym stopniu normy konstytuujące i regulujące struktury i instytucje społeczne oraz
źródła tych norm, ich naturę, zmianę i drogi wpływania na ludzkie zachowania
K_W10, w pogłębionym stopniu rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu polityki w wymiarze
globalnym
K_W11, w pogłębionym stopniu zależność między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami
w kulturze, w społeczeństwie i sferze polityki;
Nabyte umiejętności:
Absolwent potrafi:
K_U01,samodzielnie interpretować tekst filozoficzny, twórczo i innowacyjnie komentować i
konfrontować tezy pochodzące z różnych tekstów
K_U02, określać stopień doniosłości stawianych tez dla badanego problemu lub argumentacji
K_U03, analizować złożone argumenty filozoficzne, identyfikować składające się na nie tezy i
założenia, ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między tezami
K_U04, identyfikować zaawansowane strategie argumentacyjne w wypowiedziach ustnych i
pisemnych
K_U06, twórczo i innowacyjnie wykorzystywać wiedzę filozoficzną i metodologiczną w
formułowaniu hipotez i konstruowaniu krytycznych argumentacji
K_U09, konstruować i twórczo rekonstruować argumentacje z perspektywy różnych stanowisk
filozoficznych, uwzględniając właściwe każdemu z nich typy argumentacji i dostrzegając zachodzące
między nimi zbieżności i różnice
K_U10, pisać twórcze opracowania monograficzne na podstawie samodzielnie dobranej literatury,
stosując oryginalne, innowacyjne podejścia i uwzględniając nowe osiągnięcia w zakresie filozofii
Nabyte kompetencje społeczne:
Absolwent jest gotów do:
K_K02, rozpoznawania braków w swojej wiedzy i umiejętnościach i poszukiwania możliwości
usunięcia tych braków
K_K03, samodzielnego podejmowania i inicjowania działań zawodowych oraz planowania i
organizowania ich przebiegu

K_K04, dostrzegania i formułowania problemów etycznych związanych z własną pracą badawczą i
odpowiedzialnością przed współpracownikami i innymi członkami społeczeństwa oraz do aktywności
w rozwiązywaniu tych problemów
K_K05 aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym; interesuje się nowatorskimi
koncepcjami filozoficznymi w powiązaniu z innymi częściami życia kulturalnego i społecznego i
zachęca do wdrażania tych koncepcji
Dodatkowe cele nauki dla uczestników studiów doktoranckich:
WG_01, w zakresie pozwalającym na rewizję istniejących paradygmatów - globalne osiągnięcia,
obejmujące podstawy teoretyczne oraz ogólne zagadnienia i wybrane konkretne kwestie -
odpowiednie dla dyscyplin humanistycznych, w tym przypadku dotyczące globalnej polityki i
globalnej sprawiedliwości,
WK_01, fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji z perspektywy nauk humanistycznych.

Kryteria oceniania

Na ocenę końcową składają się:
aktywność (w tym obecność, przygotowanie i udział w dyskusjach na zajęciach) – 45 %
przygotowanie materiałów i przeprowadzenie grupowej dyskusji (warsztatu) na temat wybranego
problemu z zakresu tematyki zajęć) – 45 %
przesłanie raportu z przeprowadzonego warsztatu– 10%

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2 w semestrze

Literatura

Wybór;
W. Osiatyński, Prawa człowieka i ich granice; M. Piechowiak, Filozofia praw człowieka. Prawa
człowieka w świetle ich międzynarodowej ochrony; J. Rawls, Prawo ludów; M. Freeman, Prawa
człowieka, Warszawa; J. Mandle, Globalna sprawiedliwość; P. Singer, Jeden świat; T. Narrdin, D.R.
Mapel, Traditions of International Ethics; A. Sen, Rozwój i wolność;

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: