Historia filozofii nowożytnej I 3800-HFN126-M
Przedmiotem tegorocznych zajęć będą wybrane aspekty filozoficznego dorobku G. W. F. Hegla. Nie zamierzamy przedstawić pełnej i wyczerpującej syntezy Heglowskiej filozofii ale jedynie zwrócić uwagę na niektóre jej aspekty, które zazwyczaj umykają uwadze w trakcie podstawowego kursu historii filozofii nowożytnej. Wychodzimy z założenia, że Hegel w swoich „nieoczywistych” fragmentach bywa z jednej strony zaskakujący, z drugiej, bardzo konsekwentny w budowaniu filozoficznej narracji. Będziemy więc kładli szczególny nacisk po pierwsze na ujawnienie zawartości rzadziej czytanych fragmentów Heglowskiego dorobku, po drugie, spróbujemy zaproponować jedną z możliwych siatek interpretacyjnych pozwalających na odkrywanie całościowego przekazu niemieckiego filozofa. Będziemy sięgali zarówno do pism wczesnych jak i pozycji uznawanych za klasyczne, „systemowe”. Mamy nadzieję, że nasza wspólna podróż po meandrach Heglowskiej twórczości pomoże wszystkim uczestnikom w wypracowaniu własnej, indywidualnej i jednocześnie lepiej ugruntowanej wizji znaczenia dorobku Hegla w perspektywie historii filozofii nowożytnej.
Proponowane tropy do lepszego zrozumienia filozofii Hegla zakładają, iż niemiecki filozof stanowi z jednej strony ukoronowanie rozwoju filozofii nowożytnej, z drugiej, punkt wyjścia do wszelkich ważnych procesów, które miały miejsce w europejskiej filozofii od połowy XIX wieku. Interesuje nas ukazanie, jak filozofia Hegla przygotowywała zarówno nowoczesną filozofię społeczną, ale i filozofię religii, refleksję nad poznaniem, statusem rzeczywistości oraz zagadnieniami z dziedziny teorii wartości. Pragniemy pokazać, że Hegel jest ważny dla dzisiejszej filozofii nie tylko jako inspiracja ale i jako punkt odniesienia dla częstokroć bardzo radykalnej krytyki. Nie zamierzając ferować jakichkolwiek jednoznacznych ocen pragniemy zaproponować Heglowską filozofię jako asumpt do kształtowania własnych postaw filozoficznych.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Student/ka:
- zna i rozumie historyczny kontekst kształtowania się filozofii Hegla
- rozumie rolę filozofii Hegla w wytwarzaniu nowych ujęć tradycyjnych problemów filozoficznych
- prawidłowo identyfikuje główne zagadnienia, problemy i stawki filozoficznych dociekań Hegla
- potrafi samodzielnie zinterpretować główne linie argumentacyjne występujące w filozofii Hegla
- potrafi identyfikować główne nurty współczesnej debaty nad dorobkiem Hegla
- wykazuje motywację do filozoficznej refleksji nad fundamentalnymi wyzwaniami współczesności oraz angażowania się w ich podejmowanie
Kryteria oceniania
Aktywne uczestnictwo w zajęciach, praca pisemna bądź zaliczenie ustne
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu (2)
Literatura
1. „Życie Jezusa”
2. „Fragment systemu”
3. „Wykłady jenajskie. Filozofia ducha”
4. „Wykłady z historii filozofii”: t. I, „Słowo wstępne”, „Wykłady z historii filozofii”. „Wstęp do historii filozofii” A. „Pojęcie historii filozofii”
5. „Fenomenologia ducha”: t. I, C. Rozum, B. „Urzeczywistnienie się rozumowej samowiedzy przez nią samą”
6. „Nauka logiki”: „Przedmowa do pierwszego wydania”, „Przedmowa do drugiego wydania.”
7. „Wykłady o estetyce”: t. I, „Wstęp do estetyki”, I, II
8. „Wykłady z filozofii dziejów”: t. I, „Podłoże geograficzne dziejów powszechnych”, „Podział”
9. „Wykłady z filozofii dziejów”: t. II, cz. III
10. „Zasady filozofii prawa”: „Społeczeństwo obywatelskie”
11. „Zasady filozofii prawa”: r. III, „Państwo” A. I
12. „Zasady filozofii prawa”: r. III, „Państwo” A. II, B, C
13. „Nauka logiki”: t. II, „Idea absolutna”
14. „Encyklopedia nauk filozoficznych”: „Duch absolutny”
15. „Fenomenologia ducha”: „Wiedza absolutna”