Historia filozofii nowożytnej I 3800-HFN126-F
WYKŁAD
Przedmiotem tegorocznych zajęć będą wybrane aspekty filozoficznego dorobku G. W. F. Hegla. Nie zamierzamy przedstawić pełnej i wyczerpującej syntezy Heglowskiej filozofii ale jedynie zwrócić uwagę na niektóre jej aspekty, które zazwyczaj umykają uwadze w trakcie podstawowego kursu historii filozofii nowożytnej. Wychodzimy z założenia, że Hegel w swoich „nieoczywistych” fragmentach bywa z jednej strony zaskakujący, z drugiej, bardzo konsekwentny w budowaniu filozoficznej narracji. Będziemy więc kładli szczególny nacisk po pierwsze na ujawnienie zawartości rzadziej czytanych fragmentów Heglowskiego dorobku, po drugie, spróbujemy zaproponować jedną z możliwych siatek interpretacyjnych pozwalających na odkrywanie całościowego przekazu niemieckiego filozofa. Będziemy sięgali zarówno do pism wczesnych jak i pozycji uznawanych za klasyczne, „systemowe”. Mamy nadzieję, że nasza wspólna podróż po meandrach Heglowskiej twórczości pomoże wszystkim uczestnikom w wypracowaniu własnej, indywidualnej i jednocześnie lepiej ugruntowanej wizji znaczenia dorobku Hegla w perspektywie historii filozofii nowożytnej.
Proponowane tropy do lepszego zrozumienia filozofii Hegla zakładają, iż niemiecki filozof stanowi z jednej strony ukoronowanie rozwoju filozofii nowożytnej, z drugiej, punkt wyjścia do wszelkich ważnych procesów, które miały miejsce w europejskiej filozofii od połowy XIX wieku. Interesuje nas ukazanie, jak filozofia Hegla przygotowywała zarówno nowoczesną filozofię społeczną, ale i filozofię religii, refleksję nad poznaniem, statusem rzeczywistości oraz zagadnieniami z dziedziny teorii wartości. Pragniemy pokazać, że Hegel jest ważny dla dzisiejszej filozofii nie tylko jako inspiracja ale i jako punkt odniesienia dla częstokroć bardzo radykalnej krytyki. Nie zamierzając ferować jakichkolwiek jednoznacznych ocen pragniemy zaproponować Heglowską filozofię jako asumpt do kształtowania własnych postaw filozoficznych.
ĆWICZENIA
Wczesne teksty Hegla i kształtowanie się całościowej wizji filozofii
Heglowska koncepcja historii filozofii
Hegel jako filozof jednostki
Heglowskie rozumienie logiki
Heglowskie rozumienie estetyki
Hegel i jego refleksja nad historią
Społeczeństwo i państwo u Hegla
Co to jest absolut?
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Student/ka:
- zna i rozumie historyczny kontekst kształtowania się filozofii Hegla
- rozumie rolę filozofii Hegla w wytwarzaniu nowych ujęć tradycyjnych problemów filozoficznych
- prawidłowo identyfikuje główne zagadnienia, problemy i stawki filozoficznych dociekań Hegla
- potrafi samodzielnie zinterpretować główne linie argumentacyjne występujące w filozofii Hegla
- potrafi identyfikować główne nurty współczesnej debaty nad dorobkiem Hegla
- wykazuje motywację do filozoficznej refleksji nad fundamentalnymi wyzwaniami współczesności oraz angażowania się w ich podejmowanie
Kryteria oceniania
wykład: egzamin ustny
ćwiczenia: aktywne uczestnictwo w zajęciach, praca pisemna bądź zaliczenie ustne
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu (2)
Literatura
1. „Życie Jezusa”
2. „Fragment systemu”
3. „Wykłady jenajskie. Filozofia ducha”
4. „Wykłady z historii filozofii”: t. I, „Słowo wstępne”, „Wykłady z historii filozofii”. „Wstęp do historii filozofii” A. „Pojęcie historii filozofii”
5. „Fenomenologia ducha”: t. I, C. Rozum, B. „Urzeczywistnienie się rozumowej samowiedzy przez nią samą”
6. „Nauka logiki”: „Przedmowa do pierwszego wydania”, „Przedmowa do drugiego wydania.”
7. „Wykłady o estetyce”: t. I, „Wstęp do estetyki”, I, II
8. „Wykłady z filozofii dziejów”: t. I, „Podłoże geograficzne dziejów powszechnych”, „Podział”
9. „Wykłady z filozofii dziejów”: t. II, cz. III
10. „Zasady filozofii prawa”: „Społeczeństwo obywatelskie”
11. „Zasady filozofii prawa”: r. III, „Państwo” A. I
12. „Zasady filozofii prawa”: r. III, „Państwo” A. II, B, C
13. „Nauka logiki”: t. II, „Idea absolutna”
14. „Encyklopedia nauk filozoficznych”: „Duch absolutny”
15. „Fenomenologia ducha”: „Wiedza absolutna”