Filozofia starożytna 3800-FST26-M-OG

Zajęcia koncentrują się na problemowej prezentacji historii filozofii starożytnej, przez co student zyskuje możliwość nowego spojrzenia na kształtowanie się kluczowych zagadnień i pojęć filozoficznych (takich jak filozofia, piękno, byt, Bóg, wola, cnota, wolność, natura). Ponadto z perspektywy problemowej przedstawione zostanie formowanie się i wzajemne oddziaływanie szkół i nurtów filozoficznych.
Zajęcia koncentrują się na problemowej prezentacji historii filozofii starożytnej, przez co student zyskuje możliwość nowego spojrzenia na kształtowanie się kluczowych zagadnień i pojęć filozoficznych (takich jak filozofia, piękno, byt, Bóg, wola, cnota, wolność, natura). Ponadto z perspektywy problemowej przedstawione zostanie formowanie się i wzajemne oddziaływanie szkół i nurtów filozoficznych.

Dzięki takiemu porządkowi wykłady ofiarowują wieloaspektową syntezę filozofii starożytnej. Podczas wykładów omawiana będzie najnowsza literatura przedmiotu, sporne kwestie badawcze, nowe interpretacje oraz "białe plamy" w stanie badań. Chcemy pokazać, że historia filozofii jest dyscypliną, która jest żywa i wciąż się rozwija (zarówno w sensie merytorycznym – hermeneutyki problemów, jak i metodologicznym). Istotnym wątkiem kursu jest ukazanie specyfiki poszczególnych epok w historii filozofii starożytnej, zwłaszcza tych mniej znanych, takich jak filozofia hellenistyczna oraz filozofia późnej starożytności.

Koordynatorzy przedmiotu

Krzysztof Łapiński

Rodzaj przedmiotu

monograficzne

Założenia (opisowo)

podstawowa orientacja w zagadnieniach z zakresu filozofii starożytnej

Efekty kształcenia

Nabyta wiedza:

- student zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się idei filozoficznych;
- zna ogólne zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami w kulturze i w społeczeństwie;
- zna metody interpretacji tekstu filozoficznego;
- ma wszechstronną znajomość i dogłębne rozumienie roli refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury;
- zna na poziomie rozszerzonym terminologię filozoficzną w języku polskim w wybranej subdyscyplinie filozoficznej;
- zna podstawową terminologię filozoficzną w wybranym języku obcym;
- wszechstronnie zna i dogłębnie rozumie wybrane kierunki i stanowiska współczesnej filozofii w zakresie historii filozofii starożytnej;
- ma gruntowną znajomość metod badawczych i strategii argumentacyjnych wybranej subdyscypliny filozoficznej oraz gruntowną znajomość metod interpretacji tekstu filozoficznego;
- ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o kompleksowej naturze języka oraz historycznej zmienności jego znaczeń.

Nabyte umiejętności:

- student poprawnie stosuje poznaną terminologię filozoficzną;
- wykrywa zależności pomiędzy kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i kulturalnymi oraz określa relacje między tymi zależnościami;
- konstruuje i rekonstruuje argumentacje z perspektywy różnych stanowisk filozoficznych, uwzględniając właściwe każdemu z nich typy argumentacji i dostrzegając zachodzące między nimi zbieżności i różnice.

Nabyte kompetencje społeczne:

- student zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego;
- jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów;
- ma świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych oraz odpowiedzialności za jego zachowanie;
- ma świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla kształtowania się więzi społecznych.

Kryteria oceniania

sprawdzian ustny

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2

Literatura

Wybór z tekstów źródłowych:
Autorzy starożytni analizowani we fragmentach: Homer, Hezjod, presokratycy, Platon, Arystoteles, Epikur, Lukrecjusz, Cyceron, Muzoniusz Rufus, Epiktet, Seneka, Marek Aureliusz, Simplikios, Porfiriusz, Plotyn.

Sugerowana literatura przedmiotu:
K. Albert, O platońskim pojęciu filozofii; H. Arendt, Wola; E.R. Dodds, Grecy i irracjonalność; J. Domański, Scholastyczne i humanistyczne pojęcie filozofii; M. Erler, Homoiosis theoi and Epicurean Self-cultivation; M. Foucault, Sobąpisanie; M. Foucault, Hermeneutyka podmiotu; O. Gigon, Główne problemy filozofii starożytnej; P. Hadot, Filozofia jako ćwiczenie duchowe; P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna?; P. Hadot, Twierdza wewnętrzna; W. Jaeger, Paideia; W. Jaeger, Teologia wczesnych filozofów greckich; M. Stróżyński; Filozofia jako terapia w pismach Marka Aureliusza, Plotyna i Augustyna; E. Voegelin, Platon.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: